Σε μία από τις σκληρότερες δημόσιες επιθέσεις που έχουν διατυπωθεί από πολιτικό προερχόμενο από τη Νέα Δημοκρατία κατά της κυβέρνησης Μητσοτάκη, ο ανεξάρτητος βουλευτής Μάριος Σαλμάς αμφισβητεί πλέον ευθέως ακόμη και το κατά πόσο η σημερινή ΝΔ εκφράζει τις παραδοσιακές αρχές της παράταξης. Καταγγέλλει «διασπάθιση δημόσιου χρήματος» και «διαπλοκή», επιτίθεται στο μοντέλο του επιτελικού κράτους και, κυρίως, ανοίγει πλήρως τα χαρτιά του για την επόμενη ημέρα: εάν ο Αντώνης Σαμαράς προχωρήσει στην ίδρυση νέου κόμματος, ο ίδιος εμφανίζεται έτοιμος να συμπορευθεί μαζί του.
Η παρέμβαση του Μάριου Σαλμά στον Αθήνα 9.84 αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό βάρος καθώς έρχεται αμέσως μετά τον εορτασμό των 52 χρόνων από την ίδρυση της Νέας Δημοκρατίας και ενώ στο εσωτερικό της κυβερνητικής παράταξης καταγράφονται ήδη ισχυρές αναταράξεις.
Ο ανεξάρτητος βουλευτής δεν περιορίστηκε σε κριτική για συγκεκριμένες κυβερνητικές επιλογές. Έθεσε ζήτημα φυσιογνωμίας της σημερινής ΝΔ, εξαπέλυσε προσωπικά πυρά κατά του Κυριάκου Μητσοτάκη και αμφισβήτησε τη δυνατότητα του κυβερνώντος κόμματος να ανακάμψει πολιτικά.
Και όλα αυτά με φόντο το ενδεχόμενο δημιουργίας κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά.
«Τι γιορτάζει η ΝΔ;»
Ο Μάριος Σαλμάς επέλεξε να χτυπήσει τη ΝΔ στο πιο ευαίσθητο σημείο της επετειακής εκδήλωσης: στην ίδια την πολιτική και ιδεολογική της ταυτότητα.
«Τι γιορτάζει ΝΔ, όταν έχουν απομακρυνθεί από το προσκήνιο οι αξίες και οι αρχές που διαχρονικά εξέφραζαν την παράταξη;», διερωτήθηκε.
Αναφέρθηκε στην προάσπιση των εθνικών συμφερόντων, στην οικογένεια, στη Δικαιοσύνη, στους θεσμούς και στη σχέση της παράταξης με τη μεσαία τάξη, υποστηρίζοντας ότι όλα αυτά δεν μπορούν να περιορίζονται σε επετειακές αναφορές.
Η αιχμή του ήταν ακόμη πιο σαφής όταν έθεσε το ερώτημα ποιοι εμφανίζονται σήμερα ως θεματοφύλακες της ιστορίας της ΝΔ.
Ο Σαλμάς αναφέρθηκε ονομαστικά στους Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, Γιώργο Φλωρίδη, Λίνα Μενδώνη, Κυριάκο Πιερρακάκη, Μάκη Βορίδη, Θάνο Πλεύρη και Άδωνι Γεωργιάδη, υπογραμμίζοντας την πολιτική προέλευση ορισμένων από αυτούς από άλλους κομματικούς χώρους.
Και έθεσε ένα ιδιαίτερα αιχμηρό ερώτημα: πώς είναι δυνατόν, κατά την άποψή του, να γιορτάζουν την ιστορία και τις κυβερνήσεις της ΝΔ πρόσωπα που παλαιότερα βρίσκονταν απέναντι στην παράταξη, την ώρα που οι Αντώνης Σαμαράς και Κώστας Καραμανλής απουσιάζουν;
Στο στόχαστρο το «επιτελικό κράτος»
Εξαιρετικά σκληρή ήταν και η κριτική του για τον τρόπο λειτουργίας της κυβέρνησης.
Ο Μάριος Σαλμάς υποστήριξε ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν ακούει τους βουλευτές του και περιέγραψε ένα υπερσυγκεντρωτικό μοντέλο εξουσίας γύρω από το Μέγαρο Μαξίμου.
«Τους βουλευτές μπορώ να σας το υπογράψω ότι δεν τους ακούει», δήλωσε.
Προχώρησε μάλιστα σε έναν ακόμη βαρύτερο ισχυρισμό, υποστηρίζοντας ότι οι υπουργοί παραλαμβάνουν έτοιμα νομοσχέδια από έναν πολύ στενό κύκλο «4-5 ανθρώπων στο Μαξίμου» και στη συνέχεια καλούνται να τα περάσουν από τη Βουλή.
Κατά τον ίδιο, το μοντέλο του επιτελικού κράτους έχει περιορίσει δραστικά τον πραγματικό ρόλο τόσο των βουλευτών όσο και των υπουργών.
Αναγνωρίζει θετικά στην πρώτη τετραετία – Καταπέλτης για τη δεύτερη
Ενδιαφέρον έχει ότι ο πρώην βουλευτής της ΝΔ δεν μηδένισε συνολικά την κυβερνητική περίοδο Μητσοτάκη.
Αναγνώρισε ότι κατά την πρώτη τετραετία υπήρξαν θετικά αποτελέσματα στην εξωτερική πολιτική, στις σχέσεις με τις ΗΠΑ, στα εξοπλιστικά προγράμματα και στην ψηφιοποίηση του κράτους.
Η αξιολόγησή του όμως αλλάζει δραματικά για τη δεύτερη κυβερνητική θητεία.
Κατά τον Μάριο Σαλμά, η δεύτερη ευκαιρία που έδωσαν οι πολίτες στην κυβέρνηση «εξελίχθηκε σε μια διακυβέρνηση απόλυτης διασπάθισης του δημόσιου χρήματος».
Πρόκειται για εξαιρετικά βαριά πολιτική καταγγελία, την οποία ο ίδιος συνδέει με απευθείας αναθέσεις, δημόσιες συμβάσεις και τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται κρατικοί πόροι.
Βαριές καταγγελίες για το υπουργείο Πολιτισμού
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο υπουργείο Πολιτισμού και στη Λίνα Μενδώνη.
Ο Σαλμάς υποστήριξε ότι προκύπτουν «σοβαρά ερωτήματα» για τη διαχείριση χρημάτων του ΟΔΑΠ, αναφερόμενος μεταξύ άλλων στα κυλικεία αρχαιολογικών χώρων, στο ηλεκτρονικό εισιτήριο και στα πωλητήρια.
Ισχυρίστηκε επίσης ότι το υπουργείο Πολιτισμού εμφανίζει εξαιρετικά υψηλό ποσοστό απευθείας αναθέσεων, το οποίο ο ίδιος τοποθέτησε στο 76%.
Οι συγκεκριμένες αναφορές αποτελούν ισχυρισμούς του Μάριου Σαλμά και αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα ακριβώς επειδή προέρχονται από έναν πολιτικό που μέχρι πριν από λίγα χρόνια βρισκόταν στο εσωτερικό της κυβερνητικής παράταξης.
Αντίστοιχες αιχμές άφησε και για το υπουργείο Υγείας, κάνοντας λόγο για περίπτωση που, σύμφωνα με τον ίδιο, παραπέμπει σε «καρτέλ».
Η πρόβλεψη για 23%-25% και η «επόμενη ημέρα»
Η πολιτικά σημαντικότερη πλευρά της συνέντευξης αφορά, ωστόσο, την εκτίμηση του Μάριου Σαλμά για τις επόμενες εκλογές.
Ο ανεξάρτητος βουλευτής θεωρεί ότι η Νέα Δημοκρατία δύσκολα μπορεί να ανακάμψει και εκτιμά ότι η εκλογική της επίδοση μπορεί να κινηθεί κοντά στα σημερινά δημοσκοπικά επίπεδα.
Πήγε μάλιστα ένα βήμα παραπέρα:
«Με ποσοστό γύρω στο 25%, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν θα πάει σε δεύτερες εκλογές, δεν θα προλάβει».
Η φράση αυτή παραπέμπει ευθέως σε σενάριο αμφισβήτησης της ηγεσίας της ΝΔ αμέσως μετά από ένα αρνητικό εκλογικό αποτέλεσμα.
Δεν μιλά, δηλαδή, απλώς για απώλεια της αυτοδυναμίας. Περιγράφει ενδεχόμενη εσωκομματική κρίση ηγεσίας.
Η «μέτρηση» που επικαλείται ο Σαλμάς
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί και η αναφορά του σε μέτρηση που, όπως είπε, πραγματοποίησε ο ίδιος με την Alco και η οποία δεν είναι δημοσιοποιήσιμη.
Σύμφωνα αποκλειστικά με όσα ο ίδιος υποστήριξε, στην ερώτηση για το ποια έννοια ταιριάζει περισσότερο στη σημερινή κυβέρνηση, το 16% φέρεται να επέλεξε την «εντιμότητα» και το 84% τη «διαπλοκή».
Στους αναποφάσιστους, σύμφωνα πάντα με όσα ανέφερε ο Μάριος Σαλμάς, η αναλογία διαμορφώνεται σε 9% έναντι 91%.
Καθώς η συγκεκριμένη έρευνα δεν έχει δημοσιοποιηθεί, τα στοιχεία αυτά δεν μπορούν να αξιολογηθούν ανεξάρτητα και πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ισχυρισμός του ίδιου του βουλευτή.
Το μήνυμα για Σαμαρά που αλλάζει τα δεδομένα
Εκεί όμως που ο Μάριος Σαλμάς ουσιαστικά ανοίγει τα χαρτιά του είναι στο ζήτημα του Αντώνη Σαμαρά.
Ο ανεξάρτητος βουλευτής θεωρεί ότι τα σημερινά δημοσκοπικά ποσοστά της ΝΔ δεν έχουν ακόμη δοκιμαστεί απέναντι στο ενδεχόμενο δημιουργίας ενός νέου κόμματος από τον πρώην πρωθυπουργό.
Και η φράση του ήταν χαρακτηριστική:
«Το 23,5% που εμφανίζεται σήμερα στις μετρήσεις δεν περιλαμβάνει το ενδεχόμενο ενός κόμματος υπό τον Αντώνη Σαμαρά. Αν γίνει αυτό, τότε θα δείτε πού θα πάει αυτό το 23,5%».
Η τοποθέτηση έχει προφανή πολιτική σημασία.
Ο Σαλμάς δεν αντιμετωπίζει πλέον το ενδεχόμενο κόμματος Σαμαρά ως μια περιφερειακή κίνηση χωρίς ιδιαίτερες συνέπειες. Το παρουσιάζει ως παράγοντα που θα μπορούσε να αναδιατάξει ολόκληρο τον χώρο δεξιά της ΝΔ και να προκαλέσει σοβαρή εκλογική αιμορραγία στο κυβερνών κόμμα.
Το εσωκομματικό μέτωπο γίνεται όλο και δυσκολότερο
Η παρέμβαση Σαλμά έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία η εικόνα ενότητας που επιχειρεί να εκπέμψει η ΝΔ δοκιμάζεται.
Οι απουσίες από την επετειακή εκδήλωση, η απόσταση που διατηρούν πρόσωπα με ιστορικό βάρος στην παράταξη, η συζήτηση για τον Αντώνη Σαμαρά και τα σενάρια για την επόμενη ημέρα δημιουργούν ένα πολιτικό περιβάλλον πολύ διαφορετικό από εκείνο των προηγούμενων εκλογικών αναμετρήσεων.
Και ο Μάριος Σαλμάς πλέον δεν στέκεται απλώς απέναντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Επιχειρεί να θέσει το πολύ βαθύτερο ερώτημα για το ποιος εκφράζει σήμερα την ιστορική και πολιτική ταυτότητα της Νέας Δημοκρατίας.
Εάν σε αυτή την εξίσωση προστεθεί τελικά και ένα νέο κόμμα υπό τον Αντώνη Σαμαρά, τότε η αντιπαράθεση δεν θα αφορά μόνο ποσοστά.
Θα αφορά την ίδια τη διεκδίκηση ενός σημαντικού τμήματος της παραδοσιακής εκλογικής βάσης της κεντροδεξιάς παράταξης.
Και από όσα είπε ο Μάριος Σαλμάς, ένα πράγμα είναι σαφές: ο ίδιος θεωρεί ότι αυτή η μάχη μόλις αρχίζει.
