Νέα δεδομένα δημιουργούνται για τους οφειλέτες που επιχειρούν να εμφανίσουν διαφορετική οικονομική εικόνα από την πραγματική, καθώς οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων στρέφονται πλέον ακόμη και στις δημόσιες αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να εντοπίσουν στοιχεία σχετικά με εισοδήματα, επαγγελματικές δραστηριότητες και περιουσιακή κατάσταση.
Η παραδοσιακή έρευνα σε φορολογικές δηλώσεις, Κτηματολόγιο και στοιχεία ακίνητης περιουσίας φαίνεται ότι δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική πηγή πληροφόρησης για τους servicers.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η απόφαση 7781/2026 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, στην οποία χρησιμοποιήθηκαν ως αποδεικτικό υλικό δημόσια προσβάσιμες αναρτήσεις στο Facebook.
Δήλωνε άνεργη – Τι έδειξε το Facebook
Η υπόθεση αφορούσε δανειολήπτρια η οποία είχε προσφύγει στη Δικαιοσύνη ζητώντας προστασία της κύριας κατοικίας της με βάση τον νόμο 3869/2010, τον γνωστό ως «νόμο Κατσέλη».
Η ίδια φερόταν να δηλώνει ότι ήταν άνεργη από το 2012 και ότι διέθετε μηδενικά ή εξαιρετικά χαμηλά εισοδήματα.
Η πιστώτρια πλευρά, ωστόσο, παρουσίασε στο δικαστήριο εκτυπώσεις από δημόσιο προφίλ της στο Facebook, υποστηρίζοντας ότι από το περιεχόμενο των αναρτήσεων προέκυπτε ενεργός συμμετοχή της στην προώθηση πωλήσεων οικογενειακής επιχείρησης κοσμημάτων, η οποία εμφανιζόταν τυπικά στο όνομα της αδελφής της.
Το υλικό αυτό αξιολογήθηκε από το δικαστήριο στο πλαίσιο της συνολικής εξέτασης της οικονομικής της κατάστασης.
Πότε μια ανάρτηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το ζήτημα των προσωπικών δεδομένων.
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην απόφαση, το δικαστήριο απέρριψε τις σχετικές ενστάσεις της οφειλέτριας και δέχθηκε τη χρήση του συγκεκριμένου υλικού.
Η εξέλιξη έχει πρακτική σημασία: όσα κάποιος δημοσιοποιεί στο διαδίκτυο μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να αποκτήσουν αποδεικτική αξία σε μια δικαστική διαφορά.
Αυτό, βεβαίως, δεν σημαίνει ότι κάθε φωτογραφία από ένα ταξίδι ή κάθε ανάρτηση αποτελεί αυτομάτως απόδειξη εισοδήματος ή περιουσίας. Η αξιολόγηση του υλικού και η σύνδεσή του με τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα παραμένει ζήτημα αποδεικτικής κρίσης του δικαστηρίου.
Από το Ε1 στο… OSINT
Στο νέο περιβάλλον μπαίνει δυναμικά και η έννοια του OSINT (Open Source Intelligence), δηλαδή η συλλογή και ανάλυση πληροφοριών από ανοικτές, δημόσια προσβάσιμες πηγές.
Για έναν servicer, τα ψηφιακά ίχνη μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να αναζητηθούν ενδείξεις που σχετίζονται με:
- επαγγελματική δραστηριότητα που δεν συμβαδίζει με όσα δηλώνει ο οφειλέτης,
- επιχειρηματικές σχέσεις ή δραστηριότητες μέσω τρίτων προσώπων,
- επίπεδο διαβίωσης που εμφανίζει σημαντική αναντιστοιχία με τα δηλωμένα εισοδήματα,
- δημόσια προβολή εμπορικής ή επαγγελματικής δραστηριότητας.
Έτσι, φωτογραφίες, δημόσιες αναρτήσεις και επαγγελματική δραστηριότητα στα κοινωνικά δίκτυα μπορούν να αποτελέσουν κομμάτια ενός ευρύτερου αποδεικτικού παζλ.
Τι σημαίνει για όσους έχουν «κόκκινα» δάνεια
Η εξέλιξη αφορά πρωτίστως τις περιπτώσεις στις οποίες υπάρχει υποψία ότι ένας οφειλέτης διαθέτει οικονομική δυνατότητα αλλά εμφανίζει διαφορετική εικόνα προκειμένου να επιτύχει ευνοϊκότερη δικαστική ή εξωδικαστική μεταχείριση.
Για τους servicers, η δυνατότητα αξιοποίησης περισσότερων ανοικτών πηγών μπορεί να βοηθήσει στον διαχωρισμό μεταξύ πραγματικά οικονομικά αδύναμων δανειοληπτών και στρατηγικών κακοπληρωτών.
Και η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη.
Ένας πολίτης που πραγματικά αδυνατεί να εξυπηρετήσει τις υποχρεώσεις του δεν βρίσκεται στην ίδια θέση με κάποιον που αποκρύπτει εισοδήματα ή δραστηριότητα προκειμένου να εμφανιστεί ως οικονομικά αδύναμος.
Επιπτώσεις και στις ρυθμίσεις χρεών
Το νέο μοντέλο έρευνας μπορεί να επηρεάσει και τις εξωδικαστικές διαπραγματεύσεις.
Εάν μια εταιρεία διαχείρισης διαθέτει στοιχεία που θεωρεί ότι έρχονται σε αντίθεση με την οικονομική εικόνα που της παρουσιάζει ο οφειλέτης, αποκτά ισχυρότερο διαπραγματευτικό όπλο στις συζητήσεις για ρύθμιση της οφειλής.
Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη πίεση για συμφωνία αποπληρωμής και, εάν δεν υπάρξει συμβιβασμός, σε συνέχιση των προβλεπόμενων δικαστικών ενεργειών.
Το μήνυμα της υπόθεσης
Η συγκεκριμένη δικαστική εξέλιξη αναδεικνύει μια πραγματικότητα της ψηφιακής εποχής που πολλοί ενδεχομένως υποτιμούν:
Το δημόσιο ψηφιακό αποτύπωμα δεν είναι απαραίτητα αποκομμένο από την πραγματική οικονομική ζωή ενός προσώπου.
Για όσους βρίσκονται σε δικαστικές ή εξωδικαστικές διαδικασίες ρύθμισης οφειλών, η συνέπεια και η ακρίβεια των στοιχείων που δηλώνουν αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Και πλέον ο έλεγχος δεν σταματά υποχρεωτικά στο Ε1, στο Ε9 ή στο Κτηματολόγιο. Μπορεί να φτάσει μέχρι τις δημόσιες αναρτήσεις στο Facebook και στα υπόλοιπα social media.
