Μπορούν οι παροχές της ΔΕΘ, οι φορολογικές παρεμβάσεις που θα αρχίσουν να φαίνονται στις τσέπες των πολιτών από τον Ιανουάριο του 2027 και η ολοκλήρωση μεγάλων έργων να αλλάξουν το πολιτικό κλίμα;
Αυτό φαίνεται να αποτελεί ένα από τα βασικά στοιχήματα του Κυριάκου Μητσοτάκη καθώς η κυβέρνηση εισέρχεται σταδιακά στην τελική ευθεία της δεύτερης τετραετίας της.
Στο εσωτερικό της κυβερνητικής παράταξης, ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν δύο διαφορετικές προσεγγίσεις για τον χρόνο των εκλογών. Η πρώτη, την οποία έχει επανειλημμένα εκφράσει και ο πρωθυπουργός, επιμένει στην εξάντληση της τετραετίας. Η δεύτερη θεωρεί ότι όσο περνά ο χρόνος αυξάνονται οι πολιτικοί κίνδυνοι και ότι μια νωρίτερη προσφυγή στις κάλπες θα μπορούσε να είναι ασφαλέστερη.
Και πίσω από αυτή τη συζήτηση βρίσκεται ένας αριθμός: το 28%.
Το «κλειδωμένο 28%» που βλέπει το Μαξίμου
Σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ, στο πρωθυπουργικό επιτελείο υπάρχει η εκτίμηση ότι η Νέα Δημοκρατία, όποτε και αν στηθούν οι κάλπες, δύσκολα θα υποχωρήσει κάτω από τα επίπεδα των ευρωεκλογών του 2024.
Δηλαδή περίπου στο 28%.
Η εκτίμηση αυτή φέρεται να βασίζεται τόσο στις δημοσκοπήσεις όσο και σε focus groups που πραγματοποιούνται για λογαριασμό του κυβερνητικού επιτελείου.
Εάν αυτή η ανάγνωση αποδειχθεί σωστή, τότε ο χρόνος μπορεί να λειτουργήσει υπέρ της κυβέρνησης: περισσότερα μέτρα θα έχουν εφαρμοστεί, περισσότερα έργα θα έχουν παραδοθεί και η ΝΔ θα μπορεί να οδηγηθεί στις κάλπες έχοντας εξαντλήσει σχεδόν ολόκληρη τη θητεία της.
Εάν όμως αποδειχθεί λανθασμένη, η αναμονή μπορεί να εξελιχθεί σε παγίδα.
Σενάριο πρώτο: Η ΝΔ πάνω από 28%
Το καλύτερο σενάριο για το Μέγαρο Μαξίμου είναι η ΝΔ να φτάσει στις πρώτες κάλπες σε επίπεδα 28%-30% ή υψηλότερα.
Ένα τέτοιο αποτέλεσμα θα της επέτρεπε να εμφανιστεί ως ο αδιαμφισβήτητος νικητής και να επιχειρήσει να αυξήσει τη συσπείρωσή της στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση, εφόσον δεν προκύψει κυβέρνηση.
Σε αυτό το σενάριο, το βασικό δίλημμα προς τους παραδοσιακούς αλλά δυσαρεστημένους ψηφοφόρους της παράταξης θα είναι ξεκάθαρο: ποιος μπορεί να εγγυηθεί κυβερνητική σταθερότητα την επόμενη ημέρα;
Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα.
Ακόμη και μια σημαντική ενίσχυση της ΝΔ σε δεύτερες κάλπες δεν σημαίνει αυτομάτως αυτοδυναμία. Το ποσοστό που απαιτείται εξαρτάται και από το συνολικό ποσοστό των κομμάτων που θα μείνουν εκτός Βουλής.
Γι’ αυτό η επόμενη ημέρα μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο σύνθετη από μια απλή μάχη για την πρώτη θέση.
Σενάριο δεύτερο: Η επικίνδυνη ζώνη του 25%-27%
Πολύ διαφορετική θα είναι η εικόνα εάν η ΝΔ κινηθεί μεταξύ 25% και 27%.
Ιδιαίτερα εάν, όπως υποθέτει το συγκεκριμένο πολιτικό σενάριο, έχει απέναντί της ένα νέο κόμμα του Αντώνη Σαμαρά που θα καταφέρει να αποσπάσει ένα αξιοσημείωτο ποσοστό από την παραδοσιακή εκλογική βάση της.
Σε μια τέτοια περίπτωση είναι πιθανό να ανοίξει πολύ έντονα η συζήτηση στο εσωτερικό της ΝΔ για την εκλογική στρατηγική, τις συνεργασίες και την ηγεσία.
Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους όσοι υποστηρίζουν την πρόωρη προσφυγή στις κάλπες θεωρούν ότι ο χρόνος δεν λειτουργεί απαραίτητα υπέρ της κυβέρνησης.
Σενάριο τρίτο: Κάτω από το 25%
Το πραγματικά δυσμενές σενάριο για τη ΝΔ θα ήταν μια υποχώρηση κάτω από το 25%.
Ένα τέτοιο αποτέλεσμα θα αποτελούσε σημαντική εκλογική ήττα και αναπόφευκτα θα άνοιγε πολύ μεγαλύτερη συζήτηση για την πολιτική φυσιογνωμία και την επόμενη ημέρα της παράταξης.
Χρειάζεται, πάντως, προσοχή σε έναν ισχυρισμό που συχνά συνοδεύει τα σχετικά σενάρια: δεν υπάρχει εκλογικός κανόνας σύμφωνα με τον οποίο η ΝΔ «χάνει το μπόνους» επειδή πέφτει κάτω από το 25%.
Με τον ισχύοντα μηχανισμό ενισχυμένης αναλογικής, το μπόνους αρχίζει από το 25% και αυξάνεται κλιμακωτά όσο μεγαλώνει το ποσοστό του πρώτου κόμματος. Επομένως, οι ακριβείς έδρες δεν μπορούν να υπολογιστούν μόνο από το ποσοστό της ΝΔ χωρίς να γνωρίζουμε την κατανομή της ψήφου και πόσα κόμματα θα μείνουν εκτός Βουλής.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα έχει όνομα: ακρίβεια
Πέρα όμως από τα εκλογικά σενάρια και τους αριθμούς, υπάρχει ένας παράγοντας που φαίνεται να αναγνωρίζεται ως βασική απειλή σχεδόν από όλες τις πλευρές: η ακρίβεια.
Το κόστος ζωής εξακολουθεί να βρίσκεται ψηλά στις ανησυχίες των πολιτών και εδώ θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό η αποτελεσματικότητα της κυβερνητικής στρατηγικής.
Δεν αρκεί να μειωθεί ο ρυθμός αύξησης των τιμών.
Για τον καταναλωτή το κρίσιμο ερώτημα είναι πολύ απλούστερο: πόσα χρήματα μένουν τελικά στο πορτοφόλι του στο τέλος του μήνα;
Εάν ο πολίτης εξακολουθεί να αισθάνεται ότι το σούπερ μάρκετ, η ενέργεια, η στέγη και οι καθημερινές υποχρεώσεις απορροφούν το εισόδημά του, οι θετικοί μακροοικονομικοί δείκτες δύσκολα μετατρέπονται αυτομάτως σε ψήφο.
Το σχέδιο: ΔΕΘ τώρα, εισόδημα από τον Ιανουάριο
Εδώ ακριβώς φαίνεται να στηρίζεται το σκεπτικό της εξάντλησης της τετραετίας.
Οι νέες παρεμβάσεις που θα παρουσιαστούν στη ΔΕΘ, μαζί με μέτρα που έχουν ήδη νομοθετηθεί και θα αρχίσουν να εφαρμόζονται από τον Ιανουάριο του 2027, θα έχουν χρόνο να αποτυπωθούν στο πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα.
Παράλληλα, η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να παρουσιάσει την ολοκλήρωση και παράδοση έργων σε ολόκληρη τη χώρα ως απτό απολογισμό της τετραετίας.
Το στοίχημα είναι ο ψηφοφόρος να φτάσει στην κάλπη όχι με την εικόνα του Αυγούστου ή του Σεπτεμβρίου του 2026, αλλά με εκείνη που θα έχει διαμορφώσει την άνοιξη του 2027.
Το μεγάλο ρίσκο της αναμονής
Οι υποστηρικτές των πρόωρων εκλογών βλέπουν ακριβώς την αντίθετη πλευρά.
Οκτώ ακόμη μήνες σημαίνουν οκτώ μήνες στους οποίους μπορούν να συμβούν πολλά: νέα αναζωπύρωση της ακρίβειας, διεθνείς κρίσεις, ενεργειακές πιέσεις, πολιτικές φθορές, κυβερνητικά λάθη ή νέες υποθέσεις που θα επιβαρύνουν το κλίμα.
Και όσο μια κυβέρνηση πλησιάζει στο τέλος της δεύτερης συνεχόμενης θητείας της, τόσο μεγαλύτερος γίνεται ο κίνδυνος της φυσιολογικής κυβερνητικής φθοράς.
Γι’ αυτό και οι δύο «σχολές» ουσιαστικά διαφωνούν πάνω σε ένα ερώτημα:
Οι επόμενοι μήνες αποτελούν ευκαιρία ανάκαμψης ή περίοδο αυξημένου πολιτικού κινδύνου;
Η κάλπη τελικά θα κριθεί στην καθημερινότητα
Υπάρχει όμως ένας παράγοντας που μπορεί να αποδειχθεί σημαντικότερος από όλες τις εκλογικές τακτικές.
Η καθημερινότητα.
Οι παροχές, οι εξαγγελίες και οι κορδέλες των νέων έργων μπορούν να βοηθήσουν μια κυβέρνηση μόνο εφόσον ο πολίτης αισθανθεί πραγματική βελτίωση στη ζωή του.
Αυτό ίσως είναι και το μεγαλύτερο στοίχημα του Κυριάκου Μητσοτάκη μέχρι τις εκλογές.
Εάν το 28% αποτελεί πράγματι το εκλογικό «πάτωμα» της ΝΔ, η εξάντληση της τετραετίας μπορεί να προσφέρει χρόνο για ανάκαμψη. Εάν όμως το 28% αποδειχθεί απλώς μια αισιόδοξη υπόθεση εργασίας, τότε κάθε μήνας που περνά μπορεί να κάνει την επόμενη κάλπη δυσκολότερη.
