Ένα νέο μεγάλο πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών και πολύ μικρών επιχειρήσεων βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του πακέτου ενεργειακής και κοινωνικής στήριξης, συνολικού ύψους 2,1 δισ. ευρώ.
Στην «καρδιά» του σχεδιασμού βρίσκεται το νέο «Εξοικονομώ», το οποίο, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, πρόκειται να αφορά 62.000 κατοικίες και 28.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις, με ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά ενίσχυσης.
Το σημαντικότερο στοιχείο για τους ενδιαφερόμενους είναι ότι η επιδότηση αναμένεται σε ορισμένες κατηγορίες να ξεπερνά ακόμη και το 80%, ενώ στον επιλέξιμο προϋπολογισμό προβλέπεται να περιλαμβάνεται και ο ΦΠΑ.
Αυτό μπορεί να περιορίσει σημαντικά το ποσό που θα χρειαστεί να καταβάλει από δικούς του πόρους ο δικαιούχος.
Πάνω από 80% η επιδότηση για ορισμένους δικαιούχους
Το νέο πρόγραμμα αναμένεται να δώσει έμφαση στα νοικοκυριά που δυσκολεύονται περισσότερο να χρηματοδοτήσουν από μόνα τους μια εκτεταμένη ενεργειακή ανακαίνιση.
Με βάση τον σχεδιασμό που βρίσκεται στο τραπέζι, τα ποσοστά επιδότησης θα διαφοροποιούνται ανά κατηγορία δικαιούχου, ενώ για ορισμένες περιπτώσεις η ενίσχυση θα μπορεί να υπερβαίνει το 80%.
Τα ακριβή εισοδηματικά κριτήρια, οι κατηγορίες δικαιούχων, τα ανώτατα ποσά και οι τελικοί όροι θα πρέπει, πάντως, να αποτυπωθούν στον επίσημο οδηγό του προγράμματος.
Τι θα μπορείτε να αλλάξετε στο σπίτι
Το νέο «Εξοικονομώ» αναμένεται να καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ενεργειακών παρεμβάσεων.
Στις επιλέξιμες εργασίες προβλέπεται να περιλαμβάνονται νέα κουφώματα και θερμομόνωση, καθώς και η αντικατάσταση ή αναβάθμιση συστημάτων θέρμανσης και ψύξης.
Στο πρόγραμμα εντάσσονται επίσης εγκαταστάσεις παραγωγής ζεστού νερού με αξιοποίηση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόβλεψη για τεχνολογίες «έξυπνου σπιτιού», καθώς εξετάζεται η χρηματοδότηση συστημάτων διαχείρισης ηλεκτρικών φορτίων, αυτοματισμών για θέρμανση και ψύξη και εφαρμογών που επιτρέπουν την απομακρυσμένη παρακολούθηση της ενεργειακής κατανάλωσης.
62.000 κατοικίες στο νέο πρόγραμμα
Ο σχεδιασμός αφορά συνολικά 62.000 κατοικίες, αριθμός που δείχνει το εύρος της νέας παρέμβασης.
Παράλληλα, στο ελληνικό σχέδιο για το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο προβλέπεται ειδικότερη παρέμβαση για την ενεργειακή αναβάθμιση 2.800 κατοικιών ευάλωτων νοικοκυριών.
Στον ίδιο σχεδιασμό περιλαμβάνεται και η εγκατάσταση συνολικά 280.000 αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων σε κατοικίες.
Η κατεύθυνση είναι σαφής: μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, περιορισμός της εξάρτησης από ακριβότερα καύσιμα και, τελικά, χαμηλότερο ενεργειακό κόστος για τα νοικοκυριά.
Μεγάλο πρόγραμμα και για 28.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις
Το νέο πακέτο δεν αφορά μόνο ιδιοκτήτες κατοικιών.
Στον σχεδιασμό προβλέπεται στήριξη 28.000 ευάλωτων πολύ μικρών επιχειρήσεων, προκειμένου να πραγματοποιήσουν παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης και να στραφούν σε καθαρότερες λύσεις.
Συνολικά 820 εκατ. ευρώ προβλέπεται να κατευθυνθούν στη μείωση του ενεργειακού και μεταφορικού κόστους μέσω στοχευμένων παρεμβάσεων και επιδοτήσεων.
Οι επαγγελματίες αναμένεται να μπορούν να χρηματοδοτηθούν για εργασίες στο κτιριακό κέλυφος της επιχείρησής τους, αντικατάσταση παλαιών συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας, καθώς και εγκατάσταση ηλιακών θερμοσιφώνων.
Το ζητούμενο είναι η ενεργειακή αναβάθμιση να μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς να απαιτείται δυσβάσταχτη αρχική επένδυση από μια πολύ μικρή επιχείρηση.
Έως 100 ευρώ επιπλέον στο επίδομα θέρμανσης
Στο ίδιο πακέτο προβλέπεται και μία παρέμβαση που αφορά άμεσα το εισόδημα των νοικοκυριών.
Πρόκειται για αύξηση έως 100 ευρώ ετησίως στο επίδομα θέρμανσης.
Το τελικό ποσό που θα λαμβάνει κάθε δικαιούχος θα εξαρτάται από τους όρους που θα ισχύσουν, ωστόσο η συγκεκριμένη πρόβλεψη εντάσσεται στα μέτρα αντιστάθμισης του αυξημένου ενεργειακού κόστους.
300.000 πολίτες και μεγάλες αλλαγές στις μεταφορές
Το σχέδιο επεκτείνεται και στις δημόσιες μεταφορές, με στόχο να ωφεληθούν περίπου 300.000 ευάλωτοι χρήστες των μεταφορών.
Μεταξύ των παρεμβάσεων προβλέπονται περισσότερα από 200 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία σε αστικές περιοχές με υψηλή μεταφορική ευαλωτότητα, καθώς και 22 επιπλέον συρμοί για το Μετρό της Αθήνας.
Παράλληλα προβλέπονται νέες υπηρεσίες μεταφοράς κατά παραγγελία για απομακρυσμένες περιοχές και ανάπτυξη των αναγκαίων υποδομών φόρτισης.
Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και τα 86,7 δισ. ευρώ
Το ευρύτερο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο πίσω από τις παρεμβάσεις είναι το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, το οποίο θα λειτουργήσει την περίοδο 2026–2032.
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να κινητοποιήσει τουλάχιστον 86,7 δισ. ευρώ, συνδυάζοντας ευρωπαϊκούς πόρους και εθνικές συνεισφορές.
Το Ταμείο συνδέεται με την εφαρμογή του νέου συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ETS2, το οποίο επεκτείνει την τιμολόγηση των εκπομπών από καύσιμα που χρησιμοποιούνται, μεταξύ άλλων, στα κτίρια και στις οδικές μεταφορές.
Η φιλοσοφία του μηχανισμού είναι ένα μέρος των πόρων να επιστρέψει στην κοινωνία, ώστε η ενεργειακή μετάβαση να μην επιβαρύνει δυσανάλογα τα οικονομικά ασθενέστερα νοικοκυριά και τις μικρότερες επιχειρήσεις.
Πότε θα ανοίξει το νέο «Εξοικονομώ»
Αυτό είναι πλέον το βασικό ερώτημα για χιλιάδες ιδιοκτήτες και επαγγελματίες.
Οι πληροφορίες δίνουν ήδη μια αρκετά καθαρή εικόνα για το μέγεθος του προγράμματος και τις παρεμβάσεις που σχεδιάζονται, όμως οι κρίσιμες λεπτομέρειες θα οριστικοποιηθούν με τον επίσημο οδηγό και την πρόσκληση.
Εκεί θα αποσαφηνιστούν τα εισοδηματικά κριτήρια, τα ποσοστά επιδότησης ανά κατηγορία, οι ανώτατες επιλέξιμες δαπάνες, οι προϋποθέσεις για τα ακίνητα και τις επιχειρήσεις, καθώς και το ακριβές χρονοδιάγραμμα υποβολής των αιτήσεων.
Για τους ενδιαφερόμενους, επομένως, το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η επίσημη προκήρυξη του νέου «Εξοικονομώ».
