Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα πανελλαδική έρευνα αποτυπώνει τις μεγάλες διαφορές που υπάρχουν στο κόστος ύδρευσης και αποχέτευσης από περιοχή σε περιοχή και επιτρέπει για πρώτη φορά μια συνολική σύγκριση ανάμεσα στους 332 Δήμους της χώρας.
Και οι αποκλίσεις είναι εντυπωσιακές.
Για την ίδια τυποποιημένη κατανάλωση νερού, ένα νοικοκυριό μπορεί να εμφανίζεται να επιβαρύνεται με 734 ευρώ τον χρόνο στις Σπέτσες, ενώ στα Άγραφα η αντίστοιχη ετήσια επιβάρυνση υπολογίζεται μόλις στα 41 ευρώ.
Μέσα σε αυτή την πανελλαδική εικόνα ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα στοιχεία της Κεφαλονιάς: 207 ευρώ στο Αργοστόλι, 226 ευρώ στη Σάμη και 265 ευρώ στο Ληξούρι.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τον Νίκο Καρδούλα, Αγρονόμο Τοπογράφο Μηχανικό ΕΜΠ, στατιστικολόγο και Συνταγματάρχη ε.α., ο οποίος έχει επίσης πολιτική παρουσία και υπήρξε υποψήφιος βουλευτής Λάρισας με τη Νέα Δημοκρατία το 2023. Η αναφορά της πολιτικής του διαδρομής είναι αυτονόητη για την πλήρη ενημέρωση του αναγνώστη, χωρίς φυσικά αυτή να αποτελεί από μόνη της λόγο αμφισβήτησης των αριθμητικών δεδομένων της έρευνας.
Η σύγκριση των 332 Δήμων
Για να καταστεί δυνατή η σύγκριση διαφορετικών τιμολογίων, η έρευνα χρησιμοποιεί ως κοινή βάση ένα νοικοκυριό με κατανάλωση 10 κυβικών μέτρων νερού τον μήνα.
Η παραδοχή αυτή προκύπτει από μέση κατανάλωση περίπου 4 κυβικών μέτρων ανά άτομο και μέσο μέγεθος ελληνικού νοικοκυριού 2,4 ατόμων. Τα στοιχεία των τιμολογίων για το 2026 συγκεντρώθηκαν, σύμφωνα με τη μεθοδολογία της έρευνας, από ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ, τις ΔΕΥΑ, τις επίσημες ιστοσελίδες και τη «Διαύγεια».
Πρόκειται επομένως για συγκριτική μέση ετήσια χρέωση με ΦΠΑ και όχι για τον πραγματικό λογαριασμό κάθε νοικοκυριού.
Σπέτσες στην κορυφή – Άγραφα στο άλλο άκρο
Τα πανελλαδικά στοιχεία αποκαλύπτουν ένα πραγματικό χάσμα.
Ακριβότερος Δήμος της Ελλάδας είναι οι Σπέτσες, με μέση ετήσια χρέωση 734 ευρώ.
Ακολουθούν:
- Σπέτσες – 734 €
- Παξοί – 649 €
- Ύδρα – 573 €
- Ψαρά – 493 €
- Φολέγανδρος – 478 €
- Σίκινος – 465 €
- Σίφνος – 429 €
- Αλόννησος – 397 €
- Θήρα – 368 €
- Σύρος-Ερμούπολη – 367 €
Είναι χαρακτηριστικό ότι στην πρώτη δεκάδα κυριαρχούν νησιωτικοί Δήμοι, όπου η υδροδότηση και οι υποδομές παρουσιάζουν προφανώς διαφορετικές τεχνικές και γεωγραφικές απαιτήσεις. Η ίδια η κατάταξη της έρευνας καταγράφει αυτές τις τιμές χωρίς, όμως, να αποδίδει από μόνη της τις διαφορές σε συγκεκριμένο παράγοντα.
Στο ακριβώς αντίθετο άκρο βρίσκονται τα Άγραφα με μόλις 41 ευρώ.
Ακολουθούν το Μεγανήσι με 45 ευρώ, τα Κεντρικά Τζουμέρκα με 50, το Αμάρι με 53, η Λίμνη Πλαστήρα με 55, ο Ερύμανθος με 57, η Σαμοθράκη με 58, ο Ίασμος με 62, η Αργιθέα με 65 και η Ανδρίτσαινα-Κρέστενα με 68 ευρώ.
Δηλαδή, μεταξύ του ακριβότερου και του φθηνότερου Δήμου της χώρας η διαφορά φτάνει τα 693 ευρώ ετησίως με τη συγκεκριμένη μεθοδολογία.
Τι συμβαίνει στους μεγάλους Δήμους
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σύγκριση των πολυπληθέστερων Δήμων.
Μεταξύ των 16 Δήμων με περισσότερους από 100.000 κατοίκους, ακριβότερος εμφανίζεται ο Δήμος Ιωαννιτών με 309 ευρώ τον χρόνο και φθηνότερος ο Δήμος Λαρισαίων με 141 ευρώ.
Στους 49 Δήμους με πληθυσμό από 50.001 έως 100.000 κατοίκους, ακριβότερη εμφανίζεται η Κομοτηνή με 334 ευρώ και φθηνότερη η Κόρινθος με 109 ευρώ.
Οι διαφορές επομένως δεν περιορίζονται αποκλειστικά στα μικρά νησιά.
Και στα Ιόνια οι αποκλίσεις είναι τεράστιες
Η εικόνα στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων είναι σχεδόν μικρογραφία της πανελλαδικής κατάστασης.
Οι Παξοί, με 649 ευρώ, βρίσκονται όχι μόνο στην πρώτη θέση των Ιονίων αλλά και στη δεύτερη θέση πανελλαδικά.
Ακολουθούν η Ζάκυνθος με 362 ευρώ, η Βόρεια Κέρκυρα με 335, η Κεντρική Κέρκυρα με 295 και στη συνέχεια μπαίνει η Κεφαλονιά.
Στο άλλο άκρο βρίσκεται το Μεγανήσι με μόλις 45 ευρώ, ενώ η Ιθάκη εμφανίζεται στα 154 και η Λευκάδα στα 189 ευρώ. Συνολικά, η έρευνα καταγράφει τους Παξούς ως ακριβότερο και το Μεγανήσι ως φθηνότερο Δήμο της Περιφέρειας.
Κεφαλονιά: 58 ευρώ διαφορά μεταξύ Αργοστολίου και Ληξουρίου
Και φτάνουμε στα δικά μας.
Για την Κεφαλονιά η κατάταξη είναι:
Ληξούρι: 265 ευρώ – 40ή θέση πανελλαδικά
Σάμη: 226 ευρώ – 62η θέση
Αργοστόλι: 207 ευρώ – 85η θέση
Το Αργοστόλι, επομένως, εμφανίζεται ως το φθηνότερο από τα τρία με βάση το κοινό μοντέλο της έρευνας.
Η διαφορά Ληξουρίου–Αργοστολίου ανέρχεται στα 58 ευρώ ετησίως, δηλαδή το ποσό που προκύπτει για το Ληξούρι είναι περίπου 28% υψηλότερο.
Η Σάμη βρίσκεται ενδιάμεσα, κατά 19 ευρώ ή περίπου 9% πάνω από το Αργοστόλι.
Το ενδιαφέρον γίνεται μεγαλύτερο επειδή το Αργοστόλι είναι ο μεγαλύτερος πληθυσμιακά Δήμος της Κεφαλονιάς: στον πίνακα εμφανίζεται με 23.574 κατοίκους και 9.619 νοικοκυριά, έναντι 6.989 κατοίκων και 2.858 νοικοκυριών στο Ληξούρι και 5.501 κατοίκων και 2.278 νοικοκυριών στη Σάμη.
Τι σημαίνουν – και τι ΔΕΝ σημαίνουν – οι αριθμοί
Χρειάζεται εδώ μεγάλη προσοχή.
Τα 207, 226 και 265 ευρώ δεν είναι ο λογαριασμός που πληρώνει υποχρεωτικά κάθε οικογένεια. Πρόκειται για συγκριτικό υπολογισμό με κοινή κατανάλωση 10 m³ τον μήνα.
Επιπλέον, ο ερευνητής διευκρινίζει ότι όταν υπάρχουν διαφορετικές χρεώσεις ανά Δημοτική Ενότητα, λαμβάνεται υπόψη η μεγαλύτερη Δημοτική Ενότητα, η πρωτεύουσα ή η έδρα του Δήμου.
Άρα δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί η έρευνα για εύκολα συμπεράσματα του τύπου «ο ένας Δήμος διαχειρίζεται καλά το νερό και ο άλλος άσχημα».
Υπάρχει όμως ένα απολύτως θεμιτό ερώτημα.
Γιατί τόσο μεγάλες διαφορές;
Η ίδια η έρευνα καταλήγει σε ένα ιδιαίτερα αιχμηρό συμπέρασμα: καταγράφονται μεγάλες και δυσανάλογες αποκλίσεις μεταξύ ομοειδών αλλά ακόμη και γειτονικών Δήμων, χωρίς ενιαίο πλαίσιο ελέγχου των σχετικών αποφάσεων, γεγονός που, κατά τον ερευνητή, δημιουργεί κοινωνικές ανισότητες.
Και αυτό ακριβώς είναι το ερώτημα που πρέπει να τεθεί και στην Κεφαλονιά.
Γιατί η ίδια τυποποιημένη κατανάλωση υπολογίζεται στα 207 ευρώ στο Αργοστόλι, στα 226 στη Σάμη και στα 265 στο Ληξούρι;
Ποια είναι η συμμετοχή της ύδρευσης, της αποχέτευσης και των παγίων; Πόσο επηρεάζουν το κόστος τα δίκτυα, οι γεωτρήσεις, οι αντλήσεις και η ενέργεια; Πώς διαμορφώνονται οι διαφορετικές τιμολογιακές ζώνες;
Η έρευνα δεν δίνει όλες αυτές τις απαντήσεις.
Δίνει όμως κάτι εξίσου χρήσιμο: τους αριθμούς που μας επιτρέπουν επιτέλους να θέσουμε τις σωστές ερωτήσεις.
Και όταν σε μία χώρα η ίδια τυποποιημένη κατανάλωση εμφανίζεται να κοστίζει από 41 έως 734 ευρώ τον χρόνο, ενώ ακόμη και μέσα στην ίδια την Κεφαλονιά καταγράφεται απόκλιση σχεδόν 28%, τότε η συζήτηση για το πώς διαμορφώνονται τα τιμολόγια του νερού μόνο αδιάφορη δεν μπορεί να είναι.
