Μια συναλλαγή μόλις 2 ευρώ ήταν αρκετή για να οδηγήσει επιχείρηση σε πρόστιμο 1.000 ευρώ, το οποίο μάλιστα διατηρήθηκε σε ισχύ μετά την προσφυγή της στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ).
Η υπόθεση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον όχι τόσο λόγω της ελάχιστης αξίας του προϊόντος, όσο για δύο λεπτομέρειες που αποδείχθηκαν καθοριστικές: η επιχείρηση δεν μπόρεσε να τεκμηριώσει με το απαιτούμενο παραστατικό ότι επρόκειτο για αλλαγή ήδη αγορασμένου προϊόντος, ενώ είχε καταγραφεί και προηγούμενη αντίστοιχη φορολογική παράβαση.
Έτσι, για ένα αναμνηστικό μαγνητάκι αξίας μόλις 2 ευρώ, το πρόστιμο έφτασε τελικά στο 500πλάσιο της αξίας της συναλλαγής.
Τι συνέβη στον «Μύλο των Ξωτικών»
Το περιστατικό σημειώθηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2024, όταν ελεγκτές πραγματοποιούσαν φορολογικό έλεγχο σε περίπτερο με είδη δώρων στον χώρο του «Μύλου των Ξωτικών».
Σύμφωνα με όσα καταγράφηκαν στην έκθεση ελέγχου, οι ελεγκτές είδαν πελάτισσα να καταβάλλει το ποσό των 2 ευρώ για την αγορά αναμνηστικού προϊόντος.
Το πρόβλημα ήταν ότι, σύμφωνα πάντα με τους ελεγκτές, για τη συγκεκριμένη συναλλαγή δεν εκδόθηκε απόδειξη από την ταμειακή μηχανή.
Αμέσως μετά τη συναλλαγή γνωστοποίησαν την ιδιότητά τους στην υπεύθυνη πωλήτρια και ξεκίνησε ο φορολογικός έλεγχος.
Και κάπου εκεί άρχισε η διαφωνία για το τι πραγματικά είχε συμβεί.
«Δεν ήταν πώληση, ήταν αλλαγή προϊόντος»
Η επιχείρηση παρουσίασε εντελώς διαφορετική εκδοχή.
Όπως υποστήριξε, η πελάτισσα δεν είχε πραγματοποιήσει νέα αγορά.
Είχε αγοράσει νωρίτερα ένα άλλο προϊόν, για το οποίο είχε εκδοθεί κανονικά απόδειξη, και επέστρεψε στο κατάστημα προκειμένου να το αλλάξει με άλλο προϊόν ίδιας αξίας.
Με βάση αυτόν τον ισχυρισμό, δεν υπήρξε νέα πραγματική είσπραξη των 2 ευρώ και, κατά συνέπεια, η επιχείρηση θεωρούσε ότι δεν υπήρχε λόγος να εκδώσει δεύτερη απόδειξη.
Εάν όμως επρόκειτο πράγματι για επιστροφή και αντικατάσταση προϊόντος, έπρεπε αυτό να μπορεί να αποδειχθεί από τα αντίστοιχα φορολογικά στοιχεία.
Και εκεί βρισκόταν το κρίσιμο πρόβλημα.
Η λεπτομέρεια που έκρινε την υπόθεση
Οι ελεγκτές ζήτησαν το πιστωτικό στοιχείο που θα αποδείκνυε την επιστροφή του αρχικού προϊόντος.
Τέτοιο παραστατικό, σύμφωνα με την έκθεση ελέγχου, δεν είχε εκδοθεί.
Παράλληλα, οι ελεγκτές ανέφεραν ότι είχαν οι ίδιοι άμεση αντίληψη της καταβολής των 2 ευρώ από την πελάτισσα.
Έτσι δημιουργήθηκαν δύο δεδομένα εις βάρος της επιχείρησης.
Από τη μία υπήρχε η καταγραφή των ελεγκτών ότι είδαν να πραγματοποιείται πληρωμή.
Από την άλλη, δεν υπήρχε το φορολογικό στοιχείο που θα μπορούσε να υποστηρίξει τον ισχυρισμό ότι δεν επρόκειτο για νέα πώληση αλλά για απλή αντικατάσταση προϊόντος.
Αυτή η έλλειψη αποδείχθηκε καθοριστική όταν η υπόθεση έφτασε στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών.
Από τα 2 ευρώ στα 500 ευρώ
Η συνολική αξία του αναμνηστικού προϊόντος ήταν 2 ευρώ.
Από αυτά, τα 1,61 ευρώ αποτελούσαν την καθαρή αξία και τα 0,39 ευρώ τον ΦΠΑ.
Θα μπορούσε κανείς να θεωρήσει ότι για ένα τόσο μικρό ποσό η φορολογική συνέπεια θα ήταν επίσης περιορισμένη.
Δεν λειτουργεί όμως έτσι το σύστημα των συγκεκριμένων προστίμων.
Για τη μη έκδοση του προβλεπόμενου φορολογικού στοιχείου εφαρμοζόταν ελάχιστο πρόστιμο 500 ευρώ.
Επομένως, το ύψος της κύρωσης δεν προσδιορίστηκε απλώς ως ένα μικρό ποσοστό των 2 ευρώ.
Ακόμη όμως και τα 500 ευρώ δεν ήταν το τελικό ποσό.
Γιατί το πρόστιμο διπλασιάστηκε στα 1.000 ευρώ
Κατά τον έλεγχο του φορολογικού ιστορικού της επιχείρησης διαπιστώθηκε ότι υπήρχε προηγούμενη αντίστοιχη παράβαση μέσα στην προβλεπόμενη πενταετία.
Αυτό άλλαξε τα δεδομένα.
Η νέα παράβαση αντιμετωπίστηκε ως πρώτη υποτροπή και το ελάχιστο πρόστιμο των 500 ευρώ διπλασιάστηκε.
Έτσι το τελικό ποσό έφτασε στα:
1.000 ευρώ.
Η αναλογία είναι ασφαλώς εντυπωσιακή.
Για συναλλαγή 2 ευρώ, επιβλήθηκε πρόστιμο 1.000 ευρώ.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι επιβλήθηκε πρόστιμο 1.000 ευρώ απλώς και μόνο επειδή δεν κόπηκε απόδειξη για ένα μαγνητάκι.
Το ποσό προέκυψε από τον συνδυασμό της ελάχιστης προβλεπόμενης κύρωσης και της υποτροπής που διαπιστώθηκε στο φορολογικό ιστορικό της επιχείρησης.
Η επιχείρηση πήγε στη ΔΕΔ
Η επιχείρηση δεν αποδέχθηκε την πράξη και προσέφυγε στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, ζητώντας την ακύρωση του προστίμου.
Επανέφερε τον βασικό της ισχυρισμό: ότι δεν είχε πραγματοποιηθεί νέα πώληση και επομένως δεν υπήρχε συναλλαγή για την οποία έπρεπε να εκδοθεί νέα απόδειξη.
Η ΔΕΔ εξέτασε τόσο τους ισχυρισμούς της επιχείρησης όσο και την έκθεση των φορολογικών ελεγκτών.
Το αποτέλεσμα δεν ήταν ευνοϊκό για την προσφεύγουσα.
Η Διεύθυνση έκρινε ότι δεν είχαν παρουσιαστεί επαρκή στοιχεία που να ανατρέπουν όσα είχαν διαπιστώσει οι ελεγκτές.
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε και πάλι η απουσία του πιστωτικού παραστατικού που θα τεκμηρίωνε την υποτιθέμενη επιστροφή του πρώτου προϊόντος.
Κατά συνέπεια, η προσφυγή απορρίφθηκε και το πρόστιμο των 1.000 ευρώ παρέμεινε σε ισχύ.
Τι δείχνει η υπόθεση για τις αλλαγές προϊόντων
Η συγκεκριμένη απόφαση αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της σημασίας που έχουν τα φορολογικά παραστατικά ακόμη και σε καθημερινές εμπορικές διαδικασίες πολύ μικρής αξίας.
Το κρίσιμο σημείο δεν ήταν απλώς τι υποστήριξε εκ των υστέρων η επιχείρηση.
Ήταν τι μπορούσε να αποδείξει.
Εφόσον η θέση της ήταν ότι είχε επιστραφεί προηγούμενο προϊόν και είχε γίνει αντικατάσταση, χρειαζόταν να υπάρχει το αντίστοιχο φορολογικό ίχνος που να τεκμηριώνει τη διαδικασία.
Η προφορική εξήγηση δεν κρίθηκε αρκετή για να ανατρέψει την έκθεση των ελεγκτών.
Το δεύτερο μάθημα: Η υποτροπή κοστίζει
Εξίσου σημαντικό είναι το ιστορικό μιας επιχείρησης.
Χωρίς την προηγούμενη αντίστοιχη παράβαση, στην εξεταζόμενη περίπτωση το ελάχιστο πρόστιμο ήταν 500 ευρώ.
Η ύπαρξη προηγούμενης παράβασης μέσα στο χρονικό διάστημα που λαμβάνεται υπόψη οδήγησε στον διπλασιασμό στα 1.000 ευρώ.
Για μια επιχείρηση, επομένως, μια παλαιότερη φορολογική παράβαση μπορεί να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία εάν εντοπιστεί εκ νέου αντίστοιχη παράβαση.
Και αυτό μπορεί να συμβεί ακόμη και σε μια συναλλαγή εξαιρετικά μικρής αξίας.
Τα 2 ευρώ που τελικά κόστισαν 1.000
Αυτή ακριβώς είναι και η ιδιαιτερότητα της υπόθεσης.
Ένα μαγνητάκι.
Μια συναλλαγή 2 ευρώ.
Μια απόδειξη που, σύμφωνα με τον φορολογικό έλεγχο, δεν εκδόθηκε.
Ένας ισχυρισμός περί αλλαγής προϊόντος που δεν συνοδευόταν από το αντίστοιχο πιστωτικό στοιχείο.
Και μια προηγούμενη παράβαση που ενεργοποίησε την υποτροπή.
Το αποτέλεσμα ήταν πρόστιμο 1.000 ευρώ, το οποίο η επιχείρηση προσπάθησε να ανατρέψει προσφεύγοντας στη ΔΕΔ, χωρίς επιτυχία.
Η υπόθεση στέλνει έτσι ένα σαφές μήνυμα προς την αγορά: το ύψος μιας συναλλαγής δεν σημαίνει ότι είναι αντίστοιχα μικρός και ο φορολογικός κίνδυνος από τη μη ορθή έκδοση των προβλεπόμενων παραστατικών.
Γιατί, όπως αποδείχθηκε στην πράξη, μια συναλλαγή που χωράει σε ένα κέρμα των 2 ευρώ μπορεί τελικά να οδηγήσει σε πρόστιμο με τρία μηδενικά.
