Μία προσεκτική ματιά στο ασφαλιστικό ιστορικό μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντική για όσους πλησιάζουν στη σύνταξη, καθώς περίοδοι πραγματικής ασφάλισης που δεν εμφανίζονται στο ηλεκτρονικό σύστημα ενδέχεται να επηρεάσουν το τελικό ποσό της σύνταξης.
Πρόκειται για τα λεγόμενα «χαμένα ένσημα»: ημέρες, μήνες ή ακόμη και χρόνια πραγματικής ασφάλισης που, για διάφορους λόγους, δεν έχουν αποτυπωθεί σωστά ή δεν έχουν ψηφιοποιηθεί στο ασφαλιστικό ιστορικό που εμφανίζεται στον e-ΕΦΚΑ.
Και η διαφορά δεν είναι αμελητέα.
Σύμφωνα με παραδείγματα υπολογισμού που παρουσιάζει ο «Ελεύθερος Τύπος», η αναγνώριση επιπλέον πραγματικού χρόνου ασφάλισης μπορεί, ανάλογα με τα χρόνια και τον συντάξιμο μισθό, να αυξήσει τη σύνταξη ακόμη και κατά 153 ευρώ τον μήνα.
Το κρίσιμο είναι ο ασφαλισμένος να κάνει τον έλεγχο εγκαίρως και όχι όταν φτάσει η στιγμή να καταθέσει την αίτηση συνταξιοδότησης.
Πού μπορεί να κρύβονται τα «χαμένα» ένσημα
Το πρώτο βήμα είναι ο έλεγχος του Αναλυτικού Ιστορικού Ασφάλισης.
Μέσα από τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ, ο ασφαλισμένος μπορεί να δει τον χρόνο ασφάλισης που έχει καταχωριστεί ηλεκτρονικά και να τον συγκρίνει με την πραγματική εργασιακή του διαδρομή.
Εδώ απαιτείται προσοχή.
Δεν αρκεί κάποιος να κοιτάξει απλώς το συνολικό άθροισμα των ετών. Χρειάζεται να ελέγξει τις επιμέρους περιόδους εργασίας, τους εργοδότες και τα χρονικά διαστήματα στα οποία γνωρίζει ότι εργαζόταν και ασφαλιζόταν.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο έλεγχος για παλαιότερες περιόδους ασφάλισης, όταν η καταγραφή των ενσήμων γινόταν με διαφορετικό τρόπο και μεγάλο μέρος των στοιχείων δεν είχε εξαρχής ηλεκτρονική μορφή.
Εάν ο ασφαλισμένος γνωρίζει, για παράδειγμα, ότι εργάστηκε για έναν συγκεκριμένο εργοδότη επί δύο χρόνια αλλά στο ηλεκτρονικό ιστορικό εμφανίζεται μόνο το ένα, τότε υπάρχει λόγος να αναζητήσει τον χρόνο που λείπει.
Τι κάνετε εάν ανακαλύψετε κενό
Η διαπίστωση ότι λείπει ασφαλιστικός χρόνος δεν σημαίνει ότι ο χρόνος αυτός χάθηκε οριστικά.
Ο ασφαλισμένος μπορεί να ζητήσει από τον e-ΕΦΚΑ την αναζήτηση, πιστοποίηση και καταχώρισή του.
Σύμφωνα με τη διαδικασία που περιγράφεται, θα πρέπει αρχικά να προσδιορίσει όσο το δυνατόν ακριβέστερα το διάστημα που λείπει.
Χρήσιμο είναι να γνωρίζει:
- τον εργοδότη στον οποίο εργαζόταν,
- το χρονικό διάστημα της απασχόλησης,
- τον αριθμό των ενσήμων, εφόσον είναι γνωστός,
- τον Αριθμό Μητρώου Ασφαλισμένου και τον ΑΜΚΑ,
- και να συγκεντρώσει οποιοδήποτε παλαιό αποδεικτικό στοιχείο διαθέτει.
Στη συνέχεια μπορεί να απευθυνθεί ηλεκτρονικά στον e-ΕΦΚΑ, μεταξύ άλλων μέσω της υπηρεσίας ηλεκτρονικού αιτήματος εξυπηρέτησης/κλεισίματος ραντεβού, προκειμένου η αρμόδια υπηρεσία να εξετάσει την περίπτωση.
Μην πετάξετε τα παλιά βιβλιάρια ενσήμων
Εδώ βρίσκεται μία λεπτομέρεια που μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμη.
Τα παλιά ασφαλιστικά έγγραφα δεν είναι άχρηστα επειδή σήμερα μεγάλο μέρος της διαδικασίας έχει ψηφιοποιηθεί.
Βιβλιάρια ενσήμων, παλαιές βεβαιώσεις εργοδοτών, στοιχεία μισθοδοσίας και άλλα έγγραφα μπορούν να βοηθήσουν στην απόδειξη μιας περιόδου εργασίας που δεν εμφανίζεται ηλεκτρονικά.
Όσο περισσότερα στοιχεία έχει στη διάθεσή του ο ασφαλισμένος τόσο ευκολότερο είναι να προσδιοριστεί και να ελεγχθεί ο χρόνος που αναζητείται.
Αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν μιλάμε για εργασία που πραγματοποιήθηκε πριν από πολλές δεκαετίες.
Τι γίνεται αν έχει ήδη κατατεθεί αίτηση συνταξιοδότησης
Υπάρχει διαδικασία και για όσους έχουν ήδη ξεκινήσει τη συνταξιοδοτική διαδικασία.
Εάν κατά την αίτηση διαπιστωθεί ότι υπάρχουν περίοδοι πραγματικής ασφάλισης οι οποίες δεν έχουν ψηφιοποιηθεί ή δεν εμφανίζονται στο σύστημα ΑΤΛΑΣ, ο ασφαλισμένος μπορεί να δηλώσει τον πρόσθετο χρόνο στην ηλεκτρονική αίτηση συνταξιοδότησης.
Τα σχετικά αποδεικτικά μπορούν να αποσταλούν μέσω του Ψηφιακού Δωματίου Επικοινωνίας στην αρμόδια υπηρεσία, προκειμένου να πραγματοποιηθεί ο απαραίτητος έλεγχος και, εφόσον επιβεβαιωθεί ο χρόνος, η πιστοποίηση και ψηφιοποίησή του.
Το βασικό μήνυμα, ωστόσο, είναι ότι καλό είναι αυτή η διαδικασία να μην αφήνεται για την τελευταία στιγμή.
Γιατί ακόμη και λίγοι μήνες μπορεί να κάνουν διαφορά
Ο χρόνος ασφάλισης αποτελεί βασική παράμετρο για τον υπολογισμό της ανταποδοτικής σύνταξης.
Γι’ αυτό και η προσθήκη μηνών ή ετών που είχαν παραλειφθεί μπορεί να μεταβάλει το τελικό ποσό.
Η διαφορά εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά κάθε ασφαλισμένου και δεν υπάρχει ένα ενιαίο ποσό αύξησης για όλους.
Τα παραδείγματα, όμως, είναι αποκαλυπτικά.
Παράδειγμα 1: Δύο χρόνια δίνουν 153 ευρώ επιπλέον
Στο πρώτο παράδειγμα, ασφαλισμένος αποχωρεί το 2026 με συντάξιμο μισθό 2.995 ευρώ.
Στο ΑΤΛΑΣ εμφανίζονται 36 χρόνια ασφάλισης, ενώ υπάρχουν άλλα δύο χρόνια πραγματικής ασφάλισης που δεν έχουν ληφθεί υπόψη.
Με τα 36 χρόνια, σύμφωνα με το συγκεκριμένο παράδειγμα, η σύνταξη υπολογίζεται στα 1.639 ευρώ.
Εάν όμως προστεθούν τα δύο χρόνια και ο συνολικός ασφαλιστικός χρόνος ανέβει στα 38 έτη, η σύνταξη διαμορφώνεται στα 1.792 ευρώ.
Διαφορά: 153 ευρώ τον μήνα.
Σε ετήσια βάση, χωρίς να συνυπολογίζεται οποιαδήποτε άλλη μεταβολή, πρόκειται για 1.836 ευρώ.
Παράδειγμα 2: Ένας χρόνος μπορεί να σημαίνει 87 ευρώ τον μήνα
Στο δεύτερο παράδειγμα, ο συντάξιμος μισθός είναι 2.100 ευρώ και στο σύστημα έχουν καταχωριστεί 39 χρόνια ασφάλισης.
Υπάρχουν όμως ακόμη 12 μήνες που δεν έχουν ληφθεί υπόψη.
Για τα 39 χρόνια το συγκεκριμένο παράδειγμα δίνει σύνταξη 2.058 ευρώ, ενώ με τη συμπλήρωση 40 ετών το ποσό ανεβαίνει στα 2.145 ευρώ.
Το μηνιαίο όφελος φτάνει έτσι στα 87 ευρώ.
Η συγκεκριμένη περίπτωση δείχνει γιατί ο έλεγχος μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντικός όταν ο χρόνος που λείπει οδηγεί τον ασφαλισμένο σε διαφορετικό συνολικό χρόνο ασφάλισης.
Παράδειγμα 3: Ακόμη και εννέα μήνες κάνουν διαφορά
Στο τρίτο παράδειγμα, εμφανίζονται στο ΑΤΛΑΣ 33 χρόνια ασφάλισης, ενώ λείπουν εννέα μήνες.
Με συντάξιμο μισθό 2.100 ευρώ, το ποσό για τα 33 χρόνια αναφέρεται στα 1.125 ευρώ.
Με την προσθήκη των εννέα μηνών η σύνταξη ανεβαίνει στα 1.165 ευρώ.
Δηλαδή 40 ευρώ περισσότερα κάθε μήνα.
Σε έναν χρόνο, η διαφορά αντιστοιχεί σε 480 ευρώ.
Το λάθος που πρέπει να αποφύγουν οι ασφαλισμένοι
Το μεγαλύτερο λάθος είναι να θεωρεί κάποιος ότι, επειδή τα στοιχεία εμφανίζονται ηλεκτρονικά, το ασφαλιστικό του ιστορικό είναι υποχρεωτικά πλήρες.
Ιδίως όσοι έχουν πολλά χρόνια εργασίας, έχουν αλλάξει αρκετούς εργοδότες ή διαθέτουν παλαιό ασφαλιστικό χρόνο έχουν λόγο να κάνουν έναν αναλυτικό έλεγχο.
Και αυτός ο έλεγχος είναι προτιμότερο να γίνει αρκετό διάστημα πριν από τη συνταξιοδότηση.
Εάν υπάρχει κενό, θα υπάρχει έτσι χρόνος για αναζήτηση παλαιών εγγράφων, υποβολή αιτήματος και έλεγχο από τις υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ, χωρίς όλη η διαδικασία να συμπέσει με την έκδοση της σύνταξης.
Ένας έλεγχος που μπορεί να αξίζει χιλιάδες ευρώ
Τα «χαμένα» ένσημα δεν αποτελούν κάποιο μπόνους ούτε έναν νέο τρόπο τεχνητής αύξησης της σύνταξης.
Πρόκειται για πραγματικό χρόνο ασφάλισης που έχει πραγματοποιηθεί αλλά δεν εμφανίζεται ή δεν έχει ληφθεί υπόψη και πρέπει να αποδειχθεί και να πιστοποιηθεί.
Ακριβώς γι’ αυτό αξίζει ο κάθε ασφαλισμένος που πλησιάζει στη συνταξιοδότηση να συγκρίνει το ηλεκτρονικό ασφαλιστικό ιστορικό του με την πραγματική εργασιακή του πορεία.
Για κάποιους μπορεί να μη λείπει ούτε μία ημέρα.
Για άλλους όμως μπορεί να κρύβονται μήνες ή ακόμη και χρόνια ασφάλισης.
Και όπως δείχνουν τα συγκεκριμένα παραδείγματα, η διαφορά μπορεί να φτάσει από μερικές δεκάδες ευρώ μέχρι και 153 ευρώ τον μήνα.
Σε βάθος ετών συνταξιοδότησης, το ποσό μπορεί να μεταφραστεί σε πολλές χιλιάδες ευρώ.
Γι’ αυτό ο έλεγχος καλό είναι να γίνει πριν από την αίτηση σύνταξης και όχι όταν πλέον ο ασφαλισμένος περιμένει την απόφαση του e-ΕΦΚΑ.
