Νέο πλαίσιο λειτουργίας για τις λαϊκές αγορές φέρνει απόφαση του υπουργείου Ανάπτυξης που δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ, καθορίζοντας με μεγαλύτερη ακρίβεια τι μπορούν να πωλούν παραγωγοί και επαγγελματίες, πότε μπορούν να αλλάζουν κατηγορία προϊόντων και ποιες νέες υποχρεώσεις πρέπει να τηρούν. Μία από τις πλέον εμφανείς αλλαγές είναι η ειδική πινακίδα που θα πρέπει να διαθέτουν οι παραγωγοί στον πάγκο τους.
Οι νέες ρυθμίσεις επιχειρούν να συνδέσουν πιο στενά τα προϊόντα που διατίθενται στις λαϊκές αγορές με την άδεια του πωλητή, την πραγματική παραγωγική του δραστηριότητα και τα στοιχεία που έχουν δηλωθεί στη φορολογική διοίκηση.
Παράλληλα, θεσπίζονται συγκεκριμένα χρονικά όρια για την προσθήκη ή αφαίρεση προϊόντων, ενώ προβλέπονται διαφορετικές διαδικασίες ανάλογα με το εάν πρόκειται για λαϊκή αγορά, στάσιμο ή πλανόδιο εμπόριο.
Τι αλλάζει για τους παραγωγούς
Οι παραγωγοί πωλητές μπορούν να διαθέτουν μέρος ή το σύνολο των προϊόντων των κατηγοριών στις οποίες έχουν δικαίωμα να δραστηριοποιούνται.
Βασική προϋπόθεση είναι τα προϊόντα να αντιστοιχούν στη θέση ή στο δικαίωμα δραστηριοποίησης που τους έχει χορηγηθεί και να αναγράφονται στην άδειά τους.
Παράλληλα, όσοι διέθεταν ήδη άδεια παραγωγού κατά την έναρξη ισχύος του ν. 4849/2021 διατηρούν το δικαίωμα να πωλούν τα προϊόντα που αναγράφονται σε αυτή.
Η σημαντική αλλαγή αφορά κυρίως τη διαδικασία με την οποία ένας παραγωγός μπορεί να προσθέσει νέα προϊόντα ή να αφαιρέσει κάποια από αυτά που ήδη περιλαμβάνονται στην άδειά του.
Πότε μπορεί να προστεθεί νέο προϊόν στην άδεια
Οι αλλαγές δεν θα μπορούν να πραγματοποιούνται οποτεδήποτε.
Για να εξεταστεί αίτημα προσθήκης ή αφαίρεσης προϊόντων πρέπει να έχουν περάσει:
- τουλάχιστον δύο χρόνια από τη χορήγηση της άδειας και
- τουλάχιστον ένα έτος από την προηγούμενη αντίστοιχη αίτηση.
Ο παραγωγός θα πρέπει επιπλέον να αποδεικνύει ότι τα προϊόντα που θέλει να προσθέσει προέρχονται πράγματι από τη δική του παραγωγή.
Για τον σκοπό αυτό απαιτείται δήλωση στο ΟΣΔΕ, από την οποία θα προκύπτει η παραγωγή του συγκεκριμένου προϊόντος.
Για προϊόντα τα οποία δεν δηλώνονται στο ΟΣΔΕ, θα απαιτείται υπεύθυνη δήλωση ότι πρόκειται για προϊόντα ίδιας παραγωγής, καθώς και δήλωση της ποσότητας που πρόκειται να διατεθεί μέσω του υπαίθριου εμπορίου.
Απαραίτητος και ο σωστός ΚΑΔ
Η παραγωγή του προϊόντος δεν αρκεί από μόνη της.
Ο ενδιαφερόμενος πρέπει να έχει δηλώσει τη συγκεκριμένη δραστηριότητα στην αρμόδια φορολογική αρχή και να έχει προσθέσει τον αντίστοιχο Κωδικό Αριθμό Δραστηριότητας (ΚΑΔ) στο φορολογικό του προφίλ.
Με τον τρόπο αυτό το νέο σύστημα συνδέει την άδεια υπαίθριου εμπορίου με την πραγματική παραγωγική και φορολογική δραστηριότητα του πωλητή.
Η νέα πινακίδα που πρέπει να βρίσκεται στον πάγκο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η νέα υποχρέωση για τους παραγωγούς στις λαϊκές αγορές.
Στον πάγκο θα πρέπει να τοποθετείται, σε εμφανές και εύκολα προσβάσιμο σημείο, ειδική πινακίδα ελάχιστων διαστάσεων ενός μέτρου επί 40 εκατοστών.
Σε αυτή θα πρέπει να αναγράφονται υποχρεωτικά η λέξη «ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ» με κεφαλαία γράμματα, το ονοματεπώνυμο του πωλητή, ο αριθμός της άδειας παραγωγού, ο αριθμός μητρώου στο πληροφοριακό σύστημα «Ανοικτή Αγορά» και η Περιφερειακή Ενότητα στην οποία βρίσκεται η αγροτική εκμετάλλευση των προϊόντων.
Δεν αρκεί, μάλιστα, ένα απλό χαρτί ή μια πρόχειρη εκτύπωση.
Η πινακίδα προβλέπεται να είναι κατασκευασμένη από ξύλο ή μέταλλο και να βρίσκεται σταθερά προσαρτημένη στον πάγκο, ώστε οι πληροφορίες να είναι ευανάγνωστες τόσο από τους καταναλωτές όσο και από τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα.
Τι αλλάζει για τους επαγγελματίες πωλητές
Νέοι κανόνες προβλέπονται και για τους επαγγελματίες πωλητές.
Στις λαϊκές αγορές της Περιφέρειας Αττικής ο επαγγελματίας μπορεί να διαθέτει μέρος ή το σύνολο των προϊόντων μίας μόνο κατηγορίας, εφόσον αυτά αντιστοιχούν στις θέσεις που του έχουν χορηγηθεί και αναγράφονται στην άδειά του.
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για τις λαϊκές αγορές της Κεντρικής Μακεδονίας, όπου δίνεται η δυνατότητα επιλογής και της κατηγορίας Θ ως μοναδικής κατηγορίας δραστηριοποίησης.
Για όσους δραστηριοποιούνται στο στάσιμο ή στο πλανόδιο εμπόριο προβλέπεται επίσης δυνατότητα συνδυασμού των κατηγοριών Α και Γ.
Οι επαγγελματίες που είχαν ήδη άδεια όταν τέθηκε σε ισχύ ο ν. 4849/2021 εξακολουθούν να διατηρούν τα δικαιώματα πώλησης των προϊόντων που αναγράφονται σε αυτή, με την προϋπόθεση ότι συμμορφώνονται με το νέο πλαίσιο.
Πώς αλλάζει η κατηγορία προϊόντων
Οι επαγγελματίες πωλητές μπορούν να ζητούν προσθήκη ή αφαίρεση συγκεκριμένων ειδών από την κατηγορία στην οποία δραστηριοποιούνται.
Μπορούν επίσης να υποβάλουν αίτημα για μετάβαση από μία κατηγορία προϊόντων σε άλλη, δηλώνοντας τα είδη που σκοπεύουν να διαθέτουν.
Ωστόσο, ούτε σε αυτή την περίπτωση η αλλαγή μπορεί να γίνεται χωρίς περιορισμούς.
Ισχύει και για τους επαγγελματίες η προϋπόθεση να έχουν περάσει τουλάχιστον δύο χρόνια από τη χορήγηση της άδειας και τουλάχιστον ένα έτος από την τελευταία αντίστοιχη αίτηση.
Παράλληλα, πρέπει να έχει δηλωθεί στην αρμόδια φορολογική αρχή η συγκεκριμένη δραστηριότητα και να υπάρχει ο αντίστοιχος ΚΑΔ.
Πού πρέπει να υποβληθεί η αίτηση
Η υπηρεσία στην οποία απευθύνεται ο ενδιαφερόμενος αλλάζει ανάλογα με τον τρόπο δραστηριοποίησής του.
Για τους πωλητές λαϊκών αγορών, η αίτηση κατατίθεται στον φορέα λειτουργίας της συγκεκριμένης αγοράς.
Για το στάσιμο εμπόριο, αρμόδιος είναι ο αντίστοιχος δήμος, ενώ για το πλανόδιο εμπόριο η αίτηση υποβάλλεται στην αρμόδια Περιφέρεια.
Μετά την έγκριση οποιασδήποτε μεταβολής, η αρμόδια αρχή πρέπει να ενημερώνει άμεσα το πληροφοριακό σύστημα «Ανοικτή Αγορά».
Μάλιστα, σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, η μη ενημέρωση του συστήματος από την αρμόδια αρχή χαρακτηρίζεται ως πειθαρχικό παράπτωμα.
Τι πρέπει να προσέξουν πλέον οι πωλητές
Οι αλλαγές σημαίνουν ότι παραγωγοί και επαγγελματίες θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί ως προς το εάν τα προϊόντα που διαθέτουν στον πάγκο καλύπτονται από την άδειά τους.
Για τους παραγωγούς αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία η αντιστοίχιση μεταξύ πραγματικής παραγωγής, ΟΣΔΕ, άδειας και φορολογικών στοιχείων, ενώ για τους επαγγελματίες καθοριστικό ρόλο παίζουν η εγκεκριμένη κατηγορία προϊόντων και ο σωστός ΚΑΔ.
Για τους καταναλωτές, η σημαντικότερη ορατή αλλαγή θα είναι η νέα πινακίδα των παραγωγών. Με αυτή θα μπορούν να γνωρίζουν άμεσα ποιος βρίσκεται πίσω από τον πάγκο και σε ποια Περιφερειακή Ενότητα βρίσκεται η αγροτική εκμετάλλευση.
