Σε μια νέα εποχή περνά η παγκόσμια κρουαζιέρα, με δεκάδες νέα πλοία, επενδύσεις δεκάδων δισεκατομμυρίων και τεχνολογίες που αλλάζουν τα δεδομένα. Για την Ελλάδα, όμως, το μεγάλο στοίχημα δεν είναι πλέον μόνο πόσα κρουαζιερόπλοια θα προσεγγίζουν τα λιμάνια της, αλλά εάν οι υποδομές της θα μπορέσουν να ακολουθήσουν τις αλλαγές.
Η χώρα παραμένει ένας από τους σημαντικότερους ευρωπαϊκούς προορισμούς κρουαζιέρας, όμως βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σειρά νέων προκλήσεων: λιμενικά τέλη, ηλεκτροδότηση των πλοίων από τη στεριά, ενεργειακή μετάβαση, νερό, απόβλητα αλλά και ανάγκη ανάπτυξης περισσότερων προορισμών.
60 νέα κρουαζιερόπλοια και 71 δισ. δολάρια
Η δυναμική της αγοράς είναι εντυπωσιακή.
Περίπου 60 νέα κρουαζιερόπλοια αναμένεται να προστεθούν στον παγκόσμιο στόλο μέσα στην επόμενη δεκαετία, με τις επενδύσεις να υπολογίζονται σε περίπου 71 δισ. δολάρια.
Την ίδια στιγμή, η παγκόσμια επιβατική κίνηση βρίσκεται περίπου 25% υψηλότερα από τα επίπεδα του 2019, ενώ για φέτος προβλέπεται περαιτέρω αύξηση περίπου 4%, στα 38,3 εκατομμύρια επιβάτες.
Η Ελλάδα βρίσκεται στην τρίτη θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών προορισμών, πίσω από Ιταλία και Ισπανία, με περίπου 6.000 προσεγγίσεις κρουαζιερόπλοιων και περισσότερες από 8 εκατομμύρια επιβατικές επισκέψεις ετησίως.
Τα πλοία αλλάζουν γρηγορότερα από τα λιμάνια
Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση της επόμενης περιόδου.
Οι εταιρείες επενδύουν σε αποδοτικότερα πλοία, κινητήρες πολλαπλών καυσίμων, προηγμένα περιβαλλοντικά συστήματα και δυνατότητα ηλεκτροδότησης από τη στεριά.
Το 2018 μόλις 55 πλοία εταιρειών-μελών της CLIA διέθεταν δυνατότητα shore power. Σήμερα έχουν φτάσει τα 193, ενώ μέχρι το 2039 αναμένεται να φτάσουν τα 279.
Τα λιμάνια, όμως, δεν κινούνται με την ίδια ταχύτητα.
Μόλις 40 λιμένες παγκοσμίως στους οποίους προσεγγίζουν κρουαζιερόπλοια διαθέτουν τουλάχιστον μία θέση ηλεκτροδότησης από τη στεριά.
Το ποσοστό είναι μικρότερο από 3%.
Η πρόκληση για την Ελλάδα
Η Ελλάδα έχει συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα, καθώς το ευρωπαϊκό πλαίσιο Fit for 55 προβλέπει ανάπτυξη αντίστοιχων υποδομών στους βασικούς ευρωπαϊκούς λιμένες έως το 2030.
Παράλληλα, εκπρόσωποι του κλάδου ζητούν μεγαλύτερη σταθερότητα και προβλεψιμότητα στις χρεώσεις.
Η κρουαζιέρα σχεδιάζει τα δρομολόγιά της χρόνια νωρίτερα. Για τον λόγο αυτό η CLIA υποστηρίζει ότι οι αλλαγές στα λιμενικά τέλη και άλλες οικονομικές επιβαρύνσεις πρέπει να συζητούνται 18 έως 24 μήνες πριν από την εφαρμογή τους.
Από τρία λιμάνια… στα οκτώ
Ένα ακόμη μεγάλο ζήτημα είναι η διασπορά της κρουαζιέρας σε περισσότερους ελληνικούς προορισμούς.
Χαρακτηριστική ήταν η τοποθέτηση του εκπροσώπου της MSC Cruises στην Ελλάδα, Κυριάκου Αναστασιάδη:
«Το ερώτημα είναι πώς τα τρία λιμάνια θα γίνουν οκτώ».
Η λογική είναι ότι μέρος των εσόδων από το τέλος κρουαζιέρας θα μπορούσε να αξιοποιείται για υποδομές, προβολή και κίνητρα προς νέους προορισμούς, ώστε η δραστηριότητα να μη συγκεντρώνεται διαρκώς στα ίδια λιμάνια.
Το νερό γίνεται επίσης κρίσιμο ζήτημα
Για τα ελληνικά νησιά ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η διαχείριση του νερού.
Σήμερα 293 κρουαζιερόπλοια μπορούν να παράγουν πόσιμο νερό εν πλω, ενώ 218 έχουν θεωρητικά τη δυνατότητα να καλύψουν το σύνολο των αναγκών τους χωρίς να ανεφοδιάζονται από τον προορισμό.
Παράλληλα, 249 πλοία διαθέτουν προηγμένα συστήματα επεξεργασίας λυμάτων.
Οι τεχνολογικές δυνατότητες των πλοίων, ωστόσο, αποτελούν μόνο τη μία πλευρά. Χρειάζονται αντίστοιχες υποδομές στην ξηρά για ενέργεια, απόβλητα, ανακύκλωση και συνολική περιβαλλοντική διαχείριση.
Το επόμενο στοίχημα
Η μεγάλη συζήτηση για την ελληνική κρουαζιέρα αλλάζει.
Το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο εάν θα καταγραφεί νέο ρεκόρ αφίξεων.
Είναι εάν η Ελλάδα θα μπορέσει να μετατρέψει τη μεγάλη ζήτηση σε ένα βιώσιμο μοντέλο, με σύγχρονα λιμάνια, περισσότερους προορισμούς και σταθερούς κανόνες για τις εταιρείες.
Και για νησιωτικούς προορισμούς που θέλουν να διεκδικήσουν μεγαλύτερο κομμάτι αυτής της αγοράς, οι αποφάσεις που θα ληφθούν για τις λιμενικές υποδομές τα επόμενα χρόνια ενδέχεται να αποδειχθούν καθοριστικές.
