Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν πήγε φέτος στη Θεσσαλονίκη απλώς με ένα «καλάθι».
Πήγε με κάτι πολύ μεγαλύτερο πολιτικά: ένα τετραετές πρόγραμμα που φτάνει πέρα από τις επόμενες εκλογές, με κόστος 2,2 δισ. ευρώ για το 2027 και συνολικά 3,5 δισ. έως το 2030. Ο ίδιος το χαρακτήρισε ουσιαστικά πρόλογο του προγράμματος της Νέας Δημοκρατίας για την επόμενη κυβερνητική περίοδο.
Αυτό πρέπει να το ξεκαθαρίσουμε εξαρχής.
Δεν είναι όλα τα 3,5 δισ. χρήματα που θα μπουν στις τσέπες των πολιτών αύριο το πρωί.
Και δεν είναι όλα καινούργια μέτρα.
Στο «ημερολόγιο κοινωνικής ανταπόδοσης» ο πρωθυπουργός συμπεριέλαβε και παρεμβάσεις που είχαν ήδη ανακοινωθεί ή ψηφιστεί και τώρα φτάνουν στο στάδιο εφαρμογής.
Ας τα πάρουμε, λοιπόν, ένα προς ένα.
1. Συνταξιούχοι: 400 ευρώ τον χρόνο – αλλά όχι 13η σύνταξη
Η κυβέρνηση κάνει μια σημαντική αλλαγή: η ετήσια ενίσχυση αυξάνεται από 300 σε 400 ευρώ καθαρά και επεκτείνεται σε όλους τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών. Η κυβέρνηση υπολογίζει τους δικαιούχους σε 2,2 εκατομμύρια.
Είναι πραγματική ενίσχυση.
Αλλά ας μεταφράσουμε τα 400 ευρώ σε μηνιαία βάση:
33,33 ευρώ τον μήνα.
Αυτό είναι το πραγματικό μέγεθος της παρέμβασης εάν κατανεμηθεί στους δώδεκα μήνες.
Δεν είναι 13η σύνταξη. Δεν είναι μόνιμη αύξηση της βασικής σύνταξης κατά 400 ευρώ ετησίως. Είναι μία ετήσια καταβολή.
Και εδώ βρίσκεται η πρώτη μεγάλη επικοινωνιακή υπερβολή.
Όταν το κυβερνητικό αφήγημα μιλά για ποσό που πλησιάζει «μια επιπλέον εθνική σύνταξη», ο συνταξιούχος που πληρώνει κάθε μήνα τρόφιμα, ρεύμα, φάρμακα και ενοίκιο θα το βιώνει ως περίπου 33 ευρώ τον μήνα.
Βοήθεια; Ναι.
Ανατροπή του βιοτικού επιπέδου των συνταξιούχων; Προφανώς όχι.
2. Δημόσιοι υπάλληλοι: ο «13ος μισθός» έγινε 500 ευρώ – και μάλιστα από το τέλος του 2027
Εδώ τα πράγματα είναι ακόμη πιο χαρακτηριστικά.
Ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ για περίπου 720.000 δημοσίους υπαλλήλους.
Μόνο που η πρώτη πληρωμή θα γίνει τον Δεκέμβριο του 2027.
Άρα:
δεν έχουμε 13ο μισθό,
δεν έχουμε επιστροφή των δώρων,
και δεν έχουμε ούτε άμεση εφαρμογή.
Έχουμε 500 ευρώ ετησίως.
Σε μηνιαία αναγωγή:
41,67 ευρώ τον μήνα.
Είναι θετικό ότι επανέρχεται έπειτα από 15 χρόνια μια μόνιμη χριστουγεννιάτικη ενίσχυση.
Αλλά από αυτό μέχρι την εικόνα μιας θεαματικής αποκατάστασης των εισοδημάτων του Δημοσίου υπάρχει μεγάλη απόσταση.
3. Κατώτατος μισθός 1.000 ευρώ: ναι, αλλά το 2028
Ο πρωθυπουργός δεσμεύτηκε ότι ο κατώτατος μισθός θα ξεπεράσει τα 950 ευρώ το 2027 και θα φτάσει τα 1.000 ευρώ τον Ιανουάριο του 2028.
Η αύξηση είναι πραγματική.
Αλλά υπάρχει ένα ερώτημα που δεν απαντά η ονομαστική αύξηση:
Τι θα αγοράζουν τα 1.000 ευρώ του 2028;
Αυτό είναι το κρίσιμο.
Γιατί μισθός δεν είναι απλώς ο αριθμός στο εκκαθαριστικό.
Είναι:
μισθός μείον ενοίκιο,
μείον τρόφιμα,
μείον ηλεκτρικό,
μείον μεταφορές,
μείον υπηρεσίες.
Το AP επισημαίνει ακριβώς αυτή την αντίφαση: παρά τη βελτίωση των μακροοικονομικών μεγεθών, οι Έλληνες εργαζόμενοι εξακολουθούν να βρίσκονται στον πυθμένα της ΕΕ ως προς την αγοραστική δύναμη, ενώ η ακρίβεια αποτέλεσε κεντρικό λόγο των μεγάλων κινητοποιήσεων στη Θεσσαλονίκη.
Άρα το πραγματικό στοίχημα δεν είναι:
«1.000 ευρώ».
Είναι:
«1.000 ευρώ με ποιο κόστος ζωής;»
4. Μείωση ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 μονάδα: σωστή κατεύθυνση, περιορισμένο ατομικό αποτέλεσμα
Από τον Απρίλιο του 2027 μειώνονται κατά ακόμη 0,5 ποσοστιαία μονάδα οι ασφαλιστικές εισφορές των ιδιωτικών υπαλλήλων.
Οικονομικά η κατεύθυνση είναι λογική: μειώνεται το μη μισθολογικό κόστος και αυξάνεται το καθαρό εισόδημα.
Αλλά πάλι χρειάζεται μέτρο.
Μισή μονάδα δεν μεταμορφώνει έναν μισθό.
Είναι συμπληρωματική παρέμβαση, όχι η μεγάλη εισοδηματική επανάσταση που μπορεί να δημιουργεί η συσσώρευση όλων των μέτρων στην ίδια πολιτική αφήγηση.
5. Ελεύθεροι επαγγελματίες: η κυβέρνηση διορθώνει εν μέρει ένα σύστημα που η ίδια επέβαλε
Εδώ υπάρχει ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία.
Ο Μητσοτάκης ανακοίνωσε ότι καταργούνται δύο σημαντικές προσαυξήσεις του τεκμαρτού εισοδήματος: αυτές που σχετίζονται με τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία προσωπικού. Σε μικρούς οικισμούς τα τεκμήρια μειώνονται στο μισό. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι ωφελούνται πάνω από 155.000 επαγγελματίες.
Θετικό;
Ναι.
Αλλά υπάρχει ένας ελέφαντας στο δωμάτιο:
το τεκμαρτό σύστημα δεν καταργείται.
Η κυβέρνηση χαλαρώνει ένα φορολογικό μοντέλο που η ίδια θέσπισε και για το οποίο είχε δεχθεί σφοδρή κριτική από τους ελεύθερους επαγγελματίες.
Άρα η σωστή ανάγνωση δεν είναι:
«Καταργείται το τεκμαρτό».
Είναι:
«Μειώνονται ορισμένες από τις επιβαρύνσεις του τεκμαρτού».
Τεράστια διαφορά.
6. Προκαταβολή φόρου: 55% → 50% – ελάφρυνση, όχι κατάργηση
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες η προκαταβολή φόρου μειώνεται από 55% σε 50% από το φορολογικό έτος 2027.
Για τα νομικά πρόσωπα η αποκλιμάκωση από το 80% προς το 50% αρχίζει από το 2028, κατά πέντε μονάδες ετησίως.
Είναι πραγματική ελάφρυνση.
Αλλά ας μην αλλάζουμε το μέγεθος του μέτρου.
Ο επαγγελματίας εξακολουθεί να προκαταβάλλει το μισό του φόρου της επόμενης χρονιάς.
Και οι επιχειρήσεις δεν πηγαίνουν στο 50% αύριο.
Η μείωση είναι σταδιακή και απλώνεται σε βάθος χρόνου.
7. Αγρότες: εδώ έχουμε πράγματι ένα από τα ισχυρότερα μέτρα
Ο φόρος εισοδήματος μηδενίζεται για κατ’ επάγγελμα αγρότες με εισόδημα έως 20.000 ευρώ.
Σύμφωνα με το παράδειγμα του πρωθυπουργού, αγρότης με εισόδημα 20.000 ευρώ γλιτώνει 1.183 ευρώ, ενώ στα 30.000 ευρώ το όφελος φτάνει τα 2.900 ευρώ. Αρχικά αφορά περίπου 50.000 παραγωγούς.
Εδώ δεν χρειάζεται τεχνητή αποδόμηση.
Είναι μεγάλη φορολογική ελάφρυνση για όσους εμπίπτουν στις προϋποθέσεις.
Η κριτική βρίσκεται αλλού:
στο πόσοι πραγματικά αγρότες καλύπτονται,
στο κόστος παραγωγής,
στην ενέργεια,
στις ζωοτροφές,
στις τιμές παραγωγού
και στην κατάσταση που άφησε πίσω της η υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ.
Ένα καλό φορολογικό μέτρο δεν εξαφανίζει τα υπόλοιπα προβλήματα του πρωτογενούς τομέα.
8. Τρίτεκνοι: επίσης ουσιαστικό μέτρο – αλλά στοχευμένο
Για 87.000 τρίτεκνους μηδενίζεται ο φόρος για εισόδημα έως 20.000 ευρώ.
Στο επίσημο παράδειγμα, μισθωτός με τρία παιδιά και εισόδημα 20.000 ευρώ γλιτώνει 620 ευρώ, ενώ ελεύθερος επαγγελματίας μπορεί να φτάσει σε εξοικονόμηση 1.350 ευρώ.
Και εδώ έχουμε πραγματικό όφελος.
Αλλά το μέτρο αφορά συγκεκριμένη οικογενειακή κατηγορία και συγκεκριμένο εισοδηματικό επίπεδο.
Δεν αποτελεί γενικευμένη φορολογική ελάφρυνση της ελληνικής οικογένειας.
9. Επίδομα γέννησης: +1.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί στις πολύτεκνες οικογένειες
Για το τέταρτο παιδί η ενίσχυση ανεβαίνει από 3.500 σε 4.500 ευρώ και αυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για κάθε επόμενο παιδί. Θα ισχύσει αναδρομικά για γεννήσεις από τον Ιανουάριο του 2026.
Θετικό.
Αλλά το δημογραφικό δεν λύνεται με ένα εφάπαξ ποσό.
Το πραγματικό κόστος ενός παιδιού εκτείνεται για δεκαετίες.
Στέγη, παιδικός σταθμός, τρόφιμα, εκπαίδευση και κυρίως η δυνατότητα δύο νέων ανθρώπων να δημιουργήσουν οικογένεια χωρίς να θεωρούν το παιδί οικονομικό άλμα στο κενό.
Το χιλιάρικο βοηθά. Δεν αποτελεί δημογραφική πολιτική από μόνο του.
10. «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά»: ίσως το πιο ενδιαφέρον αλλά και κοινωνικά συζητήσιμο μέτρο
Το κράτος θα συνεισφέρει στον λογαριασμό ενός παιδιού ποσό ίσο με εκείνο που αποταμιεύουν οι γονείς, έως 1.200 ευρώ. Τα χρήματα παραμένουν κλειδωμένα μέχρι τα 18.
Η ιδέα είναι ενδιαφέρουσα.
Υπάρχει όμως μια προφανής ταξική διάσταση:
για να βάλει το κράτος χρήματα, πρέπει πρώτα να μπορεί να βάλει χρήματα ο γονιός.
Η οικογένεια που διαθέτει 100 ευρώ κάθε μήνα για αποταμίευση μπορεί να αξιοποιήσει πλήρως το κίνητρο.
Η οικογένεια που στο τέλος του μήνα έχει μηδενικό υπόλοιπο;
Δεν μπορεί.
Άρα ένα μέτρο που παρουσιάζεται ως επένδυση στη νέα γενιά κινδυνεύει να δώσει μεγαλύτερο όφελος στα παιδιά των οικογενειών που ήδη διαθέτουν μεγαλύτερη δυνατότητα αποταμίευσης.
11. Ρεύμα: -50% στις ΥΚΩ δεν σημαίνει -50% στον λογαριασμό
Από τον Ιανουάριο του 2027 μειώνονται κατά 50% οι χρεώσεις Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας για περισσότερες από έξι εκατομμύρια οικιακές παροχές.
Προσοχή εδώ.
Δεν μειώνεται ο λογαριασμός ηλεκτρικού κατά 50%.
Μειώνεται κατά 50% μία συγκεκριμένη χρέωση του λογαριασμού.
Η διαφορά είναι τεράστια και πρέπει να αποτυπωθεί καθαρά.
Παράλληλα, ο στόχος για μείωση κατά 30% της χονδρεμπορικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας είναι στόχος τριετίας, όχι έκπτωση 30% που θα εμφανιστεί στον επόμενο λογαριασμό. Reuters επιβεβαιώνει ότι ο στόχος αφορά την πορεία έως το 2029.
12. Αναπηρικά επιδόματα: μία παρέμβαση που δύσκολα αποδομείται
Όλα τα αναπηρικά επιδόματα τιμαριθμοποιούνται μόνιμα, ακολουθώντας πληθωρισμό και ΑΕΠ.
Περίπου 220.000 πολίτες εκτιμάται ότι θα έχουν μέσο ετήσιο πρόσθετο όφελος 220 ευρώ.
Εδώ η κυβέρνηση διορθώνει μια πραγματική στρέβλωση.
Είναι σωστό μέτρο.
Η σοβαρή κριτική δεν απαιτεί να βαφτίζουμε κακό οτιδήποτε ανακοινώνει μια κυβέρνηση.
13. Κατάργηση ΕΝΦΙΑ στα χωριά: ισχυρή παρέμβαση, αλλά γεωγραφικά περιορισμένη
Από το 2027 επεκτείνεται η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ σε ακόμη 131 οικισμούς, με αποτέλεσμα η κυβέρνηση να υπολογίζει ότι 650.000 ιδιοκτήτες σε 12.855 οικισμούς θα απαλλαγούν.
Και εδώ πρόκειται για πραγματική φοροελάφρυνση.
Αλλά αφορά συγκεκριμένες περιοχές και όχι τη μεγάλη μάζα των ιδιοκτητών στα αστικά κέντρα, όπου βρίσκονται και οι υψηλότερες αξίες και μεγάλο μέρος της στεγαστικής πίεσης.
14. «Σπίτι μου ΙΙΙ»: λύση για κάποιους – αλλά μπορεί να τροφοδοτήσει το ίδιο πρόβλημα
Ανακοινώθηκε νέο πρόγραμμα 2 δισ. ευρώ, με στόχο συνολικά 40.000 νέους και ζευγάρια που θα αποκτήσουν πρώτη κατοικία.
Η δυνατότητα φθηνότερης χρηματοδότησης είναι προφανώς πολύτιμη για τον δικαιούχο.
Αλλά εδώ υπάρχει το θεμελιώδες οικονομικό πρόβλημα όλων των προγραμμάτων επιδότησης ζήτησης:
αν αυξήσεις τη δυνατότητα αγοράς χωρίς να αυξήσεις αρκετά την προσφορά κατοικιών, μέρος της ενίσχυσης μπορεί να κεφαλαιοποιηθεί στις τιμές.
Με απλά λόγια:
περισσότεροι αγοραστές κυνηγούν περιορισμένο αριθμό κατάλληλων σπιτιών.
Γι’ αυτό η στεγαστική κρίση δεν λύνεται μόνο με φθηνότερα δάνεια.
Χρειάζεται περισσότερη πραγματική κατοικία στην αγορά.
15. Φόρος 15% στις αγορές ακινήτων από πολίτες τρίτων χωρών: ενδιαφέρουσα στροφή
Ο φόρος μεταβίβασης αυξάνεται από 3% σε 15% όταν ο αγοραστής προέρχεται από χώρα εκτός ΕΕ. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός αναγνώρισε ότι η ξένη ζήτηση από χώρες όπως Κίνα, Τουρκία και Ισραήλ έχει συμβάλει στην πίεση των τιμών σε ορισμένες περιοχές.
Αυτό είναι πολιτικά ενδιαφέρον.
Γιατί αποτελεί ουσιαστικά παραδοχή ότι η εξωτερική επενδυτική ζήτηση δεν είναι πάντοτε άμοιρη συνεπειών για τη δυνατότητα του Έλληνα να αγοράσει κατοικία.
Το μέτρο αξίζει να κριθεί όταν δούμε τις λεπτομέρειες και τις εξαιρέσεις του.
16. Μικρομεσαίες επιχειρήσεις: 1,5 δισ. δεν σημαίνει 1,5 δισ. επιδοτήσεις
Μεταφέρονται 1,5 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα: 1,1 δισ. σε δανειοδοτικό σκέλος και 400 εκατ. σε εγγυήσεις. Με τραπεζική μόχλευση η κυβέρνηση υπολογίζει συνολική χρηματοδότηση έως 5 δισ. ευρώ.
Πολύ σημαντική διευκρίνιση:
δεν χαρίζονται 5 δισ. στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Μιλάμε κυρίως για χρηματοδοτικά εργαλεία, δάνεια και εγγυήσεις.
Για μια υγιή ΜμΕ που δυσκολεύεται να χρηματοδοτηθεί μπορεί να είναι εξαιρετικά σημαντικό.
Για μια επιχείρηση ήδη υπερχρεωμένη ή χωρίς τραπεζική επιλεξιμότητα, η εικόνα είναι διαφορετική.
17. Τέλος επιτηδεύματος: πραγματική κατάργηση, αλλά με… γεωγραφικό ημερολόγιο
Για νομικά πρόσωπα εκτός Αττικής καταργείται από το 2027. Στην Αττική μειώνεται 50% το 2028 και καταργείται το 2029.
Είναι πραγματική και μόνιμη φοροελάφρυνση.
Αλλά εδώ έχουμε πάλι την τεχνική του πολυετούς πακέτου:
ανακοινώνεται το 2026 κάτι που για ένα μεγάλο τμήμα των επιχειρήσεων ολοκληρώνεται το 2029.
Το μεγάλο πρόβλημα του πακέτου: άλλο «3,5 δισ.» και άλλο τι θα δει ο πολίτης
Και εδώ φτάνουμε στην ουσία.
Το Reuters υπολογίζει το συνολικό πρόγραμμα στα 3,5 δισ. ευρώ μέχρι το 2030, ενώ η ίδια η κυβέρνηση τοποθετεί το κόστος του 2027 στα 2,2 δισ. ευρώ.
Άρα η φράση «πακέτο 3,5 δισ.» δεν πρέπει να διαβάζεται σαν 3,5 δισ. που μοιράζονται τώρα.
Μέρος εφαρμόζεται το 2026.
Μεγάλο μέρος το 2027.
Άλλα μέτρα φτάνουν στο 2028.
Άλλα στο 2029.
Και ολόκληρη η πολιτική αφήγηση εκτείνεται μέχρι το 2030-31.
Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση παρουσίασε ταυτόχρονα μέτρα, προεκλογικές δεσμεύσεις και στόχους μιας επόμενης τετραετίας.
Και αυτό έχει πολιτική σημασία, λίγους μήνες πριν από τις εκλογές, όπως άλλωστε αναγνώρισε και ο ίδιος ο πρωθυπουργός στην αρχή της ομιλίας του.
Και η ακρίβεια;
Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη αδυναμία ολόκληρης της ΔΕΘ.
Ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης παραδέχθηκε ότι αυτό που άκουσε από τους πολίτες ήταν η αγωνία για την ακρίβεια, το ενοίκιο και το πώς βγαίνει ο μήνας.
Κι όμως, η κεντρική απάντηση παραμένει κυρίως:
αύξηση ονομαστικού εισοδήματος + φοροελαφρύνσεις.
Αυτό βοηθά.
Δεν απαντά όμως πλήρως στο πρόβλημα.
Γιατί αν το διαθέσιμο εισόδημα αυξάνεται κατά 40, 50 ή 80 ευρώ τον μήνα και το κόστος στέγης, τροφίμων και υπηρεσιών έχει προηγουμένως απορροφήσει πολύ μεγαλύτερο μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού, ο πολίτης μπορεί να βλέπει καλύτερους αριθμούς χωρίς να αισθάνεται αντίστοιχη βελτίωση στη ζωή του.
Και εδώ βρίσκεται η πιο σκληρή πραγματικότητα πίσω από τη χθεσινή ομιλία.
Η Ελλάδα έχει πράγματι πετύχει σημαντική δημοσιονομική βελτίωση. Η οικονομία αναπτύσσεται περίπου 2%, το πρωτογενές πλεόνασμα δημιουργεί δημοσιονομικό χώρο και το κόστος δανεισμού έχει βελτιωθεί θεαματικά.
Αλλά ο μακροοικονομικός θρίαμβος δεν έχει ακόμη μετατραπεί στον ίδιο βαθμό σε μικροοικονομική άνεση.
Το AP καταγράφει αυτή ακριβώς την αντίφαση: ανάπτυξη και δημοσιονομική βελτίωση από τη μία, αλλά πολύ χαμηλή αγοραστική δύναμη των εργαζομένων και έντονη πίεση από το κόστος ζωής από την άλλη.
Η τελική αποδόμηση: Δεν είναι «λεφτά από Monopoly» – αλλά ούτε και η επανάσταση που παρουσιάζεται
Και εδώ πρέπει να είμαστε δίκαιοι.
Δεν θα ήταν σοβαρό να κάνουμε απέναντι στον Μητσοτάκη αυτό ακριβώς για το οποίο η κυβέρνηση κατηγορεί την αντιπολίτευση.
Τα μέτρα είναι κοστολογημένα.
Υπάρχει δημοσιονομικός χώρος.
Αρκετά είναι μόνιμα.
Ορισμένα —αγρότες, τρίτεκνοι, αναπηρικά επιδόματα, ΕΝΦΙΑ στην περιφέρεια— είναι σημαντικά.
Άλλα είναι μικρότερα αλλά θετικά.
Η πραγματική αποδόμηση είναι πολύ πιο δύσκολη για την κυβέρνηση: να συγκρίνεις τις εξαγγελίες όχι με το μηδέν, αλλά με το μέγεθος του προβλήματος.
400 ευρώ τον χρόνο στον συνταξιούχο απέναντι σε μια πολυετή κρίση ακρίβειας.
500 ευρώ τον χρόνο στον δημόσιο υπάλληλο —και από τα Χριστούγεννα του 2027— απέναντι στην απώλεια των δώρων.
1.000 ευρώ κατώτατος μισθός το 2028 απέναντι στο κόστος ζωής του 2028.
Μισή μονάδα ασφαλιστικών εισφορών απέναντι στην καθημερινή πίεση του εργαζομένου.
«Σπίτι μου ΙΙΙ» απέναντι σε μια αγορά όπου το βασικό πρόβλημα παραμένει η έλλειψη προσιτής κατοικίας.
Μισές ΥΚΩ απέναντι σε έναν συνολικό λογαριασμό ηλεκτρικού που περιλαμβάνει πολύ περισσότερα από τις ΥΚΩ.
Και ένας «Κουμπαράς Νέας Γενιάς» που επιδοτεί την αποταμίευση, όταν ένα σημαντικό μέρος των οικογενειών δυσκολεύεται πρώτα να αποκτήσει περίσσευμα για να αποταμιεύσει.
Αυτό είναι τελικά το μεγάλο ερώτημα της φετινής ΔΕΘ:
Δεν είναι αν τα μέτρα υπάρχουν. Υπάρχουν.
Δεν είναι αν κάποια είναι καλά. Αρκετά είναι.
Το ερώτημα είναι αν, ύστερα από επτά χρόνια διακυβέρνησης και με μια οικονομία που η ίδια η κυβέρνηση περιγράφει ως πολύ ισχυρότερη, αυτή είναι πράγματι η «κοινωνική ανταπόδοση» που αντιστοιχεί στις θυσίες και στις πραγματικές ανάγκες της μεσαίας τάξης, των εργαζομένων, των συνταξιούχων και των νέων.
Γιατί στο τέλος η επιτυχία της ΔΕΘ δεν θα κριθεί από το άθροισμα των δισεκατομμυρίων στις διαφάνειες.
Θα κριθεί πολύ πιο πεζά.
Στο ταμείο του σούπερ μάρκετ. Στον λογαριασμό του ρεύματος. Στο ενοίκιο. Στη δόση. Και στο ποσό που θα απομένει στον τραπεζικό λογαριασμό στις 25 κάθε μήνα.
Εκεί θα φανεί αν η «Ελλάδα του 2030» που παρουσίασε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη Θεσσαλονίκη έχει αρχίσει πραγματικά να φτάνει στο ελληνικό νοικοκυριό — ή αν, για ακόμη μία φορά, οι αριθμοί θα προηγούνται αρκετά χρόνια της καθημερινότητας.
