Μια δημοσκόπηση μπορεί να διαβαστεί με πολλούς τρόπους. Υπάρχει όμως ένας κανόνας που δύσκολα αμφισβητείται: όταν θέλεις να διαπιστώσεις αν ένα κόμμα ανεβαίνει ή πέφτει, πρέπει να το συγκρίνεις με την αμέσως προηγούμενη μέτρηση της ίδιας εταιρείας.
Και όταν αυτό γίνει στη νέα δημοσκόπηση της GPO, η εικόνα είναι αρκετά διαφορετική από εκείνη που μπορεί να δημιουργήσει ένας τίτλος του τύπου «ΝΔ 30,3%».
Η προηγούμενη μέτρηση της GPO παρουσιάστηκε μόλις στις 9 Σεπτεμβρίου.
Τότε η Νέα Δημοκρατία βρισκόταν στην πρόθεση ψήφου στο 25,8%.
Σήμερα;
25,8%.
Ούτε πάνω ούτε κάτω.
Στην εκτίμηση ψήφου μάλιστα η προηγούμενη GPO έδινε στη ΝΔ 30,6% και η σημερινή 30,3%.
Δηλαδή -0,3 μονάδες.
Πρόκειται προφανώς για τόσο μικρή μεταβολή ώστε δεν δικαιολογεί συμπεράσματα περί ουσιαστικής πτώσης. Για τον ίδιο ακριβώς λόγο όμως δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως νέα δημοσκοπική άνοδος.
Η σύγκριση που έχει σημασία
Τα στοιχεία των δύο διαδοχικών μετρήσεων της GPO είναι χαρακτηριστικά.
Πρόθεση ψήφου
ΝΔ: 25,8% → 25,8%
ΕΛΑΣ: 13,5% → 13,5%
ΠΑΣΟΚ: 10,8% → 11,2%
Εκτίμηση ψήφου
ΝΔ: 30,6% → 30,3%
ΕΛΑΣ: 16,0% → 15,8%
ΠΑΣΟΚ: 12,8% → 13,1%
Άρα, μέσα σε δέκα ημέρες, τα δύο πρώτα κόμματα ουσιαστικά παραμένουν στα ίδια επίπεδα, ενώ το ΠΑΣΟΚ εμφανίζει μικρή ενίσχυση.
Αυτό είναι το πραγματικό εύρημα.
Η ΝΔ εξακολουθεί να προηγείται με μεγάλη διαφορά. Αυτό επίσης είναι γεγονός.
Αλλά άλλο «διατηρεί μεγάλο προβάδισμα» και άλλο «κερδίζει».
Στη συγκεκριμένη σύγκριση, νέο κέρδος της ΝΔ δεν καταγράφεται.
Η προηγούμενη GPO είχε δώσει 30,6% στην εκτίμηση και 25,8% στην πρόθεση.
Και τότε τι απέδωσε η ΔΕΘ;
Εδώ χρειάζεται ακόμη μεγαλύτερη προσοχή.
Η πρώτη μετα-ΔΕΘ μέτρηση της GPO είχε πράγματι καταγράψει τη ΝΔ στο 25,8% στην πρόθεση, αυξημένη κατά 0,8 μονάδες έναντι της μέτρησης του Ιουνίου.
Επομένως δεν θα ήταν ακριβές να υποστηρίξει κανείς ότι η ΔΕΘ δεν συνοδεύτηκε από καμία μεταβολή.
Υπήρξε μια μικρή αρχική άνοδος.
Το ενδιαφέρον όμως βρίσκεται στο τι συμβαίνει μετά.
Δέκα ημέρες αργότερα η ΝΔ παραμένει στο 25,8%.
Και στην εκτίμηση βρίσκεται ελαφρώς χαμηλότερα.
Με απλά λόγια, η GPO δεν καταγράφει στη δεύτερη μέτρηση ένα νέο κύμα ενίσχυσης της ΝΔ μετά τις εξαγγελίες.
Καταγράφει σταθεροποίηση.
Και αυτό είναι διαφορετικό πολιτικό μήνυμα.
Το 28,5% και η άλλη πλευρά του αριθμού
Υπάρχει βεβαίως ένα εύρημα που είναι θετικό για τον Κυριάκο Μητσοτάκη σε σύγκριση με τους πολιτικούς αντιπάλους του.
Στο ερώτημα για τα προγράμματα της ΔΕΘ, το 28,5% δηλώνει ότι πείστηκε περισσότερο από όσα άκουσε από τον πρωθυπουργό.
Ο Αλέξης Τσίπρας βρίσκεται στο 15,5% και ο Νίκος Ανδρουλάκης στο 14%.
Άρα ο Μητσοτάκης προηγείται καθαρά μεταξύ των τριών.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πείστηκε η πλειοψηφία της κοινωνίας από το κυβερνητικό πρόγραμμα.
Σημαίνει ότι μεταξύ των συγκεκριμένων πολιτικών αρχηγών ο Μητσοτάκης συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ποσοστό.
Οι δύο προτάσεις δεν είναι ταυτόσημες.
Και η προηγούμενη GPO είχε αναδείξει μια ακόμη ενδιαφέρουσα παράμετρο: στο αντίστοιχο ερώτημα για το ποιος έπεισε περισσότερο, το 45,9% είχε απαντήσει αυθόρμητα «κανένας», έναντι 25,9% που επέλεγε τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Το μεγάλο πλεονέκτημα της ΝΔ παραμένει
Από την άλλη πλευρά, θα ήταν εξίσου λάθος να αγνοηθεί το βασικό πλεονέκτημα της ΝΔ.
Δεν είναι ότι ανεβαίνει θεαματικά.
Είναι ότι οι αντίπαλοί της παραμένουν πολύ χαμηλότερα.
Στη σημερινή πρόθεση ψήφου:
ΝΔ 25,8%.
ΕΛΑΣ 13,5%.
ΠΑΣΟΚ 11,2%.
Η απόσταση της ΝΔ από το δεύτερο κόμμα παραμένει 12,3 μονάδες.
Στην εκτίμηση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη:
30,3% έναντι 15,8%.
Αυτό είναι ένα ισχυρό δημοσκοπικό πλεονέκτημα και δεν χρειάζεται να υποβαθμιστεί για να διαβαστούν σωστά τα υπόλοιπα στοιχεία.
Αλλά ακριβώς εδώ βρίσκεται και το παράδοξο:
η ΝΔ έχει μεγάλη διαφορά από τον δεύτερο χωρίς να βρίσκεται η ίδια σε επίπεδα που υποδηλώνουν αυτοδυναμία.
Το 30,3% δεν είναι 40%.
Αυτοδυναμία θέλουν πολλοί – αλλά αυτό δεν σημαίνει αυτοδυναμία της ΝΔ
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στο 49,6% που δηλώνει ότι επιθυμεί αυτοδύναμη κυβέρνηση, ακόμη και εάν απαιτηθούν δεύτερες εκλογές.
Το εύρημα είναι πολιτικά σημαντικό.
Δεν πρέπει όμως να μεταφραστεί αυτομάτως σε «49,6% θέλει αυτοδύναμη ΝΔ».
Η ερώτηση αφορά τον τύπο κυβέρνησης.
Όχι το κόμμα που θα την σχηματίσει.
Και αυτό αποδεικνύεται από την ίδια τη δημοσκόπηση: η ΝΔ βρίσκεται στο 25,8% στην πρόθεση και στο 30,3% στην εκτίμηση.
Άρα δεν μπορούν να ταυτιστούν δύο διαφορετικά ερωτήματα.
Και το 29,5% του Μητσοτάκη
Παρόμοια προσοχή απαιτείται και στον «καταλληλότερο πρωθυπουργό».
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης βρίσκεται πρώτος με 29,5%.
Ο Αλέξης Τσίπρας ακολουθεί με 14,6%.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης βρίσκεται στο 8%.
Η διαφορά είναι μεγάλη και αποτελεί σαφές προσωπικό δημοσκοπικό πλεονέκτημα του σημερινού πρωθυπουργού έναντι των συγκεκριμένων αντιπάλων.
Αλλά και πάλι υπάρχει η άλλη ανάγνωση:
περισσότεροι από επτά στους δέκα ερωτηθέντες δεν επιλέγουν τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Επομένως το 29,5% δείχνει πρωτιά, όχι πλειοψηφική αποδοχή.
Το πραγματικό μήνυμα της GPO
Η νέα GPO δεν δείχνει κατάρρευση της Νέας Δημοκρατίας.
Κάθε τέτοιος ισχυρισμός θα ήταν υπερβολικός.
Δείχνει όμως κάτι που είναι πολιτικά ενδιαφέρον:
η ΝΔ παραμένει κυρίαρχη έναντι των αντιπάλων της, χωρίς στη δεύτερη διαδοχική μετα-ΔΕΘ μέτρηση της ίδιας εταιρείας να εμφανίζει περαιτέρω εκλογική ενίσχυση.
25,8% ήταν.
25,8% παραμένει.
30,6% είχε στην προηγούμενη εκτίμηση.
30,3% έχει τώρα.
Αυτό δεν είναι δημοσκοπική απογείωση.
Είναι σταθερότητα με μεγάλο προβάδισμα.
Και ίσως αυτή να είναι η σημαντικότερη διάκριση που πρέπει να γίνεται όταν διαβάζουμε τις δημοσκοπήσεις: άλλο η κυριαρχία λόγω της μεγάλης απόστασης από τους αντιπάλους και άλλο η δυναμική πραγματικής αύξησης της εκλογικής επιρροής.
Η σημερινή GPO τεκμηριώνει καθαρά το πρώτο.
Για το δεύτερο, τουλάχιστον σε σύγκριση με την αμέσως προηγούμενη μέτρηση της ίδιας εταιρείας, τα νούμερα δεν δίνουν τέτοιο σήμα.
