Νέα και ιδιαίτερα αυστηρά δεδομένα δημιουργούνται για τους πολίτες που αφήνουν απλήρωτους λογαριασμούς ύδρευσης και αποχέτευσης προς τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), καθώς το νέο θεσμικό πλαίσιο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης προβλέπει σημαντικές συνέπειες για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Το βασικό μήνυμα για τους οφειλέτες είναι ότι τα χρέη προς τις ΔΕΥΑ δεν θα μπορούν πλέον να παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα απλήρωτα χωρίς συνέπειες. Το νέο πλαίσιο προβλέπει πρόστιμο που μπορεί να φτάσει στο 50% της οφειλής, ενώ προβλέπεται και διαβίβαση των χρεών στην ΑΑΔΕ για αναγκαστική είσπραξη.
Υπάρχει, ωστόσο, μια κρίσιμη «έξοδος» για όσους έχουν ήδη συσσωρεύσει οφειλές: η έγκαιρη υπαγωγή σε ρύθμιση και η πιστή τήρησή της.
Το εξάμηνο που γίνεται κρίσιμο για τις απλήρωτες οφειλές
Η μεγάλη αλλαγή αφορά τις οφειλές που παραμένουν ληξιπρόθεσμες για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των έξι μηνών.
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο που αφορά τις ΔΕΥΑ, όταν μια οφειλή παραμένει απλήρωτη και δεν έχει ενταχθεί σε ενεργή ρύθμιση για περισσότερο από έξι μήνες μετά τη λήξη της, προβλέπεται υποχρεωτική επιβολή προστίμου ίσου με το 50% του συνολικού χρέους.
Πρακτικά, η επιβάρυνση μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Για παράδειγμα, σε αρχική οφειλή 500 ευρώ, ένα πρόστιμο 50% αντιστοιχεί σε επιπλέον 250 ευρώ, ανεβάζοντας το ποσό στα 750 ευρώ, πριν συνυπολογιστούν τυχόν άλλες νόμιμες επιβαρύνσεις.
Αντίστοιχα, χρέος 1.000 ευρώ μπορεί να επιβαρυνθεί κατά 500 ευρώ, ενώ σε οφειλή 2.000 ευρώ η πρόσθετη επιβάρυνση φτάνει τα 1.000 ευρώ.
Αυτό σημαίνει ότι η αδράνεια μπορεί πλέον να αποδειχθεί εξαιρετικά ακριβή.
Τα χρέη μπορούν να φτάσουν στην ΑΑΔΕ
Ακόμη σημαντικότερη είναι η δεύτερη πρόβλεψη του νέου πλαισίου.
Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές, μαζί με το προβλεπόμενο πρόστιμο, προβλέπεται να αποστέλλονται στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων προκειμένου να ακολουθείται η διαδικασία αναγκαστικής είσπραξης.
Πρόκειται για ουσιαστική αλλαγή φιλοσοφίας.
Ένας απλήρωτος λογαριασμός νερού παύει έτσι να αποτελεί αποκλειστικά μια οικονομική εκκρεμότητα μεταξύ του καταναλωτή και της τοπικής ΔΕΥΑ και μπορεί να μετατραπεί σε οφειλή που ακολουθεί τις διαδικασίες είσπραξης της φορολογικής διοίκησης.
Για αυτόν ακριβώς τον λόγο οι πολίτες που γνωρίζουν ότι έχουν παλιές και ληξιπρόθεσμες οφειλές προς ΔΕΥΑ έχουν ισχυρό κίνητρο να εξετάσουν εγκαίρως τη δυνατότητα ρύθμισής τους.
Η λύση των έως 60 δόσεων
Το νέο πλαίσιο δεν περιλαμβάνει μόνο αυστηρότερες κυρώσεις. Προβλέπει παράλληλα τη δυνατότητα ρύθμισης των χρεών.
Οι οφειλέτες μπορούν να απευθύνονται στην αρμόδια Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης προκειμένου να εξετάσουν την υπαγωγή τους σε πρόγραμμα αποπληρωμής.
Η διάρκεια της ρύθμισης δεν μπορεί να υπερβαίνει τα πέντε χρόνια και τις 60 δόσεις, ενώ στις δόσεις εφαρμόζεται το προβλεπόμενο επιτόκιο.
Αυτό μπορεί να κάνει σημαντική διαφορά σε ένα νοικοκυριό ή μια επιχείρηση που αδυνατεί να καταβάλει εφάπαξ ένα μεγάλο ποσό.
Ενδεικτικά, μια οφειλή 1.200 ευρώ αντιστοιχεί σε κεφάλαιο 20 ευρώ τον μήνα εάν κατανεμηθεί σε 60 ισόποσες δόσεις, πριν από την προσθήκη του προβλεπόμενου επιτοκίου. Για χρέος 3.000 ευρώ, η αντίστοιχη κατανομή του κεφαλαίου είναι 50 ευρώ τον μήνα.
Η τελική μηνιαία δόση, βέβαια, εξαρτάται από τους όρους της ρύθμισης και τις νόμιμες επιβαρύνσεις.
Προσοχή: Δεν αρκεί να μπείτε στη ρύθμιση
Υπάρχει όμως μία πολύ σημαντική παγίδα.
Η υπαγωγή σε ρύθμιση από μόνη της δεν αρκεί. Ο οφειλέτης πρέπει να παραμένει συνεπής τόσο στις δόσεις της παλιάς οφειλής όσο και στους νέους λογαριασμούς ύδρευσης και αποχέτευσης.
Το πλαίσιο προβλέπει συγκεκριμένες περιπτώσεις στις οποίες η ρύθμιση χάνεται.
Αυτό συμβαίνει εάν ο οφειλέτης δεν καταβάλει ποσό που αντιστοιχεί σε δύο συνεχόμενες δόσεις της ρύθμισης.
Υπάρχει όμως και δεύτερη περίπτωση που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή: η ρύθμιση μπορεί να χαθεί εάν μείνουν ληξιπρόθεσμοι δύο λογαριασμοί που αφορούν τις τρέχουσες οφειλές ύδρευσης και αποχέτευσης.
Επομένως, ένας πολίτης που ρυθμίζει το παλιό χρέος αλλά συνεχίζει να αφήνει απλήρωτους τους καινούργιους λογαριασμούς κινδυνεύει να χάσει την προστασία της ρύθμισης.
Τι συμβαίνει όταν χαθεί η ρύθμιση
Οι συνέπειες της απώλειας της ρύθμισης είναι σοβαρές.
Παύουν να ισχύουν τα ευεργετήματα που αυτή προσφέρει και το υπόλοιπο της οφειλής καθίσταται απαιτητό σύμφωνα με τα στοιχεία της αρχικής βεβαίωσης.
Παράλληλα, ανοίγει ο δρόμος για την άμεση επιδίωξη της είσπραξης του χρέους και την εφαρμογή των διαδικασιών που προβλέπει το νέο καθεστώς.
Αυτό καθιστά ακόμη σημαντικότερη την επιλογή μιας ρύθμισης με μηνιαία δόση που ο οφειλέτης μπορεί πραγματικά να εξυπηρετεί.
Δεν έχει ιδιαίτερο νόημα, για παράδειγμα, να επιλεγεί μια υψηλή δόση με στόχο τη γρήγορη αποπληρωμή, εάν το οικογενειακό εισόδημα δεν επιτρέπει την ταυτόχρονη πληρωμή της δόσης και των νέων λογαριασμών.
Τι πρέπει να κάνουν όσοι χρωστούν
Για τους πολίτες με παλιές οφειλές το πρώτο βήμα είναι να γνωρίζουν ακριβώς το ύψος και την ηλικία του χρέους τους.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για περιπτώσεις στις οποίες υπάρχουν πολλοί ανεξόφλητοι λογαριασμοί, παλαιές παροχές ή οφειλές που έχουν συσσωρευτεί σε βάθος χρόνου.
Ο οφειλέτης μπορεί να επικοινωνήσει με την αρμόδια ΔΕΥΑ και να ζητήσει αναλυτική εικόνα της καρτέλας του: ποιο είναι το αρχικό κεφάλαιο, ποιες επιβαρύνσεις έχουν ήδη προστεθεί, ποια ποσά είναι ληξιπρόθεσμα και ποιες δυνατότητες ρύθμισης προσφέρονται.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στις οφειλές που πλησιάζουν ή έχουν ξεπεράσει το όριο των έξι μηνών.
Η έγκαιρη κίνηση μπορεί να είναι καθοριστική προκειμένου να αποφευχθεί η ενεργοποίηση των αυστηρότερων προβλέψεων.
Τι σημαίνει για νοικοκυριά και επιχειρήσεις
Το θέμα αφορά δυνητικά χιλιάδες καταναλωτές σε ολόκληρη τη χώρα.
Οι οικονομικές δυσκολίες των τελευταίων ετών έχουν οδηγήσει αρκετά νοικοκυριά αλλά και επαγγελματίες στη συσσώρευση υποχρεώσεων προς παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας, δήμους και επιχειρήσεις ύδρευσης.
Μέχρι σήμερα αρκετοί πολίτες μπορεί να αντιμετώπιζαν έναν παλιό λογαριασμό νερού ως οφειλή που μπορούσε να μετατεθεί χρονικά.
Με το νέο πλαίσιο αυτή η λογική γίνεται πολύ πιο επικίνδυνη οικονομικά.
Η επιβάρυνση κατά 50% αλλάζει δραματικά το ύψος του χρέους, ενώ η δυνατότητα διαβίβασής του στην ΑΑΔΕ δημιουργεί μια εντελώς διαφορετική κατάσταση για τον οφειλέτη.
Η μεγάλη αλλαγή: Από τον λογαριασμό νερού στην Εφορία
Αυτό είναι και το στοιχείο που πρέπει να κρατήσουν οι καταναλωτές.
Το νέο καθεστώς επιδιώκει να περιορίσει τη συσσώρευση ανεξόφλητων απαιτήσεων στις ΔΕΥΑ και να ενισχύσει την εισπραξιμότητά τους. Για τον πολίτη, όμως, σημαίνει ότι η καθυστέρηση ενός λογαριασμού μπορεί πλέον να έχει πολύ βαρύτερες συνέπειες.
Η «ασπίδα» απέναντι σε αυτές τις συνέπειες είναι η ρύθμιση, αλλά με μία απαραίτητη προϋπόθεση: να τηρείται.
Όποιος έχει ληξιπρόθεσμα χρέη προς ΔΕΥΑ έχει επομένως λόγο να μην περιμένει να ενεργοποιηθούν οι κυρώσεις. Η επικοινωνία με την αρμόδια επιχείρηση, ο έλεγχος του πραγματικού ύψους της οφειλής και η επιλογή μιας βιώσιμης ρύθμισης έως 60 δόσεων μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικά.
Διότι με το νέο πλαίσιο, ένα χρέος που σήμερα φαίνεται διαχειρίσιμο μπορεί, εφόσον παραμείνει αρρύθμιστο, να αυξηθεί σημαντικά και να περάσει πλέον από τα ταμεία της ΔΕΥΑ στις διαδικασίες είσπραξης της ΑΑΔΕ.
