Οριστικά κλειστό σε δικαστικό επίπεδο θεωρείται πλέον το ζήτημα της επαναφοράς του 13ου και 14ου μισθού στους δημοσίους υπαλλήλους, μετά τη σχετική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Η εξέλιξη δεν σημαίνει ότι το κράτος απαγορεύεται να επαναφέρει στο μέλλον δώρα Χριστουγέννων, Πάσχα και επίδομα αδείας. Σημαίνει όμως ότι η επιστροφή τους δεν επιβάλλεται δικαστικά και επομένως μπορεί να γίνει μόνο εφόσον υπάρξει νέα πολιτική και νομοθετική απόφαση.
Για εκατοντάδες χιλιάδες δημοσίους υπαλλήλους η διάκριση αυτή είναι καθοριστική.
Τι έκλεισε με την απόφαση
Οι διεκδικήσεις που βασίζονταν στην άποψη ότι η κατάργηση των δώρων θα μπορούσε να ανατραπεί δικαστικά δεν οδηγούν πλέον σε υποχρεωτική επαναφορά.
Το ΣτΕ διατηρεί τη βασική γραμμή ότι τέτοιες μισθολογικές επιλογές συνδέονται με τη δημοσιονομική πολιτική και την αρμοδιότητα του νομοθέτη.
Άρα ένας δημόσιος υπάλληλος δεν μπορεί πλέον να θεωρεί ότι επίκειται αυτομάτως αναδρομική πληρωμή δύο επιπλέον μισθών μέσω δικαστικής οδού.
Τι ήταν ο 13ος και ο 14ος μισθός
Πριν από τις μνημονιακές περικοπές, οι μισθωτοί του Δημοσίου λάμβαναν πρόσθετες καταβολές μέσα στο έτος που αντιστοιχούσαν στα δώρα Χριστουγέννων και Πάσχα και στο επίδομα αδείας.
Οι περικοπές ξεκίνησαν στην περίοδο της δημοσιονομικής κρίσης και στη συνέχεια τα ποσά καταργήθηκαν.
Στον ιδιωτικό τομέα, αντίθετα, τα δώρα εξακολουθούν να καταβάλλονται με το ισχύον πλαίσιο.
Γιατί το θέμα επανήλθε τόσο έντονα
Οι αυξήσεις στο κόστος ζωής και η επιστροφή της χώρας σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης έφεραν ξανά στην επιφάνεια τη συζήτηση.
Συνδικαλιστικοί φορείς του Δημοσίου υποστηρίζουν ότι οι λόγοι έκτακτης ανάγκης που επικαλούνταν οι μνημονιακές περικοπές δεν υφίστανται πλέον με τον ίδιο τρόπο.
Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση έχει επανειλημμένα επικαλεστεί το μεγάλο δημοσιονομικό κόστος μιας πλήρους επαναφοράς.
Πόσο κοστίζει μια πλήρης επαναφορά
Η επαναφορά δύο ολόκληρων πρόσθετων μισθών σε όλο το Δημόσιο θα δημιουργούσε ετήσια μόνιμη δαπάνη δισεκατομμυρίων ευρώ.
Το σημαντικό εδώ είναι η λέξη μόνιμη.
Δεν πρόκειται για ένα επίδομα που δίνεται μία φορά.
Το κράτος θα έπρεπε να βρίσκει το ποσό κάθε χρόνο.
Για αυτό μία τέτοια απόφαση δεν εξαρτάται μόνο από το αν υπάρχει πλεόνασμα μία συγκεκριμένη χρονιά.
Θα μπορούσε να επανέλθει με νόμο;
Ναι.
Η δικαστική εξέλιξη δεν αφαιρεί από τη Βουλή τη δυνατότητα να αλλάξει το μισθολογικό πλαίσιο.
Εάν στο μέλλον μία κυβέρνηση αποφασίσει ότι υπάρχει δημοσιονομικός χώρος, μπορεί να θεσπίσει πρόσθετες μισθολογικές παροχές.
Άλλο όμως «μπορεί να γίνει νομοθετικά» και άλλο «είναι σήμερα αποφασισμένο».
Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει ψηφισμένη επαναφορά 13ου και 14ου μισθού.
Τι συμβαίνει ενόψει ΔΕΘ
Η συζήτηση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή πλησιάζουν οι εξαγγελίες της ΔΕΘ.
Η κυβερνητική γραμμή δίνει έμφαση περισσότερο σε μόνιμες φορολογικές παρεμβάσεις, μειώσεις κρατήσεων και στοχευμένες αυξήσεις του διαθέσιμου εισοδήματος παρά στην πλήρη επαναφορά δύο πρόσθετων μισθών.
Επομένως δεν πρέπει να συγχέονται οι γενικές μισθολογικές παρεμβάσεις με επαναφορά των δώρων.
Τι γίνεται με τα αναδρομικά
Η νέα εξέλιξη περιορίζει σημαντικά τις προσδοκίες για αναδρομικά που θα προέκυπταν από δικαστική αναγνώριση του δικαιώματος.
Όποιος έχει ατομική δικαστική υπόθεση πρέπει φυσικά να συμβουλεύεται τον δικηγόρο του για τη συγκεκριμένη δικογραφία.
Σε γενικό επίπεδο, όμως, η δικαστική οδός δεν δημιουργεί πλέον την προσδοκία μιας μαζικής δημοσιονομικής υποχρέωσης του Δημοσίου.
Οι δημόσιοι υπάλληλοι τι μπορούν να περιμένουν
Από εδώ και πέρα η συζήτηση μεταφέρεται εξ ολοκλήρου στο πολιτικό επίπεδο.
Τα κρίσιμα πεδία είναι:
οι αυξήσεις βασικών μισθών,
η φορολογία,
οι ασφαλιστικές κρατήσεις,
τα επιδόματα ευθύνης ή ειδικών συνθηκών,
και τυχόν νέες μισθολογικές παρεμβάσεις.
Γιατί ο τίτλος «τέλος ο 13ος μισθός» θα ήταν παραπλανητικός
Επειδή δεν καταργείται σήμερα κάτι που καταβαλλόταν χθες.
Οι δύο πρόσθετοι μισθοί έχουν ήδη καταργηθεί εδώ και χρόνια.
Η σημερινή είδηση είναι ότι δεν επιστρέφουν υποχρεωτικά μέσω δικαστικής απόφασης.
Αυτό είναι διαφορετικό.
Η διαφορά ιδιωτικού και δημόσιου τομέα
Στον ιδιωτικό τομέα ο εργαζόμενος εξακολουθεί να δικαιούται:
Δώρο Χριστουγέννων,
Δώρο Πάσχα,
και επίδομα αδείας.
Η σημερινή δικαστική εξέλιξη αφορά το Δημόσιο.
Δεν αλλάζει το πλαίσιο καταβολής των δώρων στους εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα.
Τι πρέπει να κρατήσουν οι εργαζόμενοι
Τρία πράγματα:
Πρώτον: δεν προκύπτει δικαστική υποχρέωση για επαναφορά.
Δεύτερον: δεν υπάρχει σήμερα ψηφισμένη πολιτική επαναφορά.
Τρίτον: το θέμα θα μπορούσε να επανέλθει μόνο μέσω νέου νόμου και δημοσιονομικής απόφασης.
Αυτό είναι πλέον το καθαρό τοπίο μετά την απόφαση του ΣτΕ.
