Υπάρχει ένας παλιός και εξαιρετικά βολικός τρόπος να αποφεύγεις μια δύσκολη πολιτική συζήτηση: αντί να απαντήσεις για τη δική σου πολιτική, κατασκευάζεις τον αντίπαλο που σε συμφέρει να έχεις απέναντί σου.
Αυτό ακριβώς επιχειρεί ο Άδωνις Γεωργιάδης όταν παίρνει μια συγκεκριμένη κοινοβουλευτική ψηφοφορία, συγκεντρώνει κάτω από την ίδια ομπρέλα κόμματα που βρίσκονται από το ΚΚΕ μέχρι την Ελληνική Λύση και από το ΠΑΣΟΚ μέχρι την Πλεύση Ελευθερίας και ανακοινώνει περίπου ότι αυτός είναι ο μελλοντικός «αντίπαλος πολιτικός σχηματισμός» της Νέας Δημοκρατίας.
Μόνο που υπάρχει ένα μικρό πρόβλημα:
Ο συγκεκριμένος πολιτικός σχηματισμός δεν υπάρχει.
Δεν έχει αρχηγό.
Δεν έχει πρόγραμμα.
Δεν έχει συμφωνία διακυβέρνησης.
Δεν έχει κοινή οικονομική πολιτική.
Δεν έχει κοινή εξωτερική πολιτική.
Δεν έχει καν κοινή ιδεολογική αφετηρία.
Υπάρχει μόνο μέσα στο επιχείρημα του Άδωνι Γεωργιάδη.
Και υπάρχει για έναν πολύ συγκεκριμένο λόγο: για να στηθεί εγκαίρως το δίλημμα «Νέα Δημοκρατία ή χάος».
Από μία ψηφοφορία… γεννήθηκε κυβέρνηση
Η λογική είναι εντυπωσιακά απλή.
Κόμματα της αντιπολίτευσης ψηφίζουν την ίδια υποψηφιότητα σε μία συγκεκριμένη διαδικασία.
Άρα συνεργάζονται.
Άρα αποτελούν πολιτικό σχηματισμό.
Άρα μετά τις εκλογές θα μπορούσαν να κυβερνήσουν μαζί.
Άρα ο ψηφοφόρος έχει δύο επιλογές: αυτοδύναμη ΝΔ ή αυτούς όλους μαζί.
Πρόκειται για ένα τεράστιο λογικό άλμα.
Αν εφαρμόζαμε αυτή τη μέθοδο σε κάθε ψηφοφορία της Βουλής, τότε θα μπορούσαμε κάθε εβδομάδα να «ανακαλύπτουμε» και μια καινούργια κυβερνητική συμμαχία.
Κόμματα μπορούν να συμπέσουν σε μία ψηφοφορία και την επόμενη ημέρα να συγκρουστούν ολοκληρωτικά σε δέκα άλλα ζητήματα. Αυτό είναι κοινοβουλευτισμός, όχι προγραμματική συμφωνία συγκυβέρνησης.
Το ΚΚΕ, το ΠΑΣΟΚ, η Ελληνική Λύση και η Πλεύση Ελευθερίας δεν μετατρέπονται σε ενιαίο πολιτικό φορέα επειδή κάποια στιγμή ψήφισαν το ίδιο πρόσωπο.
Αν ήταν έτσι, η πολιτική επιστήμη θα ήταν εξαιρετικά απλή.
Το πραγματικό μήνυμα βρίσκεται αλλού
Η δήλωση όμως έχει αξία, επειδή αποκαλύπτει κάτι διαφορετικό.
Η Νέα Δημοκρατία φαίνεται να προετοιμάζει ήδη ένα από τα βασικά επιχειρήματα της προεκλογικής της στρατηγικής:
Δεν χρειάζεται να αποδείξουμε μόνο γιατί πρέπει να μας ψηφίσετε. Πρέπει να φοβηθείτε και τι μπορεί να συμβεί εάν δεν μας δώσετε αυτοδυναμία.
Και κάπου εκεί αρχίζει η πολιτική κατασκευή.
Γιατί δεν παρουσιάζεται ένας πραγματικός αντίπαλος κυβερνητικός συνασπισμός.
Παρουσιάζεται ο χειρότερος δυνατός συνδυασμός για τον ψηφοφόρο της ΝΔ: ένα φανταστικό κυβερνητικό σχήμα όπου σχεδόν ολόκληρη η αντιπολίτευση εμφανίζεται στριμωγμένη στο ίδιο υπουργικό συμβούλιο.
ΚΚΕ μαζί με Ελληνική Λύση.
ΠΑΣΟΚ μαζί με Πλεύση.
Πρώην ΣΥΡΙΖΑ μαζί με όποιον άλλον χρειάζεται η αριθμητική.
Δεν χρειάζεται να εξηγηθεί πώς ακριβώς θα κυβερνούσαν όλοι αυτοί μαζί.
Αρκεί η εικόνα.
Και υπάρχει μια πολύ άβολη αντίφαση
Μόλις πρόσφατα κορυφαία στελέχη της ίδιας της ΝΔ άφηναν ανοιχτή την πραγματικότητα των μετεκλογικών συνεργασιών εφόσον δεν υπάρξει αυτοδυναμία.
Ο ίδιος ο Μάκης Βορίδης, σύμφωνα με τις δηλώσεις που είδαμε, είπε ξεκάθαρα ότι εάν ο λαός δεν δώσει αυτοδυναμία στη ΝΔ, εκείνη θα «εξαντλήσει τα περιθώρια συνεργασιών».
Άρα τι ακριβώς ισχύει;
Οι συνεργασίες είναι καταστροφή όταν τις κάνουν οι άλλοι, αλλά θεσμική αναγκαιότητα όταν χρειαστεί να τις κάνει η ΝΔ;
Δεν γίνεται ταυτόχρονα να λες στον πολίτη ότι μια μη αυτοδύναμη κυβέρνηση αποτελεί περίπου συνταγή πολιτικής αστάθειας και να κρατάς για τον εαυτό σου ανοιχτή την πόρτα των συνεργασιών εφόσον οι κάλπες το επιβάλουν.
Αυτό δεν είναι πολιτικό δόγμα.
Είναι δύο διαφορετικές αφηγήσεις για δύο διαφορετικά εκλογικά αποτελέσματα.
Το ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα: αποφασίζει ο ψηφοφόρος
Ο Άδωνις Γεωργιάδης έχει απόλυτο δίκιο σε μία φράση του:
Ο λαός είναι το αφεντικό.
Ακριβώς.
Και εάν ο λαός αποφασίσει να μη δώσει αυτοδυναμία στη Νέα Δημοκρατία, αυτό δεν σημαίνει ότι έκανε λάθος, ότι προκάλεσε χάος ή ότι υποχρεωτικά επέλεξε κάποιον φανταστικό συνασπισμό όλων των υπολοίπων.
Σημαίνει απλώς ότι έδωσε συγκεκριμένους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς.
Από εκεί και πέρα τα κόμματα οφείλουν να τους διαχειριστούν.
Η δημοκρατία δεν λειτουργεί με τον κανόνα «δώστε μας 151 διαφορετικά θα συμβεί κάτι τρομακτικό».
Λειτουργεί με τον κανόνα ότι οι πολίτες ψηφίζουν και τα κόμματα οφείλουν να σεβαστούν το αποτέλεσμα.
Το «ή εμείς ή αυτοί» είναι πολύ βολικό
Το σημαντικότερο όμως είναι άλλο.
Όσο η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από το ποιος μπορεί να συνεργαστεί με ποιον, τόσο λιγότερο συζητάμε για εκείνα πάνω στα οποία πραγματικά θα έπρεπε να κριθεί μια κυβέρνηση μετά από επτά χρόνια εξουσίας.
Την ακρίβεια.
Τη στέγαση.
Τους μισθούς.
Την Υγεία.
Τη φορολογία.
Την καθημερινότητα.
Τους θεσμούς.
Την εξωτερική πολιτική.
Την αποτελεσματικότητα του κράτους.
Εκεί βρίσκεται το πραγματικό πεδίο αξιολόγησης.
Η Νέα Δημοκρατία έχει κάθε δικαίωμα να ζητήσει αυτοδυναμία. Και έχει κάθε δικαίωμα να εξηγήσει γιατί θεωρεί ότι μια αυτοδύναμη κυβέρνηση είναι αποτελεσματικότερη από μια κυβέρνηση συνεργασίας.
Αλλά είναι εντελώς διαφορετικό πράγμα αυτό από το να κατασκευάζεται προκαταβολικά μια κυβέρνηση-Φρανκενστάιν της αντιπολίτευσης και να παρουσιάζεται ως η μοναδική εναλλακτική επιλογή.
Γιατί σήμερα δεν υπάρχει «σχηματισμός» ΠΑΣΟΚ–ΚΚΕ–Ελληνικής Λύσης–Πλεύσης και λοιπών.
Υπάρχει μόνο μία κοινή ψήφος που χρησιμοποιείται ως πρώτη ύλη για ένα προεκλογικό αφήγημα.
Και όσο περισσότερο χρειάζεται να εφεύρεις τον αντίπαλό σου, τόσο περισσότερο γεννάται ένα διαφορετικό ερώτημα:
Γιατί δεν αρκεί το δικό σου έργο για να ζητήσεις ξανά την ψήφο των πολιτών;
Αυτό είναι πολύ δυσκολότερο ερώτημα από το «εμείς ή όλοι οι άλλοι».
Και γι’ αυτό ακριβώς δεν απαντιέται τόσο εύκολα.
Από την σημερινή δήλωση της κας Ακρίτα μεταφέρω τις ευχαριστίες στα κόμματα που την ψήφισαν: «Ακόμα πιο μεγάλο ευχαριστώ στα κόμματα ΠΑΣΟΚ, ΚΚΕ, Ελληνική Λύση, Πλεύση Ελευθερίας και τους ανεξάρτητους βουλευτές από Νέα Αριστερά, ΣΥΡΙΖΑ, Πλεύση και τα άλλα προοδευτικά κόμματα που…
— Άδωνις Γεωργιάδης (@AdonisGeorgiadi) September 2, 2026
