Στο Αργοστόλι ανακαλύφθηκε μια καινούργια μέθοδος κοινωνικής αναγνώρισης: δεν χρειάζεται να έχεις προσφέρει κάτι στον τόπο, ούτε να έχεις λύσει κάποιο πρόβλημα. Αρκεί να ασκείς καθημερινά κριτική στη δημοτική αρχή, να εμφανίζεσαι σε κάθε δημόσια συζήτηση και να πιστεύεις ότι, επειδή σε γνωρίζουν στο Δημαρχείο, δικαιούσαι και θέση στην πρώτη σειρά των επισήμων! Ο Στραβοπάτης και ο Ξερόλας εξετάζουν τη νέα αυτή «επιστήμη» με μπόλικη κεφαλονίτικη ειρωνεία.
Αργοστόλι, πρωί Κυριακής. Στην πλατεία Βαλλιάνου, ο Σπύρος Ξερόλας κάθεται στο γνωστό τραπεζάκι του καφενείου. Μπροστά του έχει ένα τετράδιο, ένα κομπιουτεράκι, μια κορδέλα παρασήμου και μια κορνίζα που γράφει «ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ».
Ο Μήτσος Στραβοπάτης πλησιάζει κρατώντας την εφημερίδα του.
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Ωρέ Σπύρο, τι είναι εφκειά τα συμπράγκαλα; Άνοιξες γραφείο απονομής τίτλων;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Κάτσε, Μήτσο. Έκαμα μια σπουδαία κοινωνιολογική ανακάλυψη!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Πάλι; Την προηγούμενη φορά που έκαμες ανακάλυψη, μας είπες ότι η λακκούβα στον δρόμο είναι φυσικό έργο τέχνης!
ΞΕΡΟΛΑΣ: Άκουσε. Ανακάλυψα πώς μπορεί ένας απλός δημότης να μετατραπεί σε σημαντική προσωπικότητα μέσα σε έξι μήνες!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Να σπουδάσει;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Όχι!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Να βοηθήσει τον τόπο;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Ούτε!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Να προσφέρει εθελοντικά, να φτιάξει κάτι, να στηρίξει κανέναν άνθρωπο;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Μπα!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Ε, τότε πώς;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Να γράφει κάθε μέρα εναντίον του δημάρχου!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Ωρέ, αυτό είναι όλο;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Όχι! Πρέπει να μετράει και πόσες φορές τον αναφέρουν στο Δημοτικό Συμβούλιο!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Α, μάλιστα! Δηλαδή η προσωπικότητα βγαίνει με το κομμάτι, σαν την κρεατόπιτα!
Η νέα επιστήμη της δημοτικής σπουδαιότητας
ΞΕΡΟΛΑΣ: Έχω μάλιστα κατασκευάσει και μαθηματικό τύπο!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Για λέγε.
ΞΕΡΟΛΑΣ: Δέκα αναρτήσεις εναντίον της δημοτικής αρχής ισοδυναμούν με μία μονάδα κοινωνικής επιρροής.
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Και άμα γράφεις είκοσι;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Δύο μονάδες!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Άμα γράφεις εκατό;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Γένεσαι παράγοντας!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Κι άμα γράφεις χίλιες;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Σε καλούν να αναλάβεις την προεδρία της Ακαδημίας Δημοτικών Παραπόνων!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Ωρέ, εφκειό είναι καταπληκτικό! Δηλαδή εγώ που γκρινιάζω τριάντα χρόνια για το κυκλοφοριακό, πρέπει να είμαι τουλάχιστον υπουργός!
ΞΕΡΟΛΑΣ: Δεν φτάνει να γκρινιάζεις. Πρέπει να δημοσιεύεις!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Α, μάλιστα. Αν πεις κάτι στο καφενείο, είσαι γκρινιάρης. Αν το γράψεις στο Facebook, γένεσαι πολιτικός αναλυτής!
ΞΕΡΟΛΑΣ: Ακριβώς!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Κι άμα το γράψεις με κεφαλαία;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Διπλασιάζεται η επιρροή!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Και με τρία θαυμαστικά;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Ανεβαίνεις στην κατηγορία των εθνικών προσωπικοτήτων!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Ωρέ, τότε έχουμε περισσότερους εθνικούς ευεργέτες απ’ όσους κατοίκους έχει η πλατεία!
Ο δήμαρχος ως μηχανή παραγωγής διασημοτήτων
ΞΕΡΟΛΑΣ: Υπάρχει όμως και το ανώτατο στάδιο αναγνώρισης.
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Ποιο;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Να σε αναφέρει ο δήμαρχος σε συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Και λοιπόν;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Από εκείνη τη στιγμή παύεις να είσαι απλός δημότης. Είσαι θεσμικά αναγνωρισμένη προσωπικότητα!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Ωρέ, για στάσου! Άμα ο δήμαρχος πει «ποιος άφησε ανοιχτή την πόρτα;», η πόρτα γένεται επίτιμη δημότισσα;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Μη γελοιοποιείς την επιστήμη μου!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Εσύ την έκαμες επιστήμη, ευλογημένε! Δηλαδή άμα ο δήμαρχος αναφέρει κάποιον για να διαφωνήσει μαζί του, εκείνος το θεωρεί τιμητική διάκριση;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Εφόσον τον ανέφερε δημόσια, απέκτησε δημοσιότητα.
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Άλλο δημοσιότητα κι άλλο σπουδαιότητα, Σπύρο μου! Και τον κάδο που ξεχείλισε μπορεί να τον αναφέρουν δέκα φορές στο Δημοτικό Συμβούλιο. Δεν θα τον κάνουμε και επίτιμο κάτοικο Αργοστολίου!
ΞΕΡΟΛΑΣ: Πάντως η συχνή αναφορά δημιουργεί αναγνωρισιμότητα.
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Και η καμπάνα χτυπάει κάθε Κυριακή, αλλά δεν ζητάει πρόσκληση στην πρώτη σειρά!
Η κριτική που έγινε επάγγελμα χωρίς μισθό
ΞΕΡΟΛΑΣ: Να σου πω όμως κάτι. Δεν είναι δικαίωμα κάθε δημότη να ασκεί κριτική;
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Και βέβαια είναι! Και να ασκεί σκληρή κριτική, άμα χρειάζεται. Η δημοτική αρχή πρέπει να ελέγχεται για όσα κάνει και για όσα δεν κάνει.
ΞΕΡΟΛΑΣ: Τότε πού είναι το πρόβλημα;
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Στο να μπερδεύεις το δικαίωμα της κριτικής με τον τίτλο του σπουδαίου ανθρώπου!
ΞΕΡΟΛΑΣ: Δηλαδή;
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Ωρέ, άλλο να γράφεις για μια λακκούβα επειδή θέλεις να κλείσει κι άλλο να περιμένεις να σου στρώσουν κόκκινο χαλί επειδή την ανακάλυψες!
ΞΕΡΟΛΑΣ: Μα μπορεί η κριτική να βοηθήσει να λυθεί το πρόβλημα.
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Βεβαίως! Κι εκεί είναι η αξία της. Άμα όμως το μόνο που σε νοιάζει είναι να σε προσέξουν, τότε η λακκούβα καταντάει σκηνικό για την προσωπική σου παράσταση.
ΞΕΡΟΛΑΣ: Και πώς ξεχωρίζεις το ένα από το άλλο;
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Απλά. Άμα αύριο κλείσει η λακκούβα, χαίρεσαι ή στενοχωριέσαι που έχασες το θέμα της επόμενης ανάρτησης;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Ωρέ, αυτή είναι δύσκολη ερώτηση!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Γιατί εκεί φαίνεται αν αγαπάς τη λύση ή τη δημοσιότητα!
Το σύνδρομο της πρώτης σειράς
ΞΕΡΟΛΑΣ: Έρκεται όμως και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στο Αργοστόλι. Θα γίνει η τελετή στον «Κέφαλο».
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Και καλώς να έρθει.
ΞΕΡΟΛΑΣ: Εγώ πιστεύω ότι πρέπει να προσκληθούν όλες οι μεγάλες προσωπικότητες της τοπικής δημόσιας συζήτησης!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Και πώς θα τις αναγνωρίσουμε;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Από τον αριθμό των αναρτήσεων!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Ωρέ, τότε δεν θα χωρέσουν στον «Κέφαλο»! Θα χρειαστεί να νοικιάσουμε και το γήπεδο!
ΞΕΡΟΛΑΣ: Μήπως να φτιάξουμε ειδική σειρά καθισμάτων;
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Με ποια επιγραφή;
ΞΕΡΟΛΑΣ: «ΔΙΑΚΕΚΡΙΜΕΝΟΙ ΕΠΙΚΡΙΤΕΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ».
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Και δίπλα μια άλλη: «ΑΝΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΙ ΕΠΙΚΡΙΤΕΣ – ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΠΕΝΗΝΤΑ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ»!
ΞΕΡΟΛΑΣ: Ωρέ, μη γελάς. Μερικοί μπορεί να αισθάνονται ότι δικαιούνται μια πρόσκληση λόγω της δημόσιας παρουσίας τους.
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Η πρόσκληση δεν είναι πιστοποιητικό προσωπικής αξίας. Ούτε η απουσία πρόσκλησης είναι προσβολή. Μπορείς να είσαι χρήσιμος πολίτης χωρίς να έχεις καθίσει ποτέ σε επίσημη τελετή!
ΞΕΡΟΛΑΣ: Κι άμα σε αναφέρει ο δήμαρχος συχνά;
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Να σου στείλει τα πρακτικά, όχι παράσημο!
Το παράσημο της αδιάκοπης αγανάκτησης
Ο Ξερόλας ανοίγει ένα μικρό κουτί. Μέσα βρίσκεται ένα αυτοσχέδιο χρυσό μετάλλιο.
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Τι είναι πάλι εφκειό;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Το Παράσημο της Αδιάκοπης Αγανάκτησης!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Και ποιος το παίρνει;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Όποιος έχει γράψει κριτική για τη δημοτική αρχή επί τριάντα συνεχόμενες ημέρες!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Χωρίς ρεπό;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Χωρίς!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Κι άμα μια μέρα η δημοτική αρχή κάμει κάτι σωστό;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Τότε πρέπει να βρει άλλο θέμα για να μη χαλάσει το σερί!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Ωρέ, αυτό δεν είναι πολιτική κριτική. Είναι πρωτάθλημα αντοχής!
ΞΕΡΟΛΑΣ: Υπάρχει και ειδική κατηγορία.
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Ποια;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Το Χρυσό Πληκτρολόγιο!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Σε ποιον απονέμεται;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Σε όποιον έχει γράψει περισσότερα σχόλια από όσα έχει διαβάσει!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Ωρέ, αυτό θέλει να το κατοχυρώσουμε διεθνώς!
Ποιος πραγματικά προσφέρει;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Μήτσο, πάντως υπάρχουν άνθρωποι που ασκούν συστηματική κριτική και προσφέρουν πραγματικά στον δημόσιο διάλογο.
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Φυσικά! Και καλά κάνουν. Όταν ελέγχουν αποφάσεις, βρίσκουν στοιχεία, αποκαλύπτουν προβλήματα και ζητούν λογοδοσία, κάνουν χρήσιμη δουλειά.
ΞΕΡΟΛΑΣ: Άρα δεν τους βάζεις όλους στο ίδιο τσουβάλι.
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Ούτε κατά διάνοια! Αλλά η σοβαρή κριτική κρίνεται από τα στοιχεία και το αποτέλεσμα, όχι από το πόσο σπουδαίος αισθάνεται εκείνος που την κάνει.
ΞΕΡΟΛΑΣ: Και ποιος αξίζει αναγνώριση;
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Εκείνος που προσφέρει, είτε τον ξέρει ο δήμαρχος είτε όχι. Εκείνος που βοηθά τον γείτονα, που συμμετέχει στον σύλλογο, που φροντίζει τον τόπο, που ελέγχει την εξουσία με επιχειρήματα.
ΞΕΡΟΛΑΣ: Ακόμη κι αν δεν έχει Facebook;
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Ιδίως τότε μπορεί να μην τον βλέπουμε, αλλά αυτό δεν μειώνει την προσφορά του!
ΞΕΡΟΛΑΣ: Και εκείνος που γράφει κάθε μέρα;
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Έχει το ίδιο δικαίωμα στην κριτική με όλους. Ούτε περισσότερο ούτε λιγότερο. Αλλά δεν του χρωστάει η κοινωνία προσωπική αποθέωση επειδή πάτησε χίλιες φορές το κουμπί «δημοσίευση»!
Η μεγάλη τελετή των αυτοανακηρυγμένων
ΞΕΡΟΛΑΣ: Έχω μια ιδέα! Να οργανώσουμε ξεχωριστή τελετή για τους μεγάλους επικριτές!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Πού;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Στην πλατεία!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Ποιος θα τους τιμήσει;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Οι ίδιοι!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Και ποιος θα τους απονείμει τα παράσημα;
ΞΕΡΟΛΑΣ: Θα τα ανταλλάξουν μεταξύ τους!
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Ωρέ, θα γίνει χαμός! Θα πρέπει να φτιάξουμε και επιτροπή για το ποιος θα αυτοτιμηθεί πρώτος!
ΞΕΡΟΛΑΣ: Και τι θα γράφουν τα διπλώματα;
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: «Απονέμεται ο τίτλος του Επιτίμου Επικριτή για τις εξαιρετικές υπηρεσίες του στην παραγωγή καθημερινής αγανάκτησης»!
ΞΕΡΟΛΑΣ: Και στο τέλος;
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Θα βγάλουν όλοι μια φωτογραφία, θα την ανεβάσουν στο Facebook και θα γράψουν από κάτω: «Με ιδιαίτερη συγκίνηση αποδεχθήκαμε την τιμητική διάκριση που απονείμαμε στον εαυτό μας»!
Η τελευταία ατάκα
Ο Ξερόλας μαζεύει τα χαρτιά του και κοιτάζει τον Στραβοπάτη.
ΞΕΡΟΛΑΣ: Λοιπόν, Μήτσο, να σου κάνω την τελευταία ερώτηση;
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Κάμε τη.
ΞΕΡΟΛΑΣ: Αν ο δήμαρχος αναφέρει το όνομά σου δέκα φορές στο Δημοτικό Συμβούλιο, τι γένεσαι;
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Ένας δημότης που τον ανέφερε ο δήμαρχος δέκα φορές.
ΞΕΡΟΛΑΣ: Αν σε αναφέρει εκατό;
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Ένας δημότης που τον ανέφερε εκατό φορές.
ΞΕΡΟΛΑΣ: Κι αν σε αναφέρει χίλιες;
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Τότε, ωρέ Σπύρο, πρέπει να αναρωτηθούμε γιατί το Δημοτικό Συμβούλιο ασχολείται τόσο πολύ με έναν δημότη αντί με τα προβλήματα του Δήμου!
ΞΕΡΟΛΑΣ: Δηλαδή η κριτική δεν σε κάνει αυτομάτως σημαντικό;
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Η κριτική είναι δικαίωμα. Η σημασία της φαίνεται από την ουσία της. Κι η προσωπική αξία δεν μετριέται με αναρτήσεις, προσκλήσεις και αναφορές στα μικρόφωνα.
ΞΕΡΟΛΑΣ: Και το παράσημο που έφτιαξα;
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Κράτησέ το για σένα!
ΞΕΡΟΛΑΣ: Γιατί;
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: Γιατί, ωρέ, είσαι ο μοναδικός άνθρωπος που έκαμε ολόκληρη επιστημονική μελέτη για το πώς να γένεις σπουδαίος χωρίς να χρειαστεί να κάμεις τίποτα!
ΞΕΡΟΛΑΣ: Και ποιο είναι το τελικό σου συμπέρασμα;
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: «Ωρέ, άλλο να ελέγχεις τον δήμαρχο κι άλλο να νομίζεις πως, επειδή τον ελέγχεις, έγινες κι εσύ δήμαρχος της κοινής γνώμης!»
Ο Ξερόλας βάζει το μετάλλιο στην τσέπη.
ΞΕΡΟΛΑΣ: Δηλαδή δεν θα μας καλέσουν στην πρώτη σειρά;
ΣΤΡΑΒΟΠΑΤΗΣ: «Σπύρο μου, όποιος έχει πραγματικό ανάστημα δεν χρειάζεται πρώτη σειρά για να φανεί. Κι όποιος το μετράει με προσκλήσεις, καλύτερα να πάρει μεζούρα παρά παράσημο!»
Η σειρά «Στραβοπάτης και Ξερόλας» αποτελεί σατιρική μυθοπλασία με φανταστικούς χαρακτήρες. Οι διάλογοι είναι επινοημένοι και σατιρίζουν γενικές συμπεριφορές στη δημόσια ζωή, χωρίς να αποδίδουν συγκεκριμένες πράξεις ή κίνητρα σε υπαρκτά πρόσωπα.
