Τέσσερις βασικούς δρόμους έχουν στη διάθεσή τους πολίτες και επιχειρήσεις που αναζητούν λύση για ληξιπρόθεσμα χρέη προς την εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία και τις τράπεζες, με τις δυνατότητες αποπληρωμής να ξεκινούν από τις 24 δόσεις και, υπό προϋποθέσεις, να φτάνουν ακόμη και τις 420.
Σε μια περίοδο κατά την οποία το συνολικό ιδιωτικό χρέος ξεπερνά τα 210 δισ. ευρώ, το ενδιαφέρον στρέφεται τόσο στις πάγιες ρυθμίσεις όσο και στον εξωδικαστικό μηχανισμό, ο οποίος μπορεί να προσφέρει πολύ μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα αποπληρωμής και, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, «κούρεμα» μέρους της οφειλής.
Ήδη περισσότερες από 7.000 αιτήσεις έχουν υποβληθεί για τη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων, ενώ αυξημένο παραμένει το ενδιαφέρον και για τον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Στις διαθέσιμες λύσεις μπορούν να ενταχθούν, εφόσον πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, μισθωτοί, συνταξιούχοι, ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι, αγρότες, εργοδότες, επιχειρήσεις και άλλα νομικά πρόσωπα.
Πάγια ρύθμιση: Πότε το χρέος «σπάει» σε 24 ή 48 δόσεις
Η πάγια ρύθμιση της φορολογικής διοίκησης παραμένει μία από τις βασικές επιλογές για όσους έχουν ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις και θέλουν να τις αποπληρώσουν σταδιακά.
Οι τακτικές φορολογικές οφειλές, όπως ο φόρος εισοδήματος, ο ΕΝΦΙΑ και ο ΦΠΑ, μπορούν να εξοφληθούν σε έως 24 μηνιαίες δόσεις.
Για έκτακτες οφειλές, όπως εκείνες που προκύπτουν από φόρο κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής, καθώς και από φορολογικούς ελέγχους, ο αριθμός των δόσεων μπορεί να φτάσει τις 48.
Η ελάχιστη μηνιαία καταβολή ανέρχεται στα 30 ευρώ, ενώ η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myAADE.
Οι δόσεις επιβαρύνονται με επιτόκιο 4,34% για ρυθμίσεις έως 12 δόσεις και 5,84% για εκείνες που εκτείνονται από 13 έως 48 δόσεις.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στη συνέπεια των πληρωμών, καθώς η μη καταβολή δύο συνεχόμενων δόσεων μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια της ρύθμισης.
Οι 72 δόσεις και η προθεσμία για τις αιτήσεις
Μια ακόμη επιλογή είναι η δυνατότητα αποπληρωμής οφειλών προς το Δημόσιο σε έως 72 μηνιαίες δόσεις.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση αφορά χρέη που είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, ενώ για νεότερες υποχρεώσεις των ετών 2024 και 2025 προβλέπεται η αξιοποίηση της πάγιας ρύθμισης.
Οι αιτήσεις μπορούν να υποβληθούν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE.
Το ελάχιστο ποσό της μηνιαίας δόσης είναι 30 ευρώ και η ρύθμιση ενεργοποιείται με την καταβολή της πρώτης δόσης μέσα σε τρεις εργάσιμες ημέρες από την υποβολή της αίτησης.
Για την ένταξη προβλέπονται συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Μεταξύ άλλων, θα πρέπει να έχουν υποβληθεί οι δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος της τελευταίας πενταετίας και να έχουν τακτοποιηθεί τυχόν άλλες ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις σύμφωνα με όσα προβλέπει το ισχύον πλαίσιο.
Εξωδικαστικός: Από 5.000 ευρώ και έως 420 δόσεις
Πολύ μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο αποπληρωμής μπορεί να προσφέρει ο εξωδικαστικός μηχανισμός.
Η δυνατότητα ένταξης έχει επεκταθεί σε οφειλέτες με συνολικά χρέη από 5.000 ευρώ και άνω, διευρύνοντας έτσι τον αριθμό των πολιτών και των επιχειρήσεων που μπορούν να εξετάσουν τη συγκεκριμένη λύση.
Μέσω του μηχανισμού μπορούν να ρυθμιστούν σε έως 240 μηνιαίες δόσεις οι οφειλές προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία, ενώ για οφειλές προς τράπεζες οι δόσεις μπορούν να φτάσουν ακόμη και τις 420.
Η ελάχιστη μηνιαία καταβολή δεν μπορεί να είναι χαμηλότερη από 50 ευρώ ανά πιστωτή.
Υπάρχει, ωστόσο, μία σημαντική διαφορά σε σχέση με τις απλές ρυθμίσεις: ο οφειλέτης δεν επιλέγει ελεύθερα τον αριθμό των δόσεων.
Η τελική πρόταση προκύπτει μέσω αλγορίθμου, ο οποίος αξιολογεί, μεταξύ άλλων, το εισόδημα, την περιουσιακή κατάσταση και τη συνολική δυνατότητα αποπληρωμής.
Πότε μπορεί να γίνει «κούρεμα» της οφειλής
Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά του εξωδικαστικού είναι η δυνατότητα διαγραφής μέρους των απαιτήσεων, εφόσον βέβαια πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.
Η πρόταση ρύθμισης μπορεί να περιλαμβάνει «κούρεμα» βασικής οφειλής, τόκων, προστίμων ή προσαυξήσεων.
Παράλληλα, το σταθερό επιτόκιο του 3% μπορεί να καταστήσει τον μηχανισμό ελκυστικότερο για συγκεκριμένες κατηγορίες οφειλετών.
Σημαντικό είναι επίσης ότι όσο τηρείται η συμφωνία αναστέλλονται μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης.
Στα πλεονεκτήματα περιλαμβάνονται ακόμη η δυνατότητα έκδοσης φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας, καθώς και η δυνατότητα ρύθμισης δανείων που φέρουν εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου.
Τι εξετάζει ο αλγόριθμος
Η διαδικασία του εξωδικαστικού είναι πιο σύνθετη από μια απλή αίτηση για ρύθμιση δόσεων.
Ο ενδιαφερόμενος καλείται να δηλώσει αναλυτικά την οικονομική και περιουσιακή του κατάσταση, ενώ απαιτείται συναίνεση για την άρση του τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου.
Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται ολοκληρωμένη εικόνα της οικονομικής κατάστασης του οφειλέτη, βάσει της οποίας παράγεται η πρόταση ρύθμισης.
Αυτό σημαίνει ότι ο τελικός αριθμός των δόσεων, αλλά και το ύψος της οφειλής μετά από ενδεχόμενες διαγραφές, δεν είναι απαραίτητα γνωστά πριν ολοκληρωθεί η επεξεργασία των δεδομένων.
Ακατάσχετος λογαριασμός έως 1.600 ευρώ
Πρόσθετες διευκολύνσεις προβλέπονται παράλληλα για τους οφειλέτες.
Δίνεται δυνατότητα άρσης της κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού εφόσον έχει εξοφληθεί το 25% της οφειλής και έχουν ρυθμιστεί οι υπόλοιπες υποχρεώσεις.
Παράλληλα, το ύψος του ακατάσχετου τραπεζικού λογαριασμού αυξάνεται από τα 1.250 στα 1.600 ευρώ, ενισχύοντας την προστασία όσων βρίσκονται αντιμέτωποι με μέτρα αναγκαστικής είσπραξης.
Τι αλλάζει για την πρώτη κατοικία
Πρόσθετη δυνατότητα προστασίας της κύριας κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού προβλέπεται από τις 21 Σεπτεμβρίου.
Το νέο πλαίσιο επιτρέπει τον διαχωρισμό της πρώτης κατοικίας από την υπόλοιπη περιουσία του οφειλέτη.
Έτσι, ο ενδιαφερόμενος θα μπορεί να επιδιώξει τη διάσωση της κύριας κατοικίας μέσω ειδικής ρύθμισης, ενώ άλλα ακίνητα ή περιουσιακά στοιχεία θα μπορούν να αξιοποιηθούν για την αποπληρωμή των υπόλοιπων χρεών.
Πάνω από 20 δισ. ευρώ έχουν μπει σε ρυθμίσεις
Το ενδιαφέρον για τον εξωδικαστικό αποτυπώνεται και στα στοιχεία των ρυθμίσεων.
Μέχρι το τέλος Ιουλίου είχαν ολοκληρωθεί 66.578 ρυθμίσεις, οι οποίες αντιστοιχούν σε αρχικές οφειλές ύψους 20,19 δισ. ευρώ.
Μόνο τον Ιούλιο πραγματοποιήθηκαν 2.164 νέες επιτυχείς ρυθμίσεις, συνολικού ύψους 511 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, συνεχίζεται η συμμετοχή οικονομικά ευάλωτων νοικοκυριών, ενώ μέσω των προβλεπόμενων μέτρων έχουν ανασταλεί εκατοντάδες πλειστηριασμοί.
Ποια από τις ρυθμίσεις συμφέρει
Δεν υπάρχει μία λύση που να είναι κατάλληλη για όλους τους οφειλέτες.
Η επιλογή μεταξύ 24, 48 ή 72 δόσεων και εξωδικαστικού μηχανισμού εξαρτάται από το είδος και την ηλικία του χρέους, το συνολικό ύψος της οφειλής, το εάν υπάρχουν χρέη προς περισσότερους πιστωτές, καθώς και από το εισόδημα και την περιουσιακή κατάσταση του ενδιαφερόμενου.
Για μικρότερες και σχετικά διαχειρίσιμες φορολογικές οφειλές, η πάγια ρύθμιση αποτελεί την απλούστερη διαδρομή. Αντίθετα, όταν υπάρχουν μεγάλα χρέη ή οφειλές ταυτόχρονα προς Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία και χρηματοπιστωτικούς φορείς, ο εξωδικαστικός αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω του μεγαλύτερου αριθμού δόσεων και της πιθανότητας μείωσης μέρους των απαιτήσεων.
