Νέα δεδομένα για χιλιάδες φορολογούμενους φέρνει ο επικαιροποιημένος οδηγός της ΑΑΔΕ για τα αναγκαστικά μέτρα είσπραξης, καθώς η Εφορία εντείνει τις πιέσεις προς όσους έχουν ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο. Οι κατασχέσεις, οι δεσμεύσεις λογαριασμών και οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί μπαίνουν πλέον στο επίκεντρο, με την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων να ξεκαθαρίζει αναλυτικά τι προβλέπεται για κάθε κατηγορία οφειλής.
Το μεγάλο ερώτημα που απασχολεί χιλιάδες πολίτες είναι ένα: πότε η Εφορία μπορεί να φτάσει μέχρι και στον πλειστηριασμό ακινήτου και υπό ποιες προϋποθέσεις προστατεύεται η πρώτη κατοικία.
Πώς ξεκινούν τα μέτρα της ΑΑΔΕ
Σύμφωνα με τον οδηγό της φορολογικής διοίκησης, οι πλειστηριασμοί θεωρούνται το τελευταίο στάδιο πίεσης προς τον οφειλέτη. Πριν φτάσει όμως η διαδικασία στην απώλεια ακινήτου, ενεργοποιούνται σταδιακά άλλα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης, ανάλογα με το ύψος του χρέους.
Για μικρές οφειλές έως 50 ευρώ δεν λαμβάνονται άμεσα αναγκαστικά μέτρα, ωστόσο τα ποσά συμψηφίζονται με επιστροφές φόρου ή άλλες απαιτήσεις του πολίτη από το Δημόσιο.
Όταν τα χρέη ξεπερνούν τα 50 ευρώ και φτάνουν έως τα 500 ευρώ, η Εφορία μπορεί να προχωρήσει σε κατασχέσεις εις χείρας τρίτων, δηλαδή να δεσμεύσει χρήματα από τραπεζικούς λογαριασμούς, μισθούς, συντάξεις, ενοίκια ή επιδοτήσεις.
Για χρέη άνω των 500 ευρώ ανοίγει ο δρόμος ακόμα και για κατασχέσεις κινητής και ακίνητης περιουσίας, ενώ σε πολύ μεγαλύτερα ποσά ενεργοποιούνται και ποινικές διαδικασίες.
Πότε έρχονται ποινικές διώξεις και δημοσιοποίηση ονομάτων
Ο οδηγός της ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει ότι για οφειλές άνω των 100.000 ευρώ μπορεί να ασκηθεί ποινική δίωξη, εφόσον ο οφειλέτης αγνοήσει την ειδοποίηση της Εφορίας για διάστημα τεσσάρων μηνών.
Αν το χρέος ξεπερνά τις 150.000 ευρώ, τότε τα στοιχεία του οφειλέτη δημοσιοποιούνται στην ιστοσελίδα της ΑΑΔΕ, ενώ για ποσά άνω των 200.000 ευρώ η υπόθεση παραπέμπεται και στην Αρχή για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος.
Η φορολογική διοίκηση επιχειρεί με αυτόν τον τρόπο να αυξήσει την πίεση προς τους μεγαλοοφειλέτες, σε μια περίοδο που τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο αυξάνονται μήνα με τον μήνα.
Τα 13 βήματα μέχρι τον πλειστηριασμό ακινήτου
Η διαδικασία που ακολουθείται για έναν πλειστηριασμό ακινήτου είναι συγκεκριμένη και ξεκινά με τη συλλογή όλων των στοιχείων του ακινήτου από τις υπηρεσίες της ΑΑΔΕ. Εξετάζονται δεδομένα από το Κτηματολόγιο, πολεοδομικά στοιχεία και κάθε πληροφορία που αφορά το ακίνητο. Στη συνέχεια επιδίδεται στον οφειλέτη η έκθεση κατάσχεσης.
Από τη στιγμή που κοινοποιείται η κατάσχεση, ο ιδιοκτήτης χάνει ουσιαστικά το δικαίωμα ελεύθερης διάθεσης του ακινήτου. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να το μεταβιβάσει ή να το αξιοποιήσει χωρίς περιορισμούς.
Ωστόσο, η κατάσχεση δεν σημαίνει αυτόματα και πλειστηριασμό. Η ΑΑΔΕ δίνει στον οφειλέτη χρονικό περιθώριο για να προχωρήσει σε ρύθμιση των οφειλών του. Αν δεν υπάρξει συμμόρφωση, τότε ορίζεται ημερομηνία ηλεκτρονικού πλειστηριασμού.
Η διαδικασία προβλέπει ότι ο πλειστηριασμός πρέπει να προγραμματιστεί μετά την παρέλευση 40 ημερών από την κατάσχεση και το αργότερο μέσα σε τέσσερις μήνες. Η ημερομηνία διεξαγωγής δεν μπορεί να απέχει περισσότερο από πέντε μήνες από την έκδοση του σχετικού προγράμματος.
Οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί και το e-auction
Από το 2018 όλοι οι αναγκαστικοί πλειστηριασμοί πραγματοποιούνται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας e-auction. Με αυτόν τον τρόπο η διαδικασία γίνεται κεντρικά και ψηφιακά, χωρίς φυσική παρουσία στα ειρηνοδικεία, όπως συνέβαινε τα προηγούμενα χρόνια.
Αν ο οφειλέτης ενταχθεί εγκαίρως σε ρύθμιση χρεών ή εξασφαλίσει δικαστική απόφαση αναστολής, τότε η διαδικασία «παγώνει». Αν όμως δεν υπάρξει καμία ενέργεια, το ακίνητο μπορεί να αλλάξει οριστικά χέρια μετά την ολοκλήρωση της μεταγραφής στο Υποθηκοφυλακείο ή στο Κτηματολογικό Γραφείο.
Τι συμβαίνει αν δεν εμφανιστούν αγοραστές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το τι συμβαίνει όταν ένας πλειστηριασμός αποτυγχάνει λόγω έλλειψης πλειοδοτών.
Στην περίπτωση αυτή, το ακίνητο μπορεί να περάσει στο Ελληνικό Δημόσιο στην τιμή της πρώτης προσφοράς, χωρίς να απαιτείται αίτηση του κράτους. Ωστόσο, η τελική κατακύρωση εξαρτάται από απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ, η οποία πρέπει να ληφθεί μέσα σε 30 ημέρες.
Πότε προστατεύεται η πρώτη κατοικία
Ο οδηγός της ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει ότι υπάρχει προστασία για την κύρια κατοικία υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και μόνο όταν η αντικειμενική αξία παραμένει κοντά στα όρια απαλλαγής πρώτης κατοικίας.
Τα όρια διαμορφώνονται ως εξής:
- 200.000 ευρώ για άγαμο
- 250.000 ευρώ για έγγαμο
- 275.000 ευρώ για έγγαμο ΑμεΑ
- 275.000 ευρώ για οικογένεια με ένα παιδί
- 300.000 ευρώ για δύο παιδιά
- 330.000 ευρώ για τρία παιδιά
- 360.000 ευρώ για τέσσερα παιδιά
Εφόσον η αντικειμενική αξία της κύριας κατοικίας βρίσκεται κάτω από αυτά τα όρια, η Εφορία δεν προχωρά σε πλειστηριασμό. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο οφειλέτης απαλλάσσεται από τα υπόλοιπα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης.
Το μήνυμα της ΑΑΔΕ είναι σαφές: όσοι έχουν ληξιπρόθεσμα χρέη καλούνται να κινηθούν άμεσα, είτε μέσω ρύθμισης είτε μέσω εξόφλησης, πριν ενεργοποιηθούν διαδικασίες που μπορούν να οδηγήσουν ακόμη και στην απώλεια περιουσιακών στοιχείων.
