Σε οριακό σημείο περιγράφει ότι βρίσκεται ο πρωτογενής τομέας της Κεφαλονιάς ο Ανδρέας Καλαφάτης, ο οποίος, μιλώντας στην εκπομπή «Το Βήμα του Πολίτη» του Σάκη Βούτου στον Ionian Galaxy 90.8, άνοιξε έναν μεγάλο φάκελο προβλημάτων: από τους ελέγχους στους κτηνοτρόφους και τις καθυστερήσεις των αποζημιώσεων μέχρι το κόστος των ζωοτροφών, την υποστελέχωση των υπηρεσιών, το κλειστό σφαγείο Αργοστολίου και την κατάσταση της αγροτικής οδοποιίας.
Η εικόνα που περιέγραψε είναι αυτή ενός κλάδου που πιέζεται ταυτόχρονα από πολλές πλευρές. Παραγωγοί καλούνται να καλύπτουν καθημερινά αυξημένα έξοδα, ενώ χρήματα που περιμένουν καθυστερούν και οι υποχρεώσεις συνεχίζουν να «τρέχουν».
«Οι κτηνοτρόφοι βρίσκονται σε απόγνωση», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι πολλοί πληρώνουν τις ζωοτροφές από την τσέπη τους, έχουν ήδη δημιουργήσει χρέη και δεν γνωρίζουν για πόσο ακόμη θα μπορέσουν να αντέξουν.
Έλεγχοι για το 2025 και παραγωγοί που δεν ξέρουν τι τους ζητούν
Ένα από τα ζητήματα που βρίσκονται αυτή την περίοδο στο επίκεντρο είναι οι έλεγχοι που, σύμφωνα με τον Ανδρέα Καλαφάτη, αφορούν το 2025.
Από τους παραγωγούς ζητούνται παραστατικά για το γάλα, στοιχεία για πωλήσεις αρνιών και κατσικιών αλλά και για τη σήμανση των ζώων.
Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει αντίθεση στους ελέγχους. Το πρόβλημα, όπως το περιέγραψε, βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται και στην αναστάτωση που προκαλείται στους παραγωγούς όταν δεν γνωρίζουν τι ακριβώς πρέπει να προσκομίσουν.
«Ο κόσμος έχει τρομοκρατηθεί», ανέφερε, ζητώντας οι έλεγχοι να γίνονται οργανωμένα και χωρίς να ταλαιπωρούν τους συνεπείς κτηνοτρόφους.
Ο Καλαφάτης πρότεινε μάλιστα περισσότερη αξιοποίηση της τεχνολογίας: διασταύρωση ζωικού κεφαλαίου, Κτηματολογίου, ορθοφωτοχαρτών και δηλωμένων εκτάσεων, αλλά και ηλεκτρονική σήμανση των ζώων, ώστε να υπάρχει πραγματική εικόνα για το ζωικό κεφάλαιο κάθε παραγωγού.
«Δεν γίνεται ένας ή δύο εργαζόμενοι να καλύπτουν ολόκληρη την Κεφαλονιά»
Πίσω όμως από τους ελέγχους βρίσκεται, σύμφωνα με τον ίδιο, ένα βαθύτερο πρόβλημα: η υποστελέχωση των αρμόδιων υπηρεσιών.
Η έλλειψη προσωπικού στις κτηνιατρικές και γεωτεχνικές υπηρεσίες χαρακτηρίζεται σοβαρή.
«Δεν γίνεται ένας ή δύο εργαζόμενοι να καλύπτουν ολόκληρη την Κεφαλονιά», υπογράμμισε.
Η ανάγκη, όπως είπε, αφορά κτηνιάτρους, γεωπόνους, τοπογράφους και άλλες ειδικότητες που είναι απαραίτητες τόσο για τους ελέγχους όσο και για την καθημερινή υποστήριξη της παραγωγής.
Ζωοτροφές από την τσέπη τους – Και οι αποζημιώσεις περιμένουν
Ιδιαίτερα δύσκολη εμφανίζεται η κατάσταση όταν επιβάλλονται περιορισμοί στη βόσκηση.
Τα ζώα πρέπει να τραφούν ανεξάρτητα από το εάν μπορούν να βγουν στους βοσκοτόπους. Εάν αυτό δεν επιτρέπεται, ο κτηνοτρόφος είναι αναγκασμένος να αγοράζει συνεχώς ζωοτροφές.
Και εάν ταυτόχρονα δεν έχει εισπράξει τις αποζημιώσεις ή τις ενισχύσεις που περιμένει, το κόστος συσσωρεύεται.
Ο Καλαφάτης υποστήριξε ότι οι παραγωγοί δεν έχουν πλέον περιθώρια να συντηρούν επί μήνες τα κοπάδια τους χωρίς εισόδημα και χωρίς να γνωρίζουν πότε θα πληρωθούν.
Αρνί 30 και 40 ευρώ – Άλλη τιμή στο ράφι
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία της συνέντευξης αφορούσε την ψαλίδα μεταξύ της τιμής παραγωγού και της τιμής που τελικά συναντά ο καταναλωτής.
Σύμφωνα με τον Ανδρέα Καλαφάτη, ένας κτηνοτρόφος μπορεί να πουλήσει αρνί ή κατσίκι ακόμη και για 30 ή 40 ευρώ, ενώ ανέφερε τιμή περίπου 2,5 ευρώ το κιλό, την ώρα που το προϊόν φτάνει στον καταναλωτή πολύ ακριβότερα.
Για τον ίδιο, αυτή η απόσταση αποτελεί μέρος του οικονομικού αδιεξόδου: ο καταναλωτής πληρώνει ακριβά, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο άνθρωπος που παράγει το προϊόν έχει αντίστοιχο εισόδημα.
Το σφαγείο Αργοστολίου παραμένει κλειστό
Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελεί το σφαγείο Αργοστολίου.
Σύμφωνα με όσα είπε ο Καλαφάτης, παραμένει κλειστό και δεν διακρίνει άμεση προοπτική επαναλειτουργίας.
Το πρόβλημα είναι πρακτικό και άμεσο για τους κτηνοτρόφους. Όπως εξήγησε, δεν μπορούν όλοι να εξυπηρετηθούν από την ιδιωτική εγκατάσταση ούτε είναι εύκολο να μεταφέρουν ζώα εκτός Κεφαλονιάς.
Η θέση που διατύπωσε είναι σαφής: το νησί χρειάζεται ένα λειτουργικό δημόσιο σφαγείο, με τις προβλεπόμενες άδειες και τις απαραίτητες υγειονομικές προδιαγραφές.
Χάνουν τα ζώα και κινδυνεύουν να χάσουν και την αποζημίωση
Ακόμη μία πλευρά του προβλήματος είναι οι επιθέσεις σε κοπάδια.
Ο Καλαφάτης έκανε λόγο για σοβαρά περιστατικά, αναφέροντας περίπτωση κατά την οποία κατασπαράχθηκαν περίπου 25 ζώα.
Η αποζημίωση, όμως, όπως περιέγραψε, μπορεί να μετατραπεί σε γραφειοκρατικό αγώνα: η ζημιά πρέπει να δηλωθεί άμεσα, να έχει συμβεί εντός της δηλωμένης έκτασης βόσκησης και να πραγματοποιηθεί αυτοψία.
Η καθυστέρηση μπορεί να οδηγήσει σε αδυναμία επαρκούς τεκμηρίωσης του περιστατικού.
Έτσι, όπως το έθεσε, ο κτηνοτρόφος βρίσκεται μπροστά στον κίνδυνο να χάσει και τα ζώα και την αποζημίωση.
Δεν είναι μόνο η κτηνοτροφία – Πρόβλημα και στο κεφαλονίτικο μέλι
Η κρίση, σύμφωνα με τη συνέντευξη, δεν περιορίζεται στην κτηνοτροφία.
Οι μελισσοκόμοι αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη διάθεση του τοπικού μελιού, καθώς δεν υπάρχει, όπως ανέφερε, σταθερή αγορά που να απορροφά την παραγωγή σε ικανοποιητικές τιμές.
Ταυτόχρονα, τα έξοδα για εξοπλισμό και πρώτες ύλες περιορίζουν σημαντικά το τελικό κέρδος ακόμη και σε μια καλή παραγωγική χρονιά.
Η προειδοποίηση για το κεφαλονίτικο ελαιόλαδο
Ενδιαφέρον είχε και η τοποθέτησή του για την τυποποίηση του ελαιολάδου.
Ο Καλαφάτης υποστήριξε ότι υπάρχουν σχέδια και εξοπλισμός, αλλά το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν υπάρχει επαρκής ποσότητα πραγματικά κεφαλονίτικου λαδιού, καθώς ανομβρία, πυρκαγιές και κακή παραγωγική χρονιά έχουν περιορίσει την παραγωγή.
Και έθεσε μια σαφή «κόκκινη γραμμή»: δεν μπορεί να εισάγεται λάδι από άλλη χώρα, να εμφιαλώνεται στην Κεφαλονιά και να παρουσιάζεται ως κεφαλονίτικο.
Η τυποποίηση, όπως είπε, πρέπει να βασίζεται στην πραγματική τοπική παραγωγή και να προστατεύει την ονομασία του τόπου.
Κρασί, τυρί, όσπρια, μέλι: «Να προστατεύσουμε το κεφαλονίτικο»
Το ίδιο ζήτημα επεκτείνεται συνολικά στην ταυτότητα των τοπικών προϊόντων.
Κρασιά, τυριά, όσπρια, αρωματικά φυτά, μέλι και ελαιόλαδο αποτελούν, σύμφωνα με τον Καλαφάτη, προϊόντα με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που συνδέονται με το έδαφος, τη βλάστηση και τον τρόπο παραγωγής της Κεφαλονιάς.
Ζήτησε καλύτερη πιστοποίηση και τυποποίηση και κυρίως προστασία από την καταχρηστική χρήση της ονομασίας «κεφαλονίτικο» για προϊόντα που δεν παράγονται στο νησί.
Έστειλε παράλληλα μήνυμα και στους καταναλωτές, τονίζοντας ότι η επιλογή τοπικών προϊόντων επιστρέφει χρήματα απευθείας στην παραγωγή και στην οικονομία του νησιού.
«Πού πήγαν τα χρήματα για τους αγροτικούς δρόμους;»
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η αναφορά στην αγροτική οδοποιία.
Ο Ανδρέας Καλαφάτης ανέφερε ότι ακούγεται πως έχουν δοθεί σημαντικές χρηματοδοτήσεις για αγροτικούς δρόμους, αλλά, όπως υποστήριξε, στην Κεφαλονιά δεν είναι ορατά αντίστοιχα ουσιαστικά έργα.
Και έθεσε συγκεκριμένα ερωτήματα: πού κατευθύνθηκαν τα χρήματα, ποια έργα εγκρίθηκαν και ποια τελικά ολοκληρώθηκαν;
Για έναν αγρότη ή κτηνοτρόφο, άλλωστε, ο αγροτικός δρόμος δεν αποτελεί πολυτέλεια. Είναι η πρόσβαση στη στάνη, στο χωράφι, στην καλλιέργεια και στον βοσκότοπο.
Και τα ανταποδοτικά των ανεμογεννητριών στο τραπέζι
Στη συνέντευξη τέθηκε και το θέμα των χρημάτων που συνδέονται με τις ανεμογεννήτριες.
Ο Καλαφάτης ζήτησε διαφάνεια ως προς τα ανταποδοτικά έσοδα των κοινοτήτων που φιλοξενούν ανεμογεννήτριες: πόσα χρήματα εισπράχθηκαν, πού διατέθηκαν και ποια έργα χρηματοδοτήθηκαν.
«Χρειάζεται πλήρης διαφάνεια και λογοδοσία», ήταν η θέση που διατύπωσε.
Η προειδοποίηση: «Σε λίγα χρόνια η ζημιά μπορεί να είναι μη αναστρέψιμη»
Στο τέλος, όμως, όλα τα επιμέρους προβλήματα καταλήγουν σε ένα πολύ μεγαλύτερο ερώτημα: θα εξακολουθεί η Κεφαλονιά να έχει ανθρώπους που παράγουν;
Ο Καλαφάτης κάλεσε βουλευτές και αρμόδιους φορείς να βρεθούν δίπλα στους παραγωγούς και να επισκεφθούν τις μονάδες, υποστηρίζοντας ότι «δεν αρκούν οι δηλώσεις από τα γραφεία». Ζήτησε προσωπικό στις υπηρεσίες, δίκαιες πληρωμές, σύγχρονες υποδομές και ουσιαστική προστασία της τοπικής παραγωγής.
Και η προειδοποίησή του ήταν ίσως το ισχυρότερο σημείο ολόκληρης της συζήτησης.
Εάν η σημερινή κατάσταση συνεχιστεί, εκτίμησε ότι θα εγκαταλειφθούν ακόμη περισσότερες μονάδες και περισσότεροι νέοι θα φύγουν από το νησί.
«Χωρίς παραγωγή δεν μπορεί να υπάρχει ισχυρή τοπική οικονομία», τόνισε, προειδοποιώντας ότι εάν κτηνοτρόφοι, αγρότες, μελισσοκόμοι και συνεταιρισμοί δεν στηριχθούν τώρα, «σε λίγα χρόνια η ζημιά μπορεί να είναι μη αναστρέψιμη».
Αυτό είναι τελικά και το βασικό μήνυμα της συνέντευξης: το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το εισόδημα μερικών εκατοντάδων παραγωγών. Αφορά το αν η Κεφαλονιά θα διατηρήσει ζωντανή την παραγωγική της βάση, τα δικά της προϊόντα και ανθρώπους που μπορούν να συνεχίσουν να ζουν από τη γη και την κτηνοτροφία.
