Σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους παρεμβαίνει το Κίνημα «Ελπίδα για τη Δημοκρατία», με ανακοίνωση των Τομέων Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικής Πολιτικής, για τις εξελίξεις γύρω από το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (GSI). Στο επίκεντρο της παρέμβασης βρίσκεται η ενημέρωση του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών από τη γαλλική πλευρά σχετικά με τις θαλάσσιες έρευνες, με το Κίνημα να κατηγορεί την κυβέρνηση Μητσοτάκη για υποχωρήσεις που, κατά την εκτίμησή του, δημιουργούν επικίνδυνο προηγούμενο για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Η ανακοίνωση, που δημοσιοποιείται από τη Μαρία Καρυστιανού, διατυπώνει σοβαρές αιτιάσεις για τους χειρισμούς της ελληνικής κυβέρνησης στην Ανατολική Μεσόγειο, με αφορμή τις έρευνες βυθομέτρησης που σχετίζονται με την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου GSI.
Οι Τομείς Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικής Πολιτικής του Κινήματος υποστηρίζουν ότι η ενημέρωση της Τουρκίας από το γαλλικό Υπουργείο Εξωτερικών δεν συνιστά μια απλή τεχνική ή διπλωματική διαδικασία, αλλά ενέργεια με ευρύτερες πολιτικές και νομικές προεκτάσεις.
Στο επίκεντρο η ελληνική NAVTEX και η τουρκική αντίδραση
Η αντιπαράθεση επικεντρώνεται στην ελληνική NAVTEX 1411/2026, που εκδόθηκε στις 6 Νοεμβρίου και αφορά θαλάσσιες έρευνες βυθομέτρησης.
Το Κίνημα επισημαίνει ότι η συγκεκριμένη NAVTEX είχε ήδη γνωστοποιήσει διεθνώς την περιοχή και τις δραστηριότητες που σχετίζονται με τις έρευνες, ώστε να ενημερωθούν οι ναυτιλλόμενοι για ζητήματα ασφάλειας.
Κατά την ανακοίνωση, η έκδοση της NAVTEX καθιστούσε περιττή οποιαδήποτε πρόσθετη, εξατομικευμένη ενημέρωση της τουρκικής πλευράς για λόγους ασφάλειας ναυσιπλοΐας.
Παράλληλα, ασκείται κριτική στην τουρκική NAVTEX 1105/2026, με την οποία η Άγκυρα προβάλλει ισχυρισμούς περί τουρκικής υφαλοκρηπίδας σε τμήμα της θαλάσσιας περιοχής και ζητά συντονισμό των ερευνητικών δραστηριοτήτων με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές.
Οι αιτιάσεις για το διεθνές δίκαιο
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο άρθρο 79 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Οι συντάκτες της ανακοίνωσης υποστηρίζουν ότι οι σχετικές διατάξεις δεν δικαιολογούν την αποδοχή του τουρκικού αιτήματος για ενημέρωση ή συντονισμό στην επίμαχη περιοχή.
Ειδικότερα, διακρίνουν τις άδειες που απαιτούνται για εργασίες εντός χωρικών υδάτων από το καθεστώς πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων στην υφαλοκρηπίδα.
Κατά την ερμηνεία που παρουσιάζουν, η ενημέρωση του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών δεν ήταν αναγκαία ούτε για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας ούτε για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Πρόκειται για τη νομική και πολιτική θέση που διατυπώνει το Κίνημα. Οι ισχυρισμοί περί ελληνικής συναίνεσης σε τουρκικές διεκδικήσεις και περί συγκεκριμένων διεθνών έννομων συνεπειών αποτελούν αντικείμενο της καταγγελίας του και δεν τεκμηριώνονται αυτοτελώς από το κείμενο της ανακοίνωσης.
Ρόδος, Κάρπαθος, Κάσος, Καστελλόριζο και Ανατολική Κρήτη
Στην ανακοίνωση υπογραμμίζεται ότι η υπόθεση αφορά μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Γίνεται ειδική αναφορά στη Ρόδο, την Κάρπαθο, την Κάσο, το σύμπλεγμα του Καστελλορίζου και τη νοτιοανατολική Κρήτη.
Το Κίνημα συνδέει τις εξελίξεις με τις πάγιες τουρκικές διεκδικήσεις για την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ, καθώς και με το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019.
Υποστηρίζει ότι η Ελλάδα όφειλε να απορρίψει ρητά τους ισχυρισμούς της τουρκικής πλευράς, επαναλαμβάνοντας τις θέσεις που έχει διατυπώσει με επιστολές της προς τον ΟΗΕ.
Καταγγελίες για «μυστική διπλωματία»
Ένα από τα πιο αιχμηρά σημεία της ανακοίνωσης αφορά τον ισχυρισμό ότι η ελληνική κυβέρνηση συναίνεσε, μέσω της γαλλικής πλευράς, σε γραπτή ενημέρωση του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών.
Οι Τομείς Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικής Πολιτικής κάνουν λόγο για «μεθοδεύσεις μυστικής διπλωματίας» και θεωρούν ότι η συγκεκριμένη ενέργεια δημιουργεί αρνητικό προηγούμενο.
Παράλληλα, κατηγορούν την κυβέρνηση ότι δεν προχώρησε στην αναγκαία, κατά την άποψή τους, έγγραφη διαμαρτυρία απέναντι στις τουρκικές αξιώσεις.
Η κριτική τους στρέφεται ευθέως προς τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Εξωτερικών, στους οποίους καταλογίζουν ευθύνη για τους χειρισμούς της υπόθεσης.
«Θα λογοδοτήσουν στον ελληνικό λαό»
Η ανακοίνωση ολοκληρώνεται με ιδιαίτερα σκληρή πολιτική διατύπωση.
Το Κίνημα υποστηρίζει ότι η στάση της κυβέρνησης μπορεί να επηρεάσει και τις μελλοντικές εξελίξεις επί του πεδίου, εφόσον τουρκικά πολεμικά πλοία εμφανιστούν στην περιοχή των ερευνών.
Καταλήγει, μάλιστα, προειδοποιώντας ότι ο πρωθυπουργός, ο υπουργός Εξωτερικών και όσοι συμμετείχαν στους επίμαχους χειρισμούς «θα λογοδοτήσουν στον ελληνικό λαό».
Η παρέμβαση της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία» επαναφέρει έτσι στο πολιτικό προσκήνιο το ζήτημα των ελληνοτουρκικών σχέσεων, των θαλάσσιων ζωνών και των διπλωματικών χειρισμών γύρω από το έργο GSI.
Το κεντρικό ερώτημα που θέτει το Κίνημα είναι εάν η ενημέρωση της τουρκικής πλευράς αποτέλεσε μια διαδικαστική διπλωματική ενέργεια ή, όπως καταγγέλλει, μια υποχώρηση με συνέπειες για τις ελληνικές θέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
