Νέα δεδομένα φαίνεται να δημιουργούνται για τους δημοσίους υπαλλήλους, καθώς στο οικονομικό επιτελείο εξετάζονται σενάρια σταδιακής επαναφοράς του 13ου μισθού, με τις τελικές αποφάσεις να συνδέονται με το πακέτο μέτρων της ΔΕΘ.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, στο τραπέζι βρίσκονται δύο διαφορετικές εκδοχές: είτε σταδιακή επιστροφή ολόκληρου του δώρου Χριστουγέννων σε βάθος τριετίας είτε καθιέρωση αρχικά ενός ετήσιου επιδόματος της τάξης των 400 ευρώ, το οποίο θα αυξάνεται σταδιακά.
Προς το παρόν, πάντως, πρόκειται για σενάρια υπό εξέταση και όχι για ανακοινωμένη κυβερνητική απόφαση.
Τι αλλάζει μετά την απόφαση του ΣτΕ
Η συζήτηση επανέρχεται μετά την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για τα δώρα των δημοσίων υπαλλήλων.
Το ΣτΕ έκρινε, με βάση το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο, ότι η κατάργηση των δώρων Χριστουγέννων και Πάσχα καθώς και του επιδόματος αδείας δεν αντίκειται στο Σύνταγμα.
Αυτό όμως δεν εμποδίζει την εκάστοτε κυβέρνηση να νομοθετήσει εκ νέου τη χορήγησή τους, εφόσον το επιτρέπουν οι δημοσιονομικές συνθήκες.
Υπενθυμίζεται ότι τα δώρα στον δημόσιο τομέα καταργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2013 με τον νόμο 4093/2012, αφού είχαν προηγηθεί σημαντικές περικοπές τους κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης.
Σενάριο 1: Επιστροφή του 13ου μισθού σε τρεις δόσεις
Το πρώτο και σαφώς πιο φιλόδοξο σενάριο προβλέπει σταδιακή επαναφορά του δώρου Χριστουγέννων μέσα σε μία τριετία.
Εφόσον επιλεγεί αυτή η λύση, το χρονοδιάγραμμα που εξετάζεται είναι:
- Χριστούγεννα 2027: καταβολή του 1/3 ενός μηνιαίου μισθού.
- Χριστούγεννα 2028: καταβολή των 2/3.
- Χριστούγεννα 2029: πλήρης καταβολή ενός επιπλέον μηνιαίου μισθού.
Με άλλα λόγια, ο 13ος μισθός δεν θα επέστρεφε ολόκληρος από την πρώτη χρονιά, αλλά το ποσό θα αυξανόταν σταδιακά μέχρι να αντιστοιχεί σε έναν πλήρη μισθό.
Το συγκεκριμένο σενάριο αφορά μόνο το δώρο Χριστουγέννων.
Δεν προβλέπει, τουλάχιστον στην πρώτη φάση, επαναφορά του δώρου Πάσχα και του επιδόματος αδείας, δηλαδή του λεγόμενου 14ου μισθού.
Τι σημαίνει πρακτικά για έναν δημόσιο υπάλληλο
Εφόσον εφαρμοζόταν ακριβώς αυτό το μοντέλο, ένας εργαζόμενος με μηνιαίο μισθό 1.200 ευρώ θα μπορούσε, ενδεικτικά, να λάβει περίπου 400 ευρώ το 2027, 800 ευρώ το 2028 και 1.200 ευρώ το 2029.
Για μισθό 1.500 ευρώ, τα αντίστοιχα ποσά θα ήταν περίπου 500, 1.000 και 1.500 ευρώ.
Οι υπολογισμοί αυτοί είναι καθαρά ενδεικτικοί και αποτυπώνουν τη λογική της σταδιακής επαναφοράς. Οι ακριβείς όροι θα εξαρτηθούν από την τελική νομοθετική ρύθμιση, εφόσον το μέτρο αποφασιστεί.
Σενάριο 2: Επίδομα τουλάχιστον 400 ευρώ κάθε Χριστούγεννα
Η δεύτερη επιλογή θεωρείται δημοσιονομικά πιο ελεγχόμενη.
Προβλέπει τη χορήγηση ενός σταθερού επιδόματος περίπου 400 ευρώ τον Δεκέμβριο στους εργαζομένους του Δημοσίου, των ΟΤΑ και των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης στους οποίους σήμερα δεν καταβάλλεται δώρο Χριστουγέννων.
Το ποσό θα μπορούσε στη συνέχεια να αυξάνεται χρόνο με τον χρόνο, ανάλογα με τις δυνατότητες του προϋπολογισμού, μέχρι να φτάσει μελλοντικά στο ύψος ενός πλήρους μηνιαίου μισθού.
Η συγκεκριμένη λύση προσομοιάζει περισσότερο σε μόνιμη ετήσια οικονομική ενίσχυση παρά στην άμεση θεσμική επαναφορά του 13ου μισθού.
Γιατί το ποσό ξεκινά από τα 400 ευρώ
Η λογική του δεύτερου σεναρίου παραπέμπει στο μοντέλο της ετήσιας ενίσχυσης των συνταξιούχων.
Στην περίπτωση των δημοσίων υπαλλήλων εξετάζεται μεγαλύτερο αρχικό ποσό, της τάξης των 400 ευρώ ή και υψηλότερα, ώστε να υπάρχει αναλογία με το επίπεδο των μισθών.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι μια τέτοια παρέμβαση θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως πρώτο βήμα για τη σταδιακή αποκατάσταση του δώρου Χριστουγέννων.
Πόσο κοστίζει το μέτρο
Το δημοσιονομικό κόστος αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που συνοδεύουν το συγκεκριμένο σενάριο, μια αρχική παρέμβαση αυτού του τύπου θα μπορούσε να κοστίζει περίπου 400 εκατ. ευρώ ετησίως.
Η πλήρης επαναφορά όλων των δώρων θα απαιτούσε πολύ μεγαλύτερη δημοσιονομική δαπάνη, γεγονός που εξηγεί γιατί εξετάζονται ενδιάμεσες λύσεις.
Η ΔΕΘ στο επίκεντρο
Το μεγάλο ερώτημα είναι πλέον εάν κάποιο από τα δύο σενάρια θα περάσει από το στάδιο της επεξεργασίας στις επίσημες κυβερνητικές εξαγγελίες.
Η ΔΕΘ αποτελεί το πιθανότερο πεδίο για μια τέτοια ανακοίνωση, καθώς η κυβέρνηση διαμορφώνει το οικονομικό πακέτο των επόμενων ετών.
Για εκατοντάδες χιλιάδες εργαζομένους στον δημόσιο τομέα, πάντως, ακόμη και η μερική επιστροφή του δώρου Χριστουγέννων θα αποτελούσε μία από τις σημαντικότερες μισθολογικές αλλαγές μετά την κατάργησή του.
Μέχρι να υπάρξουν επίσημες ανακοινώσεις, όμως, η διάκριση είναι σημαντική: ο 13ος μισθός δεν έχει επανέλθει και τα ποσά των 400 ευρώ ή της σταδιακής επαναφοράς αποτελούν, σε αυτή τη φάση, σενάρια που εξετάζονται.
