Θεσμοθετήθηκε το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό. Η χώρα χωρίζεται σε πέντε κατηγορίες και θεσπίζονται διαφορετικοί κανόνες για επενδύσεις, κλίνες, δόμηση και προστασία των κορεσμένων προορισμών.
Νέα δεδομένα για την τουριστική ανάπτυξη, τις ξενοδοχειακές επενδύσεις, τις βραχυχρόνιες μισθώσεις και την προστασία των νησιωτικών και παράκτιων περιοχών δημιουργεί το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό.
Η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση υπογράφηκε από την υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη και τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, με τη συνυπογραφή της υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Μαριλένας Σούκουλη.
Το νέο πλαίσιο καθορίζει πού και με ποιους όρους θα επιτρέπεται να αναπτύσσονται τουριστικές δραστηριότητες, ανάλογα με τον βαθμό τουριστικής πίεσης, τον αριθμό των κλινών, την έκταση και τον μόνιμο πληθυσμό κάθε περιοχής.
Πέντε κατηγορίες για ολόκληρη τη χώρα
Η Ελλάδα χωρίζεται πλέον σε πέντε βασικές κατηγορίες περιοχών:
- Κατηγορία Α – Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης: Προορισμοί με ιδιαίτερα έντονη τουριστική δραστηριότητα και αυξημένες πιέσεις.
- Κατηγορία Β – Αναπτυγμένες Περιοχές: Περιοχές με σημαντική τουριστική ανάπτυξη, όπου απαιτείται περισσότερο ελεγχόμενη επέκταση.
- Κατηγορία Γ – Αναπτυσσόμενες Περιοχές: Προορισμοί με δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης.
- Κατηγορία Δ – Περιοχές Πρώιμης Ανάπτυξης: Περιοχές όπου η τουριστική δραστηριότητα βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο.
- Κατηγορία Ε – Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης: Περιοχές με ιδιαίτερες ανάγκες ή αναπτυξιακές δυνατότητες, όπως ορισμένες συνοριακές ζώνες.
Παράλληλα, τα νησιά κατατάσσονται σε τρεις επιμέρους ομάδες, ώστε οι όροι τουριστικής ανάπτυξης να προσαρμόζονται στο μέγεθος, στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και στις πραγματικές αντοχές κάθε νησιωτικού προορισμού.
Τι θα κρίνει την κατάταξη κάθε περιοχής
Η κατηγοριοποίηση γίνεται κυρίως σε επίπεδο Δημοτικής Ενότητας και λαμβάνει υπόψη:
- Τον αριθμό των υφιστάμενων τουριστικών κλινών.
- Την έκταση της περιοχής.
- Τον μόνιμο πληθυσμό.
- Την ένταση της τουριστικής δραστηριότητας.
- Τις πιέσεις στις υποδομές και στους φυσικούς πόρους.
- Τα ιδιαίτερα περιβαλλοντικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά.
Η κατάταξη θα επηρεάζει το είδος των επενδύσεων που επιτρέπονται, τα ελάχιστα όρια αρτιότητας, τη δυναμικότητα των νέων καταλυμάτων και τους όρους προστασίας του τοπίου.
Αυστηρότεροι κανόνες στους κορεσμένους προορισμούς
Στις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης, όπου η τουριστική δραστηριότητα έχει ήδη φτάσει σε υψηλά επίπεδα, προβλέπονται αυστηρότεροι όροι για την επέκταση νέων δραστηριοτήτων.
Στόχος είναι να περιοριστούν:
- Η ανεξέλεγκτη αύξηση των κλινών.
- Η επιβάρυνση των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης.
- Η κυκλοφοριακή συμφόρηση.
- Η πίεση στην κατοικία και στους διαθέσιμους φυσικούς πόρους.
- Η αλλοίωση του τοπίου και της φυσιογνωμίας των προορισμών.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης ειδικές δυνατότητες αξιοποίησης παραδοσιακών, διατηρητέων και νεοκλασικών κτηρίων στις περιοχές αυξημένης τουριστικής πίεσης.
Τι αλλάζει για τις νέες ξενοδοχειακές μονάδες
Οι νέες ξενοδοχειακές επενδύσεις δεν αντιμετωπίζονται πλέον με ενιαίους όρους σε ολόκληρη τη χώρα.
Ανάλογα με την κατηγορία της περιοχής θα διαφοροποιούνται:
- Το ελάχιστο εμβαδόν του γηπέδου.
- Η μέγιστη επιτρεπόμενη δυναμικότητα σε κλίνες.
- Οι επιτρεπόμενες μορφές τουριστικής ανάπτυξης.
- Οι περιβαλλοντικές υποχρεώσεις.
- Οι όροι ένταξης της επένδυσης στο φυσικό και δομημένο περιβάλλον.
Στους λιγότερο ανεπτυγμένους προορισμούς θα παρέχονται περισσότερες δυνατότητες ανάπτυξης, με στόχο τη γεωγραφική διασπορά των επενδύσεων και την ενίσχυση περιοχών που δεν έχουν αξιοποιήσει πλήρως τις τουριστικές τους δυνατότητες.
Τι προβλέπεται για τα Airbnb
Το νέο χωροταξικό εισάγει τη δυνατότητα διαφορετικής χωρικής αντιμετώπισης των βραχυχρόνιων μισθώσεων, ανάλογα με την κατηγορία και τις ανάγκες κάθε περιοχής.
Αυτό σημαίνει ότι στους προορισμούς με πολύ υψηλή τουριστική πίεση μπορεί να προβλέπονται αυστηρότεροι περιορισμοί, οι οποίοι θα πρέπει να εξειδικεύονται μέσα από τον αρμόδιο σχεδιασμό και τις σχετικές ρυθμίσεις.
Στόχος είναι να αντιμετωπιστούν προβλήματα όπως:
- Η έλλειψη κατοικιών για τους μόνιμους κατοίκους.
- Η αύξηση των ενοικίων.
- Η υπερσυγκέντρωση επισκεπτών.
- Η πίεση στις τοπικές υποδομές.
Η ένταξη μιας περιοχής σε συγκεκριμένη κατηγορία δεν συνεπάγεται από μόνη της άμεση, οριζόντια απαγόρευση των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Δημιουργεί, όμως, το χωρικό υπόβαθρο για διαφοροποιημένους περιορισμούς.
Έμφαση στα νησιά και στις παράκτιες ζώνες
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα νησιά και στις παράκτιες περιοχές, όπου οι διαθέσιμοι φυσικοί πόροι και οι υποδομές έχουν περιορισμένες αντοχές.
Το πλαίσιο προβλέπει αυστηρότερους κανόνες προστασίας της παράκτιας ζώνης, με στόχο:
- Τη διατήρηση του φυσικού τοπίου.
- Την αποφυγή υπερβολικής δόμησης κοντά στην ακτή.
- Την προστασία των οικοσυστημάτων.
- Τη διατήρηση του ιδιαίτερου χαρακτήρα των νησιών.
Για περιοχές όπως η Κεφαλονιά, η πρακτική επίδραση θα εξαρτηθεί από την κατηγορία στην οποία εντάσσεται κάθε Δημοτική Ενότητα και από την εξειδίκευση των κατευθύνσεων στον τοπικό πολεοδομικό σχεδιασμό.
Η νέα κατηγορία «ήπιας ανάπτυξης»
Το Ειδικό Χωροταξικό διατηρεί τη δυνατότητα οργανωμένων τουριστικών αναπτύξεων «ήπιας ανάπτυξης».
Στις περιπτώσεις αυτές ο ανώτατος συντελεστής δόμησης περιορίζεται στο μισό του ισχύοντος στην περιοχή.
Για την έγκριση απαιτούνται, μεταξύ άλλων:
- Εξειδικευμένες τεχνικές και γεωτεχνικές μελέτες.
- Οριοθέτηση ρεμάτων όπου χρειάζεται.
- Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.
- Διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης.
- Έκδοση Προεδρικού Διατάγματος μετά τον έλεγχο του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Οι συγκεκριμένες αναπτύξεις θα πρέπει να συνδέονται με την ανάδειξη των φυσικών, ιστορικών και πολιτιστικών χαρακτηριστικών της περιοχής.
Τουρισμός, ΑΠΕ και άλλες χρήσεις γης
Το πλαίσιο επιχειρεί να περιορίσει τις συγκρούσεις του τουρισμού με άλλες οικονομικές δραστηριότητες.
Προβλέπονται κατευθύνσεις για τη συνύπαρξη τουριστικών δραστηριοτήτων με:
- Τη βιομηχανία.
- Τις εξορύξεις.
- Τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
- Τις υδατοκαλλιέργειες.
- Την αγροτική παραγωγή.
Στόχος είναι οι χρήσεις γης να οργανώνονται με τρόπο που δεν υποβαθμίζει το τουριστικό προϊόν, αλλά και δεν αποκλείει άλλες παραγωγικές δραστηριότητες χωρίς τεκμηρίωση.
Τι σημαίνει για επενδυτές και τοπικές κοινωνίες
Για τους επενδυτές, το νέο πλαίσιο επιχειρεί να προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια ως προς τις επιτρεπόμενες χρήσεις και τους όρους χωροθέτησης.
Για τις τοπικές κοινωνίες, οι σημαντικότερες αλλαγές αφορούν την προστασία των προορισμών από την υπερφόρτωση και τη δυνατότητα προσαρμογής του σχεδιασμού στις πραγματικές ανάγκες κάθε τόπου.
Τα Περιφερειακά και Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια θα πρέπει να εναρμονιστούν με τις νέες κατευθύνσεις, εξειδικεύοντας τους κανόνες σε τοπικό επίπεδο.
Όπως αναφέρουν τα υπουργεία Τουρισμού και Περιβάλλοντος, το νέο πλαίσιο επηρεάζει άμεσα το είδος των επενδύσεων, την αρτιότητα για νέα ξενοδοχεία, τη μέγιστη δυναμικότητα σε κλίνες και τους όρους προστασίας των ακτών και του φυσικού περιβάλλοντος. Δείτε την επίσημη ανακοίνωση του ΥΠΕΝ.
