Υπάρχει ένας παλιός και δοκιμασμένος τρόπος για να παρουσιάσεις μια εντυπωσιακή κυβερνητική εικόνα: βάζεις στο ίδιο καλάθι ό,τι ολοκληρώθηκε, ό,τι κατασκευάζεται, ό,τι συμβασιοποιήθηκε, ό,τι εντάχθηκε σε πρόγραμμα, ό,τι απέκτησε προσωρινό ανάδοχο και ό,τι απλώς ανακοινώθηκε.
Μετά προσθέτεις μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, αρκετές περιοχές της Ελλάδας, ένα ακριτικό νησί, ένα ιατρείο, δύο δρόμους και έναν αγωγό και καταλήγεις στο μεγαλόπρεπο συμπέρασμα:
«Το μέλλον της Ελλάδας χτίζεται στην Περιφέρεια».
Μόνο που υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια.
Άλλο “χτίζεται” και άλλο “ανακοινώσαμε ότι κάποτε θα χτιστεί”.
Και ακριβώς αυτή η διαφορά εξαφανίζεται από την εβδομαδιαία κυβερνητική ενημέρωση για την Περιφέρεια.
Έξι «εξελίξεις» που δεν βρίσκονται καν στο ίδιο στάδιο
Ας πάρουμε τα πράγματα ένα προς ένα.
Στη Βόρεια Ελλάδα εμφανίζονται δύο μεγάλα οδικά έργα ΣΔΙΤ, συνολικού ύψους περίπου 560 εκατ. ευρώ.
Εντυπωσιακό.
Τι συνέβη όμως πραγματικά;
Αναδείχθηκε προσωρινός ανάδοχος.
Δεν παραδόθηκαν οι δρόμοι. Δεν ολοκληρώθηκαν. Δεν βρισκόμαστε καν στο σημείο όπου ο πολίτης μπορεί να δει το αποτέλεσμα της επένδυσης.
Από τον προσωρινό ανάδοχο πρέπει να φτάσουμε στην οριστικοποίηση της διαδικασίας, στην υπογραφή των συμβάσεων και στην κατασκευή. Και για την ολοκλήρωση των έργων προβλέπεται πολυετής διαδρομή.
Άρα τα 560 εκατομμύρια δεν είναι δύο δρόμοι που απέκτησε αυτή την εβδομάδα η ελληνική Περιφέρεια.
Είναι δύο έργα που έκαναν ένα ακόμη διοικητικό βήμα προς την υλοποίησή τους.
Θετικό; Βεβαίως.
Ολοκληρωμένο κυβερνητικό έργο; Ούτε κατά διάνοια.
Τα 37 έργα του Καστελλόριζου και το μαγικό 2030
Πάμε στο Καστελλόριζο.
Ακούμε για 37 έργα στρατηγικής σημασίας, συνολικού ύψους 27 εκατ. ευρώ.
Και εδώ, όμως, η ίδια η κυβερνητική ενημέρωση είναι πολύ πιο αποκαλυπτική από την επικοινωνιακή περίληψή της.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε για τις σημαντικές εκκρεμότητες υποδομών που πρέπει να έχουν κλείσει έως το 2030.
Προσέξτε τη διαφορά.
Δεν είπε ότι έκλεισαν.
Είπε ουσιαστικά ότι πρέπει να κλείσουν.
Για σημαντικές παρεμβάσεις υπάρχει χρηματοδότηση, προγραμματισμός και διαδικασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Καλώς.
Αλλά 37 σχεδιαζόμενες και εξελισσόμενες παρεμβάσεις δεν είναι 37 ολοκληρωμένα έργα.
Και ακόμη μεγαλύτερη προσοχή χρειάζεται όταν παρουσιάζονται οικονομικά κίνητρα με γενικόλογες διατυπώσεις του τύπου «5.000 ευρώ για τους κατοίκους», όταν στην πραγματικότητα υπάρχουν κατηγορίες δικαιούχων και συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Η λεπτομέρεια, βλέπετε, χαλάει λίγο το σύνθημα.
Στα Ψαρά, αντίθετα, υπάρχει κάτι πραγματικά χειροπιαστό
Και επειδή δεν έχουμε κανέναν λόγο να μηδενίζουμε τα πάντα, ας πούμε και το αυτονόητο.
Το νέο Πολυδύναμο Περιφερειακό Ιατρείο στα Ψαρά είναι πραγματικό και ολοκληρωμένο έργο.
Πρόκειται για ουσιαστική παρέμβαση, μαζί μάλιστα με κατοικίες για υγειονομικό προσωπικό.
Αυτό πρέπει να πιστωθεί στην κυβέρνηση.
Αλλά ακριβώς εδώ αποκαλύπτεται ακόμη περισσότερο το πρόβλημα της συγκεκριμένης επικοινωνιακής κατασκευής.
Πώς μπορεί ένα ολοκληρωμένο ιατρείο να μπαίνει στην ίδια κατηγορία με έναν δρόμο που έχει προσωρινό ανάδοχο;
Το πρώτο έγινε.
Το δεύτερο πρόκειται να γίνει.
Αυτή η διαφορά δεν είναι αντιπολιτευτική γκρίνια.
Είναι η ελληνική γλώσσα.
Και ο αγωγός των 321 εκατομμυρίων; Ραντεβού το 2028
Το ίδιο συμβαίνει με τον αγωγό φυσικού αερίου Καρπερή–Κομοτηνή.
Εδώ τα πράγματα είναι σαφώς πιο προχωρημένα. Υπάρχει σύμβαση και το έργο μπαίνει στην κατασκευαστική φάση.
Είναι σημαντικό έργο; Αναμφίβολα.
Έγινε;
Όχι.
Ο χρονικός ορίζοντας ολοκλήρωσής του φτάνει στο 2028.
Άρα σήμερα δεν καταγράφουμε ένα ολοκληρωμένο έργο 321 εκατ. ευρώ.
Καταγράφουμε μια σημαντική επένδυση που ξεκινά και θα κριθεί όταν ολοκληρωθεί.
Γιατί διαφορετικά θα συμβεί το γνωστό ελληνικό θαύμα: ένα έργο να προσμετράται πολιτικά όταν εξαγγέλλεται, ξανά όταν χρηματοδοτείται, ξανά όταν δημοπρατείται, ξανά όταν υπογράφεται η σύμβαση και άλλη μία φορά όταν παραδίδεται.
Πέντε εγκαίνια για έναν δρόμο και τρεις επιτυχίες για έναν αγωγό.
Στην Ορεστιάδα έχουμε… ένταξη
Ακόμη χαρακτηριστικότερη είναι η περίπτωση των νέων εγκαταστάσεων του Τμήματος Κτηνιατρικής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης.
Τι έγινε;
Εντάχθηκε έργο 4,1 εκατ. ευρώ στο Πρόγραμμα «Ανατολική Μακεδονία, Θράκη 2021–2027».
Πολύ θετικό.
Αλλά η λέξη είναι:
«εντάχθηκε».
Δεν γράφει «κατασκευάστηκε».
Δεν γράφει «ολοκληρώθηκε».
Δεν γράφει «παραδόθηκε».
Κι όμως, όλα αυτά συγκεντρώνονται σε έναν εβδομαδιαίο απολογισμό που δημιουργεί στον αναγνώστη την αίσθηση μιας Περιφέρειας όπου μέσα σε επτά ημέρες πέφτουν έργα σαν το χαλάζι.
Και οι αγρότες; Οι αριθμοί χαλάνε πάλι το αφήγημα
Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η φορολογική διάσταση.
Ακούγεται εξαιρετικά το «μηδενισμός του φόρου εισοδήματος έως 20.000 ευρώ για τους αγρότες».
Όταν όμως φτάσουμε στους πραγματικούς αριθμούς, σύμφωνα με τις διευκρινίσεις που έχουν δημοσιοποιηθεί, 47.091 από τους 245.907 αγρότες αναμένεται να δουν μείωση φόρου.
Δηλαδή περίπου ένας στους πέντε.
Το μέτρο υπάρχει.
Αλλά υπάρχει τεράστια απόσταση μεταξύ του «υπάρχει ένα φορολογικό όφελος που αφορά συγκεκριμένο αριθμό αγροτών» και της πολιτικής εντύπωσης ότι περίπου μηδενίζεται ο φόρος της ελληνικής αγροτιάς.
Και αυτή η απόσταση λέγεται επικοινωνία.
Επτά χρόνια μετά, δικαιούμαστε να ζητάμε αποτελέσματα
Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη πιο ουσιαστικό.
Η Νέα Δημοκρατία κυβερνά από το 2019.
Επομένως, το 2026 δεν μπορεί κάθε εξαγγελία να αντιμετωπίζεται σαν να ανέλαβε η κυβέρνηση πριν από τρεις μήνες.
Μετά από επτά χρόνια εξουσίας, ο λογαριασμός πρέπει να περιλαμβάνει περισσότερα «έγιναν» και λιγότερα «θα γίνουν».
Και αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο για εμάς εδώ στην Κεφαλονιά και την Ιθάκη.
Γιατί ο κάτοικος του νησιού δεν μετρά την περιφερειακή πολιτική σε δελτία Τύπου.
Τη μετρά όταν χρειάζεται το Νοσοκομείο. Όταν ταξιδεύει. Όταν οδηγεί στο επαρχιακό δίκτυο. Όταν ψάχνει σπίτι. Όταν πληρώνει το κόστος της νησιωτικότητας. Όταν το παιδί του αναρωτιέται αν έχει λόγο να επιστρέψει στην Κεφαλονιά μετά τις σπουδές του.
Εκεί κρίνεται η Περιφέρεια.
Όχι στο πόσα εκατομμύρια μπορούν να χωρέσουν σε μια ανάρτηση.
Και γι’ αυτό η σωστή εβδομαδιαία ενημέρωση θα έπρεπε να έχει τρεις απλές στήλες:
Τι ανακοινώθηκε. Τι κατασκευάζεται. Τι παραδόθηκε.
Τότε θα ξέρουμε πραγματικά τι γίνεται.
Μέχρι τότε, ας σταματήσουμε τουλάχιστον να παρουσιάζουμε το “θα” σαν “έγινε”, τον προσωρινό ανάδοχο σαν ασφαλτοστρωμένο δρόμο και την ένταξη σε πρόγραμμα σαν έτοιμο κτίριο.
Γιατί η Περιφέρεια πράγματι χρειάζεται έργα.
Αλλά έργα με κορδέλες όταν ολοκληρωθούν — όχι κορδέλες γύρω από τα δελτία Τύπου.
