Η αντιπαράθεση που έχει ξεσπάσει στον Πόρο για την καθαριότητα κινδυνεύει να καταλήξει σε ένα πολύ βολικό πολιτικό συμπέρασμα:
Βλέπουμε σκουπίδια.
Φωτογραφίζουμε σκουπίδια.
Άρα φταίει ο Δήμαρχος.
Μόνο που η πραγματικότητα της καθαριότητας σε έναν τουριστικό τόπο είναι πολύ πιο σύνθετη.
Και κυρίως υπάρχει μια ερώτηση που σχεδόν εξαφανίζεται από τη δημόσια συζήτηση:
Ποιος αφήνει τα σκουπίδια εκεί;
Γιατί οι σακούλες δεν περπατούν μόνες τους μέχρι τον κάδο.
Τα χαρτοκιβώτια δεν εμφανίζονται μόνα τους στο πεζοδρόμιο.
Τα ογκώδη αντικείμενα δεν εγκαταλείπονται από κάποια δημοτική υπηρεσία.
Και τα απορρίμματα που αφήνονται έξω από τους κάδους έχουν κάποιον που τα άφησε.
Ναι, ο Δήμος έχει ευθύνη
Ας ξεκαθαρίσουμε πρώτα αυτό για να μη δημιουργούμε εντυπώσεις.
Ο Δήμος Αργοστολίου έχει συγκεκριμένες αρμοδιότητες στον τομέα της καθαριότητας και της αποκομιδής.
Επομένως, η Δημοτική Αρχή πρέπει να οργανώνει την υπηρεσία, να πραγματοποιεί την αποκομιδή, να παρεμβαίνει όταν δημιουργούνται εστίες ρύπανσης και να αντιμετωπίζει προβλήματα που προκύπτουν.
Αυτό όμως είναι η μισή αλήθεια.
Γιατί η καθαριότητα μιας περιοχής αποτελεί σχέση δύο πλευρών.
Από τη μία βρίσκεται ο Δήμος, ο οποίος οφείλει να αποκομίζει.
Από την άλλη βρίσκονται οι πολίτες και οι επιχειρήσεις, οι οποίοι οφείλουν να μη ρυπαίνουν και να διαθέτουν σωστά τα απορρίμματά τους.
Το πρώτο δεν καταργεί το δεύτερο.
Και η ανακοίνωση του Δήμου ήρθε την κατάλληλη στιγμή
Μόλις χθες, 25 Αυγούστου, ο Δήμος Αργοστολίου επανήλθε δημόσια στο πρόβλημα.
Και η ανακοίνωση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον υπό το φως όσων συζητούνται σήμερα για τον Πόρο.
Ο Δήμος απευθύνεται σε όλους τους πολίτες και ιδιαίτερα στους επαγγελματίες τουριστικών επιχειρήσεων με αυξημένο όγκο απορριμμάτων και υπενθυμίζει ότι η σωστή διαχείριση των σκουπιδιών αποτελεί καθημερινή υποχρέωση όλων.
Οι οδηγίες είναι συγκεκριμένες.
Οι σακούλες πρέπει να είναι ανθεκτικές, καλά κλεισμένες και να τοποθετούνται μέσα στους πράσινους κάδους.
Τα χαρτοκιβώτια πρέπει να σπάνε, να πακετάρονται και να τοποθετούνται στους μπλε κάδους.
Τα ογκώδη αντικείμενα δεν εγκαταλείπονται όπου βολεύει τον καθένα. Προηγείται επικοινωνία με την αρμόδια υπηρεσία.
Αντίστοιχη διαδικασία προβλέπεται και για τα κλαδέματα.
Και η ανακοίνωση δεν μένει στις συστάσεις.
Ο Δήμος προειδοποιεί ότι για τη μη τήρηση των κανόνων προβλέπεται επιβολή προστίμων.
Αυτό αλλάζει αρκετά τη συζήτηση.
Δεν μπορεί ο Δήμος να βρίσκεται πίσω από κάθε κάδο 24 ώρες το 24ωρο
Ας υποθέσουμε ότι ένα συνεργείο καθαριότητας περνά στις 7 το πρωί και καθαρίζει ένα σημείο.
Στις 9 ένας επαγγελματίας αφήνει δίπλα στον κάδο πέντε άσπαστες κούτες.
Στις 10 ένας κάτοικος αφήνει μια σακούλα έξω επειδή δεν θέλει να ανοίξει το καπάκι.
Το μεσημέρι κάποιος εγκαταλείπει ένα ογκώδες αντικείμενο.
Στις 3 το σημείο φωτογραφίζεται.
Τι αποδεικνύει η φωτογραφία;
Ότι εκείνη τη στιγμή υπάρχει πρόβλημα καθαριότητας.
Δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι ο Δήμος δεν πέρασε ποτέ να καθαρίσει.
Αυτή η διάκριση είναι θεμελιώδης.
Για να καταλογιστεί συγκεκριμένη επιχειρησιακή αποτυχία στην υπηρεσία καθαριότητας πρέπει να γνωρίζουμε πότε έγινε η τελευταία αποκομιδή, πότε δημιουργήθηκε η συγκεκριμένη κατάσταση και πόσο παρέμεινε.
Διαφορετικά παίρνουμε ένα στιγμιότυπο και από αυτό κατασκευάζουμε ολόκληρο πολιτικό αφήγημα.
Η προσωπική ευθύνη δεν εξαφανίζεται επειδή πληρώνουμε δημοτικά τέλη
Ακούγεται συχνά το επιχείρημα:
«Πληρώνουμε δημοτικά τέλη, άρα ο Δήμος πρέπει να καθαρίζει».
Σωστό το δεύτερο.
Λάθος το συμπέρασμα που πολλές φορές ακολουθεί.
Η καταβολή δημοτικών τελών δεν αγοράζει το δικαίωμα να αφήνει κάποιος τα σκουπίδια του όπου θέλει.
Δεν σημαίνει ότι ένας επαγγελματίας μπορεί να γεμίσει το πεζοδρόμιο χαρτοκιβώτια και μετά να απαιτεί από τον Δήμο να τρέξει να τα μαζέψει.
Δεν σημαίνει ότι μπορούμε να εγκαταλείπουμε στρώματα, έπιπλα και κλαδέματα χωρίς συνεννόηση.
Ούτε ότι μπορούμε να τοποθετούμε σακούλες έξω από έναν άδειο ή διαθέσιμο κάδο και στη συνέχεια να φωτογραφίζουμε την εικόνα ως απόδειξη αποτυχίας του Δήμου.
Τα δημοτικά τέλη χρηματοδοτούν μια οργανωμένη υπηρεσία.
Δεν καταργούν τις υποχρεώσεις του δημότη.
Και στους επαγγελματίες πρέπει πλέον να ειπωθούν τα πράγματα καθαρά
Ιδιαίτερα τον Αύγουστο, σε περιοχές όπως ο Πόρος, η Σκάλα και γενικότερα οι τουριστικές ζώνες, η παραγωγή απορριμμάτων πολλαπλασιάζεται.
Εστίαση, καταλύματα και εμπορικές επιχειρήσεις παράγουν καθημερινά μεγάλες ποσότητες συσκευασιών και αποβλήτων.
Αυτό δεν αποτελεί κατηγορία εναντίον των επαγγελματιών.
Αποτελεί πραγματικότητα που απαιτεί μεγαλύτερη υπευθυνότητα από όλους.
Και γι’ αυτό ακριβώς η χθεσινή ανακοίνωση του Δήμου κάνει ειδική αναφορά στις τουριστικές επιχειρήσεις με αυξημένο όγκο απορριμμάτων.
Η Δημοτική Αρχή, λοιπόν, σωστά προειδοποιεί.
Τώρα πρέπει να κάνει και το επόμενο βήμα:
να εφαρμόσει τον Κανονισμό.
Από τις συστάσεις στα πρόστιμα
Εδώ, κατά τη γνώμη μας, πρέπει να είναι αυστηρή η Δημοτική Αρχή Μιχαλάτου.
Η ενημέρωση έγινε.
Οι κανόνες υπάρχουν.
Οι πολίτες γνωρίζουν ότι η σακούλα μπαίνει μέσα στον κάδο.
Οι επαγγελματίες γνωρίζουν ότι τα χαρτοκιβώτια δεν εγκαταλείπονται άσπαστα γύρω από τους κάδους.
Υπάρχει διαδικασία για τα ογκώδη.
Υπάρχει διαδικασία για τα κλαδέματα.
Και υπάρχει Κανονισμός Καθαριότητας.
Επομένως, όπου μπορεί να ταυτοποιηθεί ο παραβάτης, να επιβάλλεται το προβλεπόμενο πρόστιμο.
Χωρίς εξαιρέσεις.
Χωρίς «γνωριζόμαστε».
Χωρίς πολιτικό κόστος.
Γιατί διαφορετικά συμβαίνει το παράλογο:
ο συνεπής δημότης πληρώνει για μια υπηρεσία καθαριότητας και ταυτόχρονα πληρώνει, μέσω του Δήμου, και για να αποκαθίσταται συνεχώς η κατάσταση που δημιουργεί ο ασυνείδητος.
Η φωτογραφία δείχνει το αποτέλεσμα – όχι πάντα τον υπεύθυνο
Και εδώ βρίσκεται το μεγαλύτερο κενό στην κριτική που ασκείται.
Μια φωτογραφία σκουπιδιών γύρω από έναν κάδο αποδεικνύει ότι υπάρχει μια άσχημη εικόνα.
Δεν μας λέει όμως ποιος την προκάλεσε.
Και πριν το δάχτυλο δείξει αυτομάτως τον Δήμαρχο, καλό θα ήταν κάποτε να δείξει και εκείνον που άφησε τη σακούλα.
Εκείνον που πέταξε την κούτα.
Εκείνον που εγκατέλειψε το ογκώδες.
Εκείνον που αντιμετωπίζει τον κοινόχρηστο χώρο σαν προέκταση του κάδου της επιχείρησης ή του σπιτιού του.
Γιατί υπάρχει μια πολύ βολική αντίληψη που πρέπει επιτέλους να τελειώσει:
«Εγώ τα πετάω και ο Δήμος είναι υποχρεωμένος να τρέχει πίσω μου».
Όχι.
Ο Δήμος είναι υποχρεωμένος να καθαρίζει.
Ο πολίτης είναι υποχρεωμένος να μη ρυπαίνει.
Και οι δύο υποχρεώσεις ισχύουν ταυτόχρονα.
Αυτό πρέπει να κάνει τώρα η Δημοτική Αρχή
Η σωστή απάντηση του Δήμου στην κριτική δεν είναι να ισχυριστεί ότι δεν υπάρχει πρόβλημα.
Όπου υπάρχει πρόβλημα, να καθαριστεί.
Όπου χρειάζεται συχνότερη αποκομιδή, να γίνει.
Όπου απαιτείται πλύσιμο κάδων και κοινόχρηστων σημείων, να προγραμματιστεί.
Αλλά παράλληλα πρέπει να αρχίσει πραγματικός έλεγχος της παραβατικότητας στην καθαριότητα.
Γιατί διαφορετικά θα παίζουμε κάθε καλοκαίρι το ίδιο έργο:
Κάποιος θα πετάει.
Κάποιος άλλος θα φωτογραφίζει.
Ο Δήμος θα μαζεύει.
Και την επόμενη ημέρα θα ξαναρχίζουμε από την αρχή.
Η ανακοίνωση της 25ης Αυγούστου τελειώνει με μια φράση που στην πραγματικότητα συνοψίζει ολόκληρο το ζήτημα:
«Η καθαριότητα είναι Υγεία, είναι Πολιτισμός και είναι υπόθεση όλων μας».
Αυτό το «όλων μας» έχει σημασία.
Γιατί η καθαριότητα είναι πράγματι ευθύνη του Δήμου.
Η βρωμιά όμως πολλές φορές έχει ονοματεπώνυμο.
Και ίσως ήρθε η ώρα, αντί να αναζητούμε μόνο ποιος θα μαζέψει τα σκουπίδια, να αρχίσουμε να αναζητούμε και ποιος τα πέταξε εκεί που απαγορεύεται να τα πετάξει.
