Το ΙΧ είναι αναγκαίο στην Κεφαλονιά – Δεν σημαίνει ότι πρέπει να παρκάρει παντού στο Αργοστόλι

Υπάρχει ένα επιχείρημα που ακούγεται όλο και συχνότερα κάθε φορά που ανοίγει η συζήτηση για το κυκλοφοριακό του Αργοστολίου: «Η Κεφαλονιά είναι νησί με μεγάλες αποστάσεις, η συγκοινωνία δεν επαρκεί, επομένως ο κόσμος χρειάζεται το αυτοκίνητο».

Σωστό.

Από αυτό όμως μέχρι το συμπέρασμα ότι το αυτοκίνητο πρέπει να μπορεί να φτάνει και να σταθμεύει σχεδόν οπουδήποτε μέσα στην πόλη, υπάρχει τεράστια απόσταση.

Και ίσως εδώ βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες παρανοήσεις στη δημόσια συζήτηση για το Αργοστόλι.

Το πρόβλημα δεν είναι το ΙΧ.

Το πρόβλημα είναι η αντίληψη ότι κάθε ΙΧ που εισέρχεται στην πόλη πρέπει να συνοδεύεται και από μία θέση στάθμευσης ακριβώς εκεί όπου θέλει να πάει ο οδηγός του.

Αυτό, πολύ απλά, δεν μπορεί να συμβεί.

Ναι, ο κάτοικος της Ερίσου χρειάζεται αυτοκίνητο

Ας ξεκινήσουμε από το προφανές.

Δεν μπορεί κανείς να αντιμετωπίζει την Κεφαλονιά σαν μια μεγάλη ευρωπαϊκή μητρόπολη με μετρό, τραμ και λεωφορεία ανά πέντε λεπτά.

Ο κάτοικος της Ερίσου, του Πόρου, των Πρόννων ή ενός απομακρυσμένου χωριού μπορεί να χρειαστεί να έρθει στο Αργοστόλι για το Νοσοκομείο, μια δημόσια υπηρεσία, μια τράπεζα, ψώνια, γιατρό ή δεκάδες άλλες υποχρεώσεις.

Και στις περισσότερες περιπτώσεις θα έρθει με αυτοκίνητο.

Αυτό δεν είναι ιδεολογική επιλογή.

Είναι αποτέλεσμα της γεωγραφίας του νησιού και των πραγματικών δυνατοτήτων των δημόσιων συγκοινωνιών.

Άρα οποιοσδήποτε σχεδιασμός για το Αργοστόλι ξεκινούσε από την παραδοχή ότι «θα διώξουμε τα αυτοκίνητα» θα ήταν καταδικασμένος να αποτύχει.

Αλλά κανένας σοβαρός κυκλοφοριακός σχεδιασμός δεν χρειάζεται να λέει αυτό.

Η πραγματική ερώτηση είναι διαφορετική:

Όταν το αυτοκίνητο φτάσει στο Αργοστόλι, τι κάνουμε με αυτό;

Άλλο πρόσβαση στην πόλη και άλλο στάθμευση έξω από την πόρτα

Εδώ πρέπει να ξεχωρίσουμε δύο έννοιες που συχνά συγχέονται.

Προσβασιμότητα και στάθμευση.

Το γεγονός ότι ένας πολίτης πρέπει να μπορεί να φτάσει με το αυτοκίνητό του στο Αργοστόλι δεν συνεπάγεται ότι πρέπει να μπορεί να το αφήσει μπροστά στην τράπεζα, δίπλα στο Λιθόστρωτο ή επάνω στην παραλιακή.

Αν δεχθούμε αυτή τη λογική, τότε καμία ανάπλαση, κανένα πεζοδρόμιο και καμία κυκλοφοριακή παρέμβαση δεν μπορεί ποτέ να γίνει.

Γιατί κάθε τετραγωνικό μέτρο δημόσιου χώρου θα πρέπει πρώτα να εξετάζεται ως πιθανή θέση στάθμευσης.

Και τότε η πόλη δεν σχεδιάζεται για τους ανθρώπους.

Σχεδιάζεται γύρω από τα σταθμευμένα αυτοκίνητα.

Το Αργοστόλι έχει ένα αντικειμενικό όριο

Υπάρχει και μια πραγματικότητα που καμία Δημοτική Αρχή δεν μπορεί να αλλάξει.

Το Αργοστόλι έχει συγκεκριμένες διαστάσεις.

Δεν μπορείς να δημιουργείς επ’ άπειρον θέσεις στάθμευσης μέσα στον αστικό ιστό.

Όσο περισσότερα αυτοκίνητα μπαίνουν στο κέντρο, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ζήτηση για χώρο.

Και όταν αυτός εξαντληθεί, τι κάνεις;

Μικραίνεις τα πεζοδρόμια;

Κόβεις δέντρα;

Καταργείς πλατείες;

Ακυρώνεις πεζοδρομήσεις;

Μετατρέπεις κάθε δρόμο σε δύο σειρές σταθμευμένων αυτοκινήτων;

Κάπου πρέπει να υπάρχει ένα όριο.

Και ακριβώς γι’ αυτό η σύγχρονη κυκλοφοριακή πολιτική δεν προσπαθεί απλώς να δημιουργεί συνεχώς περισσότερες θέσεις στο κέντρο.

Προσπαθεί να διαχειρίζεται τη ζήτηση για στάθμευση.

Η πρόταση για περιφερειακά πάρκινγκ είναι σωστή – και ουσιαστικά δικαιώνει μια διαφορετική φιλοσοφία

Εδώ υπάρχει μια ενδιαφέρουσα αντίφαση.

Ακούγεται ως επιχείρημα εναντίον των αλλαγών στο Αργοστόλι ότι πρέπει να κατασκευαστούν μεγάλοι χώροι στάθμευσης περιφερειακά και να συνδεθούν με το κέντρο μέσω πολύ συχνής δημοτικής συγκοινωνίας.

Μα αυτό ακριβώς είναι ένα από τα μοντέλα που χρησιμοποιούνται διεθνώς για τη μείωση της κυκλοφοριακής πίεσης στα κέντρα των πόλεων.

Park and Ride.

Έρχεσαι με το αυτοκίνητό σου.

Σταθμεύεις σε οργανωμένο χώρο στην είσοδο ή στην περιφέρεια της πόλης.

Και συνεχίζεις προς το κέντρο με μικρό λεωφορείο, με τα πόδια ή με άλλο μέσο.

Επομένως, η πρόταση αυτή δεν αποδεικνύει ότι πρέπει να αφήσουμε περισσότερα αυτοκίνητα να καταλαμβάνουν το κέντρο.

Αποδεικνύει σχεδόν το αντίθετο.

Ότι πρέπει να δημιουργήσουμε τις υποδομές ώστε ο πολίτης να μπορεί να χρησιμοποιήσει το ΙΧ για να φτάσει στο Αργοστόλι χωρίς να είναι υποχρεωμένος να το μεταφέρει μέχρι το τελευταίο τετράγωνο της διαδρομής του.

Εκεί πράγματι ο Δήμος έχει ακόμη δουλειά

Αυτό όμως δημιουργεί μια πραγματική υποχρέωση για τη Δημοτική Αρχή.

Δεν μπορείς να αφαιρείς χώρο από το αυτοκίνητο χωρίς να δημιουργείς εναλλακτικές.

Χρειάζονται οργανωμένοι χώροι στάθμευσης.

Χρειάζεται πραγματική εφαρμογή της ελεγχόμενης στάθμευσης.

Χρειάζεται ιδιαίτερη μέριμνα για μόνιμους κατοίκους.

Χρειάζονται θέσεις μικρής διάρκειας για όσους έρχονται για συγκεκριμένη εργασία.

Χρειάζονται χώροι για ΑμεΑ.

Χρειάζεται καλύτερη σύνδεση των περιφερειακών χώρων στάθμευσης με το εμπορικό κέντρο.

Και, αν θέλουμε πραγματικά να μιλάμε για ένα σύγχρονο σύστημα, χρειάζεται τους θερινούς μήνες μια μικρή και πολύ συχνή αστική γραμμή που θα συνδέει βασικούς χώρους στάθμευσης με το κέντρο.

Εδώ υπάρχει πεδίο για σοβαρή κριτική.

Όχι όμως για επιστροφή στο μοντέλο «παρκάρω όπου βρω».

Το παράνομο παρκάρισμα δεν μπορεί να αποτελεί μονάδα μέτρησης μιας κυκλοφοριακής μελέτης

Ακούγεται επίσης το επιχείρημα ότι παλαιότερα η παραλιακή είχε περισσότερο διαθέσιμο χώρο κυκλοφορίας και παρ’ όλα αυτά υπήρχε πρόβλημα εξαιτίας διπλοπαρκαρισμένων και τριπλοπαρκαρισμένων οχημάτων.

Ακριβώς.

Αλλά αυτό τι αποδεικνύει;

Ότι χρειαζόμαστε περισσότερες λωρίδες;

Ή ότι δεν εφαρμόζονταν οι κανόνες;

Γιατί υπάρχει μια θεμελιώδης διαφορά.

Αν ένας δρόμος διαθέτει επαρκές πλάτος αλλά μέρος του καταλαμβάνεται παράνομα από αυτοκίνητα, το πρόβλημα δεν είναι η γεωμετρία του δρόμου.

Είναι η παράνομη στάθμευση.

Δεν μπορεί επομένως ο σχεδιασμός μιας πόλης να γίνεται με τη λογική:

«Ας αφήσουμε περισσότερο χώρο επειδή ξέρουμε ότι κάποιοι θα διπλοπαρκάρουν».

Αυτό θα ήταν ουσιαστικά θεσμική αποδοχή της παρανομίας.

Και εδώ θα κριθεί η Δημοτική Αστυνομία

Υπάρχει όμως ένα σημείο στο οποίο οι επικριτές έχουν απόλυτο δικαίωμα να είναι απαιτητικοί.

Οι νέες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις θα αποτύχουν αν δεν υπάρξει έλεγχος.

Αν ένα αυτοκίνητο διπλοπαρκάρει και παραμένει ανενόχλητο, μπορεί να δημιουργήσει μεγαλύτερο πρόβλημα από δεκάδες νόμιμα σταθμευμένα οχήματα.

Αν οι διασταυρώσεις κλείνουν από αυτοκίνητα, αν καταλαμβάνονται πεζοδρόμια και διαβάσεις και αν ο καθένας αφήνει το όχημά του «για πέντε λεπτά», καμία ανάπλαση δεν πρόκειται να λύσει το κυκλοφοριακό.

Γι’ αυτό η ενεργοποίηση της Δημοτικής Αστυνομίας από το φθινόπωρο αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Η τάξη στον δημόσιο χώρο δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο σε κολωνάκια και κορίνες. Χρειάζεται έλεγχος.

Και κυρίως χρειάζεται συνέπεια.

Η ελεγχόμενη στάθμευση μπορεί να αλλάξει εντελώς την εικόνα

Το επόμενο μεγάλο βήμα πρέπει να είναι η οργανωμένη ελεγχόμενη στάθμευση.

Γιατί σήμερα υπάρχει και ένα παράδοξο.

Μια θέση στο κέντρο μπορεί να καταλαμβάνεται από το ίδιο αυτοκίνητο για πολλές ώρες ή ακόμη και ολόκληρη την ημέρα.

Αυτό σημαίνει ότι μια θέση εξυπηρετεί έναν άνθρωπο.

Με ένα σωστό σύστημα χρονικά ελεγχόμενης στάθμευσης, η ίδια θέση μπορεί μέσα στην ημέρα να εξυπηρετήσει πολλούς διαφορετικούς οδηγούς.

Αυτό λέγεται κυκλοφορία της θέσης στάθμευσης.

Και είναι πολύ σημαντικότερο από το να αναζητούμε συνεχώς μερικές δεκάδες νέες θέσεις μέσα στο κέντρο.

«Η πόλη μόνο για τους τουρίστες» είναι ένα ψεύτικο δίλημμα

Υπάρχει τέλος ένα επιχείρημα που χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.

Ότι οι παρεμβάσεις γίνονται για να δημιουργηθεί μια όμορφη πόλη «μόνο για τους τουρίστες», εις βάρος των κατοίκων.

Αλλά ποιος είπε ότι ο κάτοικος του Αργοστολίου δεν θέλει μεγαλύτερα πεζοδρόμια;

Ποιος είπε ότι δεν θέλει ασφαλέστερες διαβάσεις;

Ποιος είπε ότι ένας ηλικιωμένος, ένας γονιός με καρότσι ή ένας άνθρωπος με κινητική δυσκολία δεν έχει δικαίωμα να κινείται χωρίς να κατεβαίνει στο οδόστρωμα επειδή το πεζοδρόμιο έχει καταληφθεί;

Η καλύτερη πόλη για τον επισκέπτη πρέπει πρώτα να είναι καλύτερη πόλη για τον κάτοικο.

Δεν υπάρχει αντίφαση ανάμεσα στα δύο.

Το πραγματικό σχέδιο πρέπει να έχει τρία σκέλη

Το κυκλοφοριακό του Αργοστολίου δεν πρόκειται να λυθεί με μία παρέμβαση.

Χρειάζεται συνδυασμός:

χώροι στάθμευσης + διαχείριση στάθμευσης + έλεγχος.

Αν λείπει ένα από τα τρία, το σύστημα θα χωλαίνει.

Οι περιφερειακοί χώροι στάθμευσης χωρίς σύνδεση με το κέντρο δεν αρκούν.

Η ελεγχόμενη στάθμευση χωρίς εναλλακτικούς χώρους θα προκαλέσει δικαιολογημένες αντιδράσεις.

Και όλα αυτά χωρίς πραγματικό έλεγχο της παράνομης στάθμευσης κινδυνεύουν να μείνουν στα χαρτιά.

Αυτό είναι το δύσκολο έργο που έχει μπροστά του ο Δήμος.

Δεν χρειάζεται να πολεμήσουμε το αυτοκίνητο – χρειάζεται να το βάλουμε στη θέση του

Το ΙΧ δεν είναι εχθρός.

Για την Κεφαλονιά είναι και θα παραμείνει απαραίτητο μέσο μετακίνησης.

Ας σταματήσουμε λοιπόν να συζητάμε σαν να υπάρχουν δύο στρατόπεδα: από τη μία όσοι θέλουν αυτοκίνητα και από την άλλη όσοι θέλουν να τα εξαφανίσουν.

Το πραγματικό ερώτημα είναι πώς οργανώνεται μια μικρή πόλη που πρέπει καθημερινά να υποδέχεται μεγάλο αριθμό αυτοκινήτων χωρίς να παραδίδει ολόκληρο τον δημόσιο χώρο σε αυτά.

Ο κάτοικος της Ερίσου πρέπει να μπορεί να φτάσει στο Αργοστόλι με το ΙΧ του.

Ασφαλώς.

Πρέπει όμως να υπάρχει οργανωμένος χώρος όπου θα το αφήσει και ένας πρακτικός τρόπος για να συνεχίσει τη διαδρομή του.

Ο επαγγελματίας πρέπει να μπορεί να κάνει φορτοεκφόρτωση.

Ο μόνιμος κάτοικος πρέπει να έχει πρόβλεψη στάθμευσης.

Ο επισκέπτης πρέπει να γνωρίζει πού μπορεί να παρκάρει.

Και αυτός που διπλοπαρκάρει και κλείνει μια λωρίδα πρέπει επιτέλους να γνωρίζει ότι θα ελεγχθεί.

Αυτό είναι ολοκληρωμένη πολιτική.

Το να ζητάμε απλώς περισσότερο χώρο για αυτοκίνητα δεν είναι.

Γιατί υπάρχει ένας κανόνας που καμία Δημοτική Αρχή δεν μπορεί να καταργήσει:

Όσο περισσότερο χώρο δίνεις στο κέντρο για στάθμευση, τόσο περισσότερα αυτοκίνητα θα προσπαθήσουν να μπουν σε αυτό. Και κάποια στιγμή ο χώρος θα τελειώσει ξανά.

Γι’ αυτό το Αργοστόλι δεν χρειάζεται ούτε πόλεμο στο ΙΧ ούτε παράδοση στο ΙΧ.

Χρειάζεται κάτι πολύ πιο δύσκολο:

να μπορείς να έρθεις εύκολα στην πόλη με το αυτοκίνητό σου, αλλά να μη χρειάζεται να μπεις με αυτό μέχρι την πόρτα του προορισμού σου.

Και αν καταφέρουμε κάποτε να οργανώσουμε πραγματικά περιφερειακά πάρκινγκ, συχνή σύνδεση με το κέντρο, ελεγχόμενη στάθμευση και συστηματική αστυνόμευση, ίσως ανακαλύψουμε ότι το πρόβλημα του Αργοστολίου δεν ήταν ποτέ ότι υπήρχαν πολλά αυτοκίνητα.

Ήταν ότι επί δεκαετίες προσπαθούσαμε να χωρέσουμε όλα τα αυτοκίνητα παντού.