Μια «προσωπική άποψη» μπορεί να είναι απλώς μια προσωπική άποψη.
Όταν όμως την εκφράζει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος και υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ, όταν δηλώνει ότι θέλει να εξεταστεί το επίδομα ανεργίας «από το μηδέν», όταν προσδιορίζει ακόμη και τη νέα διάρκειά του στους δύο μήνες και όταν λίγες ημέρες αργότερα ένας πρώην υπουργός της κυβέρνησης εμφανίζεται να υπερασπίζεται την κατεύθυνση και να ζητά «εξορθολογισμό» των επιδομάτων, τότε έχουμε κάθε δικαίωμα να ρωτήσουμε:
Μήπως δεν πρόκειται τελικά για μια τόσο προσωπική συζήτηση;
Γιατί τις τελευταίες ημέρες γύρω από το επίδομα ανεργίας συμβαίνει κάτι εξαιρετικά ενδιαφέρον.
Η κυβέρνηση επισήμως λέει ότι δεν υπάρχει σχέδιο.
Στελέχη της ΝΔ όμως συζητούν δημόσια ακριβώς αυτό που υποτίθεται ότι δεν συζητείται.
Ο Μαρινάκης δεν είπε κάτι αόριστο
Ας θυμηθούμε τι πραγματικά ειπώθηκε.
Ο Παύλος Μαρινάκης δεν είπε απλώς ότι πρέπει να καταπολεμηθεί η ανεργία.
Δεν είπε ότι χρειάζονται περισσότερα προγράμματα απασχόλησης.
Είπε:
«Δεν θεωρώ ότι πρέπει να υπάρχει επίδομα ανεργίας πάνω από 2 μήνες».
Και εξήγησε πού θεωρεί ότι πρέπει να πάνε τα χρήματα:
στις επιχειρήσεις και στη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών.
Αυτό δεν είναι φιλοσοφική συζήτηση.
Είναι συγκεκριμένη πολιτική πρόταση.
Σήμερα ο ίδιος επιμένει ότι πρόκειται για προσωπική θέση και όχι για κυβερνητικό σχεδιασμό. Υποστηρίζει μάλιστα ότι παρουσιάστηκε «μισή» η πρότασή του, επειδή το δεύτερο σκέλος της είναι η μετατροπή, μετά από κάποιο διάστημα, της επιδότησης ανεργίας σε επιδότηση εργασίας.
Ωραία.
Αλλά αυτό ακριβώς επιβεβαιώνει ότι δεν μιλάμε για μια φράση που ξέφυγε.
Υπάρχει ολοκληρωμένη πολιτική λογική πίσω από αυτήν.
Και μετά εμφανίστηκε ο Βορίδης
Εδώ αρχίζουν τα πραγματικά ενδιαφέροντα.
Ο Μάκης Βορίδης τάχθηκε υπέρ της ανάγκης «εξορθολογισμού της επιδοματικής πολιτικής».
Έθεσε μάλιστα το ερώτημα τι συμβαίνει όταν κάποιος συγκεντρώνει διαφορετικές κοινωνικές παροχές και φτάνει σε ένα εισόδημα που μπορεί να λειτουργεί ως αντικίνητρο για να εργαστεί.
Άρα πλέον έχουμε δύο διαφορετικά κορυφαία στελέχη της ΝΔ να βάζουν στο τραπέζι την ίδια βασική φιλοσοφία:
λιγότερη επιδότηση της ανεργίας – περισσότερα κίνητρα για εργασία.
Μπορεί να διαφωνούν στις λεπτομέρειες.
Μπορεί να μην υπάρχει κυβερνητική απόφαση.
Αλλά να υποστηρίζεται ότι δεν υπάρχει καν συζήτηση, όταν τα ίδια τα κυβερνητικά στελέχη τη διεξάγουν δημοσίως, αρχίζει να γίνεται δύσκολο.
Και γιατί μετά τις εκλογές;
Υπάρχει όμως μια λεπτομέρεια πολύ σημαντικότερη.
Σύμφωνα με όσα μεταδόθηκαν μετά την αρχική συνέντευξη, ο Μαρινάκης συνέδεσε την προσωπική του πρόταση με την επόμενη κυβερνητική περίοδο, λέγοντας ότι θα επιχειρούσε να την προωθήσει εφόσον η ΝΔ λάβει ξανά εντολή διακυβέρνησης.
Εδώ βρίσκεται όλο το πολιτικό ζήτημα.
Εάν πρόκειται για μια ιδέα για μετά τις εκλογές, τότε ο πολίτης δικαιούται να γνωρίζει πριν από τις εκλογές εάν αποτελεί πιθανή επιλογή της επόμενης κυβέρνησης.
Δεν αρκεί το «δεν είναι σήμερα κυβερνητική πολιτική».
Η σωστή ερώτηση είναι:
Μπορεί να γίνει αύριο;
Και κυρίως:
Θα δεσμευτεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης ότι δεν πρόκειται να περιορίσει το επίδομα ανεργίας στους δύο μήνες;
Μία καθαρή απάντηση αρκεί.
Γιατί το επίδομα δεν είναι ελεημοσύνη
Εδώ η Νίκη Κεραμέως είπε ίσως το σημαντικότερο πράγμα ολόκληρης της συζήτησης:
«Το επίδομα ανεργίας είναι ασφαλιστικό, ανταποδοτικό δικαίωμα. Δεν είναι προνοιακό».
Ο εργαζόμενος καταβάλλει εισφορές όσο εργάζεται ακριβώς για να ασφαλίζεται έναντι του κινδύνου της ανεργίας.
Άρα η συζήτηση δεν μπορεί να γίνεται σαν να πρόκειται για κάποιο γενναιόδωρο χαρτζιλίκι του κράτους προς ανθρώπους που «κάθονται».
Και γι’ αυτό έχει σημασία ότι ο Γιάννης Παππάς αντέδρασε επίσης από το εσωτερικό της ΝΔ:
«Το επίδομα ανεργίας δεν είναι προνόμιο ούτε “δώρο” της Πολιτείας».
Ιδίως σε τουριστικές περιοχές και νησιά, όπου η εποχικότητα αποτελεί δομικό χαρακτηριστικό της οικονομίας, η εφαρμογή μιας οριζόντιας δίμηνης επιδότησης θα μπορούσε να δημιουργήσει τεράστια προβλήματα.
Και αυτό αφορά άμεσα και την Κεφαλονιά.
Το επιχείρημα «όποιος θέλει βρίσκει δουλειά»
Ακόμη πιο προβληματική είναι η φράση του κυβερνητικού εκπροσώπου ότι:
«Δεν υπάρχει άνθρωπος που να θέλει να βρει δουλειά στη χώρα αυτή τη στιγμή και να μη βρίσκει».
Αλήθεια;
Ο άνεργος λογιστής πρέπει μέσα σε δύο μήνες να δεχθεί οποιαδήποτε διαθέσιμη δουλειά;
Ο εργαζόμενος 55 ετών που απολύθηκε έπειτα από τριάντα χρόνια;
Η μητέρα που χρειάζεται ωράριο συμβατό με τη φροντίδα των παιδιών;
Ο εποχικός εργαζόμενος της Κεφαλονιάς τον Νοέμβριο;
Το ζητούμενο μιας σύγχρονης αγοράς εργασίας δεν είναι απλώς να υπάρχει κάπου μια κενή θέση.
Είναι να υπάρχει αντιστοίχιση προσόντων, τόπου κατοικίας, αποδοχών και αξιοπρεπών συνθηκών εργασίας.
Διαφορετικά δεν επιδοτείς την εργασία.
Επιδοτείς την ανάγκη του εργαζομένου να αποδεχθεί ό,τι του προσφερθεί.
Υπάρχει «κρυφή ατζέντα»;
Δεν μπορούμε σήμερα να ισχυριστούμε ως γεγονός ότι υπάρχει ειλημμένη απόφαση του Μαξίμου.
Αυτό θα ήταν δημοσιογραφικά λάθος.
Μπορούμε όμως να πούμε κάτι άλλο, απολύτως τεκμηριωμένο:
Η συζήτηση υπάρχει.
Και υπάρχει μέσα στη Νέα Δημοκρατία.
Τόσο πραγματική είναι, ώστε έχει ήδη προκαλέσει εσωκομματική σύγκρουση: Κεραμέως, Παππάς, Πέτσας και άλλα στελέχη παίρνουν αποστάσεις, ενώ ο Βορίδης κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Και μάλιστα την ίδια ώρα η ΔΥΠΑ βρίσκεται ήδη σε διαδικασία αξιολόγησης του νέου πιλοτικού, περισσότερο ανταποδοτικού μοντέλου επιδόματος, με αποφάσεις για ενδεχόμενη καθολική εφαρμογή να αναμένονται στο τέλος του 2026.
Άρα το ερώτημα είναι απολύτως θεμιτό:
Μήπως σήμερα δοκιμάζονται πολιτικά οι αντιδράσεις για μια πολύ μεγαλύτερη αλλαγή αύριο;
Και εδώ δεν χρειάζονται ούτε κραυγές ούτε θεωρίες συνωμοσίας.
Χρειάζεται μία απλή δέσμευση.
Κύριε Μητσοτάκη, θα παραμείνει μετά τις εκλογές το επίδομα ανεργίας ασφαλιστικό δικαίωμα με τη σημερινή λογική και διάρκεια ή εξετάζετε τη μετατροπή του, μετά τους δύο μήνες, σε επιδότηση προς τις επιχειρήσεις;
Γιατί όταν ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ανοίγει δημόσια μια τόσο συγκεκριμένη συζήτηση και ένας πρώην υπουργός σπεύδει να στηρίξει τη φιλοσοφία της, το «είναι απλώς προσωπικές απόψεις» δεν αρκεί πλέον ως απάντηση.
Και ειδικά όταν η συζήτηση αφορά κάτι που, σύμφωνα με τα ίδια τα κυβερνητικά στελέχη, μπορεί να έρθει μετά τις εκλογές.
