Σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση για την αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και του «Ελλάδα 2.0» ασκεί ο Τομέας Ενέργειας και Υποδομών του κινήματος «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» της Μαρίας Καρυστιανού, εστιάζοντας στις αλλαγές που, όπως υποστηρίζει, έγιναν στους ενεργειακούς στόχους του ελληνικού σχεδίου.
Η ανακοίνωση κάνει λόγο για μια «χαμένη ενεργειακή αναβάθμιση της χώρας» και παραθέτει συγκεκριμένα στοιχεία για αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, ενεργειακές αναβαθμίσεις κατοικιών και επιχειρήσεων, ηλιακά συστήματα, αντλίες θερμότητας, φορτιστές ηλεκτρικών οχημάτων και το πρόγραμμα «Απόλλων».
Πρόκειται για ιδιαίτερα σκληρή πολιτική τοποθέτηση, καθώς το κίνημα αποδίδει τις αλλαγές όχι μόνο σε κυβερνητική ανικανότητα αλλά αφήνει αιχμές ακόμη και για πολιτική σκοπιμότητα.
«Μια από τις μεγαλύτερες αναπτυξιακές ευκαιρίες»
Στην ανακοίνωση υπενθυμίζεται ότι το «Ελλάδα 2.0» εγκρίθηκε το 2021 με συνολικούς διαθέσιμους πόρους 36 δισ. ευρώ για επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις.
Κατά την «Ελπίδα για τη Δημοκρατία», όμως, η εικόνα στον ενεργειακό τομέα απέχει σημαντικά από τους αρχικούς σχεδιασμούς.
Το κίνημα υποστηρίζει ότι σειρά έργων δεν πέτυχε τους κοινοτικούς στόχους, με αποτέλεσμα να υπάρξουν τροποποιήσεις και απεντάξεις, ολικές ή μερικές.
Και επιχειρεί να τεκμηριώσει την κριτική του παραθέτοντας τις μεταβολές συγκεκριμένων στόχων.
Κατοικίες: Από τις 105.000 στις 69.730
Μία από τις μεγαλύτερες μειώσεις που επισημαίνονται αφορά την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η ανακοίνωση, ο αρχικός στόχος αφορούσε 105.000 κατοικίες.
Στη συνέχεια μειώθηκε στις 83.400 και τελικά στις 69.730.
Αν συγκριθεί ο αρχικός με τον τελευταίο αριθμό, πρόκειται για 35.270 λιγότερες κατοικίες, δηλαδή μείωση περίπου 33,6% του αρχικού στόχου.
Επιχειρήσεις: Από 9.700 μόλις στις 1.060
Ακόμη εντονότερη είναι, σύμφωνα με την ανακοίνωση, η μεταβολή στον στόχο για την ενεργειακή αναβάθμιση επιχειρήσεων.
Από τις 9.700 επιχειρήσεις του αρχικού σχεδιασμού, ο στόχος φέρεται να περιορίστηκε αρχικά στις 2.600 και στη συνέχεια μόλις στις 1.060 επιχειρήσεις.
Εφόσον τα στοιχεία αυτά συγκριθούν απευθείας, ο τελικός στόχος είναι μειωμένος κατά περίπου 89% σε σχέση με τον αρχικό.
Αυτό είναι ίσως και ένα από τα ισχυρότερα αριθμητικά στοιχεία πάνω στα οποία στηρίζεται η πολιτική κριτική του κινήματος.
Αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας: Από 1.380 στα 700 MW
Αλλαγές καταγγέλλονται και στον κρίσιμο τομέα της αποθήκευσης ενέργειας.
Ο αρχικός σχεδιασμός, σύμφωνα με την ανακοίνωση, προέβλεπε έργα αποθήκευσης έως 1.380 MW, ενώ ο στόχος περιορίστηκε στα 700 MW αυτόνομων έργων.
Παράλληλα αναφέρεται ότι τροποποιήθηκε και το αντικείμενο που αφορά την αντλησιοταμίευση της Αμφιλοχίας.
Μειώσεις σε ηλιακούς θερμοσίφωνες και αντλίες θερμότητας
Σημαντικές αλλαγές καταγράφονται, σύμφωνα πάντα με τον Τομέα Ενέργειας και Υποδομών, και στις παρεμβάσεις που αφορούν άμεσα νοικοκυριά.
Για τα ηλιακά συστήματα θέρμανσης νερού, ο στόχος φέρεται να μειώθηκε από τις 161.455 στις 117.455 εγκαταστάσεις.
Αυτό αντιστοιχεί σε 44.000 λιγότερες εγκαταστάσεις ή σε μείωση περίπου 27%.
Αντίστοιχα, στις αντλίες θερμότητας, ο στόχος φέρεται να περιορίστηκε από τις 36.600 στις 22.500 εγκαταστάσεις, δηλαδή κατά 14.100 ή περίπου 38,5%.
Τι αναφέρει για τους φορτιστές ηλεκτρικών αυτοκινήτων
Η ανακοίνωση στέκεται ιδιαίτερα και στην ηλεκτροκίνηση.
Όπως υποστηρίζει, αφαιρέθηκε ο στόχος που αφορούσε την ανάπτυξη τουλάχιστον 8.000 δημόσια προσβάσιμων σημείων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Παράλληλα, αναφέρεται ότι από τα σχετικά ορόσημα αφαιρέθηκε και ο στόχος εγκατάστασης συστημάτων αποθήκευσης συνολικής ισχύος 104 MW στις επιχειρήσεις.
Τα 140 μη οικιστικά κτίρια
Ανάλογη κριτική ασκείται και για τα δημόσια και μη οικιστικά κτίρια.
Η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» υποστηρίζει ότι αφαιρέθηκε από τον σχεδιασμό η αναφορά στην ενεργειακή ανακαίνιση 140 μη οικιστικών κτιρίων.
Έτσι, σύμφωνα με την επιχειρηματολογία του κινήματος, η υποχώρηση των αρχικών στόχων δεν αφορά έναν μόνο τομέα αλλά εκτείνεται από τις κατοικίες και τις επιχειρήσεις μέχρι τις υποδομές ηλεκτροκίνησης και τα δημόσια κτίρια.
Εκτός Ταμείου Ανάκαμψης το «Απόλλων»
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στο πρόγραμμα «Απόλλων», που συνδέεται με την ανάπτυξη Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και ενεργειακών κοινοτήτων, με στόχο μεταξύ άλλων τη μείωση του ενεργειακού κόστους για συγκεκριμένες κατηγορίες καταναλωτών.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η συγκεκριμένη δράση βρέθηκε εκτός Ταμείου Ανάκαμψης, γεγονός που χρησιμοποιείται ως ακόμη ένα παράδειγμα της κριτικής για την πορεία του ενεργειακού σκέλους του «Ελλάδα 2.0».
Η πολιτική επίθεση στην κυβέρνηση
Το κίνημα της Μαρίας Καρυστιανού δεν αντιμετωπίζει αυτές τις αλλαγές ως μια απλή τεχνική αναθεώρηση του ελληνικού σχεδίου.
Αντιθέτως, τις παρουσιάζει ως αποτέλεσμα αποτυχίας της κυβέρνησης να αξιοποιήσει πλήρως μια ιστορική χρηματοδοτική ευκαιρία.
Η ανακοίνωση χρησιμοποιεί μάλιστα ιδιαίτερα βαριά πολιτική διατύπωση, κάνοντας λόγο για «ανικανότητα ή και σκοπιμότητα» των κυβερνώντων.
Αυτό το τελευταίο αποτελεί σαφώς πολιτική καταγγελία του κινήματος και πρέπει να διαχωρίζεται από τα αριθμητικά στοιχεία που παραθέτει για τις τροποποιήσεις των στόχων.
Η συζήτηση που ανοίγει για το «Ελλάδα 2.0»
Το ουσιαστικό ερώτημα που θέτει η παρέμβαση είναι τι τελικά θα έχει υλοποιηθεί όταν ολοκληρωθεί ο κύκλος του Ταμείου Ανάκαμψης σε σχέση με όσα είχαν αρχικά σχεδιαστεί.
Η αντιπαράθεση επομένως δεν αφορά μόνο πόσα χρήματα απορροφήθηκαν, αλλά τι φυσικό αποτέλεσμα άφησαν πίσω τους οι συγκεκριμένοι πόροι: πόσα σπίτια και επιχειρήσεις αναβαθμίστηκαν, πόση αποθήκευση ενέργειας εγκαταστάθηκε, πόσες υποδομές δημιουργήθηκαν και ποιο μέρος των αρχικών στόχων τελικά επιτεύχθηκε.
Και πάνω ακριβώς σε αυτή τη σύγκριση επιχειρεί να χτίσει την κριτική της η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία».
